sat─▒r aras─▒

18 ay a┼č─▒s─▒ nedir sorusu, en net ┼čekilde bebeklerin 18. aylar─▒na girdi─či dönemde yapt─▒r─▒lan a┼č─▒lara verilen isim olarak yan─▒tlanabilir. Bebekler dünyaya gelirken baz─▒ hastal─▒klardan korunacak dirence sahiptirler. Çünkü do─čumdan evvel anneleri onlara çe┼čitli antikorlar─▒ plasenta vas─▒tas─▒yla aktarm─▒┼č olur.

Dünyaya geldikten sonra da e─čer anne sütüyle beslenirse, bebek antikor almaya ve korunmaya devam eder. Fakat plasentayla aktar─▒lan antikor gibi sütle gelen antikor da geçididir. Uzun vadeli koruma için ise gerekli olan ┼čey a┼č─▒d─▒r. Tam da bu nedenle do─čduklar─▒ndan itibaren çe┼čitli aral─▒klarla bebeklere a┼č─▒ uygulan─▒r. 

18 ay a┼č─▒s─▒ nedir sorusu ayn─▒ zamanda, genel anlamda önceden yap─▒lan a┼č─▒lar─▒n farkl─▒ bir dozu ┼čeklinde de yan─▒tlanabilir. Sadece Hepatit A a┼č─▒s─▒ s─▒f─▒rdan ilk doz olarak uygulan─▒r. Bu sayede bebek için ne kadar önemli oldu─čunun fark─▒na varmak daha kolayd─▒r. 

18 Ay A┼č─▒s─▒ Ne Zaman Yap─▒l─▒r? 

18 ay a┼č─▒s─▒ ne zaman yap─▒l─▒r sorusunun cevab─▒ için içinde bulunulan ay─▒n sonu i┼čaret edilebilir. Bebek 18. ay─▒n─▒n sonunda a┼č─▒lan─▒r. Yani 18. ay─▒na girer girmez a┼č─▒ için götürdü─čünüzde maalesef bo┼čuna gitmi┼č olursunuz. Zira 18. ay─▒n sonu gelmeden hiçbir hekim a┼č─▒y─▒ uygulamak isteyemeyecektir. 

Her bireyde a┼č─▒n─▒n zaman─▒nda uygulanmas─▒ önemli olsa da bu durum bebeklerin sa─čl─▒─č─▒ söz konusu oldu─čunda ekstra önem arz eder. Baz─▒ anne babalar bu ay içerisine girdi─či takdirde a┼č─▒n─▒n uygulanmas─▒ gerekti─čini dü┼čünür. Fakat dozlar─▒n etkinli─či ve tepkimesine göre bak─▒ld─▒─č─▒nda a┼č─▒ için uygun olan vakit 18. ay─▒n sonlar─▒ olarak kabul görülmü┼čtür. 

A┼č─▒ takvimi vesilesiyle bebe─če hangi dönemlerde ne a┼č─▒s─▒ yap─▒laca─č─▒ daha net anla┼č─▒l─▒r ve unutulmam─▒┼č olur. Her a┼č─▒dan sonra üstünü karalamak ya da çizmek s─▒radaki a┼č─▒ vaktini unutmamak ad─▒na iyi olabilir. Bebe─čin s─▒ras─▒yla; 

  • do─čumundan sonra, 
  • 1. ay─▒n─▒n sonunda, 
  • 2. ay─▒n─▒n sonunda, 
  • 4. ay─▒n─▒n sonunda, 
  • 6. ay─▒n─▒n sonunda, 
  • 9. ay─▒n─▒n sonunda, 
  • 12. ay─▒n─▒n sonunda, 
  • 18. ay─▒n─▒n sonunda, 
  • 24. ay─▒n─▒n sonunda, 
  • 48. ay─▒n─▒n sonunda ve 
  • 13 ya┼č─▒na geldi─činde a┼č─▒ olmas─▒ gerekir. 

Bu a┼č─▒lar─▒n s─▒ras─▒yla hiçbirinin atlanmamas─▒ gerekti─či çocu─čun sa─čl─▒kl─▒ bir ya┼čam sürdürebilmesi için unutulmamal─▒d─▒r.

18 Ay A┼č─▒s─▒ Hangi Durumlarda Yap─▒l─▒r?

Bebeklerde 18 ay a┼č─▒s─▒ hangi durumlarda yap─▒l─▒r diye merak edenler için bu a┼č─▒n─▒n herhangi bir ┼čart olmaks─▒z─▒n her bebe─če uygulanmas─▒ gerekti─či söylenmelidir. Yani herhangi bir hastal─▒k geçirip geçirmedi─čine bak─▒lmaks─▒z─▒n mutlaka yapt─▒r─▒lmal─▒d─▒r. DaPT- IPA ve Hib a┼č─▒s─▒n─▒n 4. dozu bu ayda uygulan─▒r. E─čer bebek 4. dozdan mahrum kal─▒rsa dozlar tamamlanmam─▒┼č olaca─č─▒ndan tam koruma sa─članamayabilir. 

Çocuk felci hastal─▒─č─▒n─▒n ise 2. dozu a─č─▒z damlas─▒ ┼čeklinde yap─▒l─▒r. Son olarak da bebe─čin kas içine uygulanmas─▒ suretiyle Hepatit A a┼č─▒s─▒n─▒n 1. dozu yine bu dönemdedir. Bu a┼č─▒ dozlar─▒ her çocuk içim farkl─▒ de─čildir. Genel anlamda her bebe─čin olaca─č─▒ a┼č─▒ ve a┼č─▒n─▒n yap─▒laca─č─▒ vakit sabittir, de─či┼čmez. 

18 Ay A┼č─▒s─▒n─▒n Faydalar─▒ Nelerdir?

18 ay a┼č─▒s─▒ bebe─čin a─č─▒r hastal─▒klardan korunmas─▒na yard─▒mc─▒ olur. Eski zamanlardan beri a┼č─▒ sayesinde birçok kötü hastal─▒k engellenmi┼č ve görülme s─▒kl─▒─č─▒ büyük oranda azalt─▒lm─▒┼čt─▒r. DaPT- IPA- Hib be┼čli karma a┼č─▒y─▒ ifade eder.

Bebek bu a┼č─▒lar uyguland─▒ktan sonra difteri, aselüler (bo─čmaca), tetanoz , inaktif polio(çocuk felci), hemofilus influenza ve hepatit B hastal─▒─č─▒ndan korunmu┼č olur. Ayn─▒ zamanda Hepatit A a┼č─▒s─▒ ile de karaci─čer iltihab─▒na neden olan a┼č─▒yla ayn─▒ isimdeki Hepatit A hastal─▒─č─▒ndan korunur. Yani bebeklerde 18 ay a┼č─▒s─▒ kesinlikle ihmal edilmemelidir ve bebe─čin ya┼čam─▒n─▒ sa─čl─▒kla sürdürebilmesi ad─▒na gereklidir. 

Sadece 18 ay a┼č─▒s─▒ de─čil bebe─čin hiçbir a┼č─▒s─▒ es geçilmemelidir. Hepsi vakti geldi─činde bebe─čin doktoru ya da hem┼čiresi taraf─▒ndan olmas─▒ gerekti─či ┼čekilde uygulanmal─▒d─▒r. A┼č─▒ sayesinde günümüze kadar birçok hastal─▒kta gerileme mevcuttur.

Eski zamanlarda çocuk felcinden ya┼čam─▒n─▒ yitiren çocuk say─▒s─▒ oldukça fazlayken günümüzde bu hastal─▒k ve hastal─▒─ča ba─čl─▒ ölüm oran─▒ göz ard─▒ edilemeyecek bir rakamla azalma göstermi┼čtir. 

18 Ay A┼č─▒s─▒ Yasal Olarak Zorunlu mu?

Yasal olarak bak─▒ld─▒─č─▒nda 18 ay a┼č─▒s─▒ zorunlu mu diye soranlara hay─▒r ┼čeklinde cevap verilebilir. Yani bebe─čine 18 ay a┼č─▒s─▒ yapt─▒rmak istemeyen anne babalar herhangi bir resmi bedel ödemez. Bir dilekçe doldurarak bebe─čine a┼č─▒ yapt─▒rmayabilir.

A┼č─▒ olmayan bebek, hastal─▒klara kar┼č─▒ korunmaz. Bedeni de hassas oldu─ču için bu rahats─▒zl─▒klar─▒ çok basit bir ┼čekilde kapabilir. Bu durum ise geçmeyen ate┼č, ishal , baz─▒ organlarda hasar gibi olumsuz durumlara sebebiyet verebilir. Ayr─▒ca bebe─čin hayat─▒ tehlikeye girebilir ve her ┼čey için çok geç olabilir. 

Bu nedenle ebekler do─čdu─ču andan itibaren s─▒ras─▒yla tüm a┼č─▒lar─▒ vaktinde yapt─▒r─▒lmal─▒d─▒r. Ulusal a┼č─▒ takvimi söz konusudur ve bu takvime uymak sa─čl─▒kl─▒ nesiller için önemlidir. Ulusal a┼č─▒ takvimindeki a┼č─▒lar devlet taraf─▒ndan ücretsiz uygulan─▒r.

18 Ay A┼č─▒s─▒n─▒n Korumas─▒ Kaç Y─▒l Sürer?

18 ay a┼č─▒s─▒ tüm dozlar─▒yla yap─▒ld─▒─č─▒nda çok uzun süre koruyuculuk sa─člar. Örne─čin Hepatit A a┼č─▒s─▒n─▒n ilk dozu 18. ayda di─čer dozu ise 24. ayda uygulan─▒r. ─░kinci doz uyguland─▒ktan sonra koruyuculu─ču 20 y─▒la kadar sürmektedir.

Hib a┼č─▒s─▒, Hib denen bakterinin sebep oldu─ču hastal─▒ktan ve hastal─▒─č─▒n neden oldu─ču ölümden korumak maksat─▒yla yap─▒l─▒r. Bu bakteri menenjit, kan zehirlenmesi gibi rahats─▒zl─▒klara sebep olur. 

A┼č─▒ yapt─▒r─▒ld─▒─č─▒nda bebek neredeyse tamamen bu kötü hastal─▒klardan korunmu┼č olur. DaBT- IPA da uzun süre koruyuculuk sa─člayan a┼č─▒lard─▒r fakat tetanoz için 10 y─▒lda bir tekrar doz yapt─▒rmak gerekir. Özetle bebeklere yap─▒lan a┼č─▒lar─▒n koruyuculu─ču oldukça uzun sürelidir. 

18 Ay A┼č─▒s─▒n─▒n Yan Etkileri Nelerdir? 

18 ay a┼č─▒s─▒ yan etkileri aras─▒nsa en s─▒k görüleni kolda k─▒zarma, a─čr─▒ ve ┼či┼čliktir. Bunun yan─▒ s─▒ra i┼čtahs─▒zl─▒k gözlemlenebilir. Bu semptomlara ate┼č ve halsizlik halinin e┼člik etmesi de muhtemeldir. 

18 ay a┼č─▒s─▒ yan etkileri genellikle sayd─▒─č─▒m─▒z ┼čekildedir. Belli ba┼čl─▒ yan etkiler normal ve ola─čan kabul edilse dahi bu etkilerden biri oldu─čunda doktorla ileti┼čime geçilmesi ya da en yak─▒n sa─čl─▒k kurulu┼čundan destek al─▒nmas─▒ tavsiye edilir.

18 ay a┼č─▒s─▒ yan etkileri aras─▒nda alerjik reaksiyonlar da olabilir. Bu çok dü┼čük bir ihtimaldir fakat göz önünde bulundurulmas─▒ ve önlem al─▒nmas─▒ gerekir. Çocu─čun doktoru ya da ebesiyle ileti┼čimde olmak içinizi rahatlatmakla birlikte i┼člerin yolunda gitmesini sa─člar. 

SIKÇA SORULAN SORULAR

18 ay a┼č─▒s─▒ kaç tane?

18 ay a┼č─▒s─▒ kaç tane sorusunun cevab─▒ 3 adet oldu─ču ┼čeklindedir. 5'li karma a┼č─▒s─▒n─▒n bir dozu, Hepatit A çe┼čidi a┼č─▒s─▒ ve çocuk felci a┼č─▒s─▒ olmak üzere toplamda 3 adet a┼č─▒ uygulanm─▒┼č olur. Karma a┼č─▒ tek tüpte uygulan─▒r. Be┼či için ayr─▒ ayr─▒ enjeksiyon kullan─▒lmaz.

18 ay a┼č─▒s─▒ ate┼č yapar m─▒?

18 ay a┼č─▒s─▒ ate┼č yapar m─▒ diye ara┼čt─▒ran anne babalar için evet cevab─▒ verilebilir. A┼č─▒dan sonra bebeklerde ate┼č ve halsizlik görülen en yayg─▒n yan etkilerdir. 

18 ay a┼č─▒s─▒ koldan m─▒ bacaktan m─▒?

18 ay a┼č─▒s─▒ koldan m─▒ bacaktan m─▒ diye soran ebeveyler olabilir. Bebeklerde 18 ay a┼č─▒s─▒ hem koldan kas içine uygulan─▒r, hem a─čza damla ┼čeklinde uygulan─▒r. 18 ayda yap─▒lan 3 farkl─▒ a┼č─▒ oldu─ču için uygulama da a┼č─▒ya göre de─či┼čkenlik gösterir. 

Uzm. Dr.
Ali Tun├ž
├çocuk Sa─čl─▒─č─▒ ve Hastal─▒klar─▒
Medical Park Adana
8796

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.