sat─▒r aras─▒

Osteoid osteoma kemikte görülen iyi huylu tümördür. Genelde çocuklarda ve 15-20 ya┼č aras─▒ gençlerde daha çok görülür. Erkeklerde osteoid osteomaya k─▒zlara göre göre daha s─▒k kar┼č─▒la┼č─▒l─▒r. Ço─čunlukla kaval kemi─či, kol kemi─či ve uyluk kemi─či gibi uzun kemiklerde olu┼čan iyi huylu tümöre nadir de olsa di─čer kemiklerde rastlan─▒r. Kötü huylu olmad─▒─č─▒ için bu tümör, kemik kanserine neden olmaz.  

Osteoid osteomadan dolay─▒ ya┼čanan a─čr─▒lar bazen büyüme a─čr─▒lar─▒ ile kar─▒┼čt─▒r─▒labilir. Büyüme a─čr─▒lar─▒ ile iyi huylu tümör a─čr─▒lar─▒n─▒n fark─▒ hissedildikleri yerlerdir. Büyüme a─čr─▒lar─▒ vücudun çe┼čitli bölgelerinde olabilirken iyi huylu tümör a─čr─▒s─▒ ┼čiddetli ┼čekilde, noktasal olarak ayn─▒ yerde olur. Olu┼čan tümörsel yap─▒n─▒n büyüklü─čü ço─čunlukla bir santimetreden küçüktür. Daha büyük boyutlu iyi huylu kemik tümörlerine osteoblastoma denir. 

Osteoid Osteoma Nedir?

Osteoid osteoman─▒n en çok kalça ve diz aras─▒nda görüldü─čü bilinmektedir. Genelde kemik d─▒┼č k─▒sm─▒nda yani korteks denen bölgede olu┼čur. Bazen korteks alt─▒nda veya kemik ortas─▒nda da olu┼čabilir. Tümör olarak nitelendirilse de yay─▒lma e─čilimi yoktur. Ortaya ç─▒kt─▒─č─▒ yerde bazen osteoid kemik denilen, anormal yap─▒da kemik dokusu olu┼čumu ba┼člar. 

Osteoid osteoman─▒n tipik özelli─či ciddi a─čr─▒lara sebep olmas─▒d─▒r. Bu a─čr─▒lar özellikle geceleri artar ve ki┼čiyi uykusundan uyand─▒racak derecede ┼čiddetli olabilir. Uyku sorunlar─▒ stresi tetikleyebilir. Kemik yap─▒daki sinir uçlar─▒n─▒n bask─▒lanmas─▒ ve tümörün prostoglandin salg─▒lamas─▒ a─čr─▒n─▒n önemli sebepleri aras─▒ndad─▒r. 

Tek lezyon biçimindeki iyi huylu tümörün vücudun farkl─▒ yerlerinde de olu┼čmas─▒ beklenmez. ─░yi huylu tümör olan osteoid osteoman─▒n kötü huylu tümöre dönü┼čmesi gibi bir durum hiç yoktur. 

Osteoid Osteoma Belirtileri Nelerdir?

Osteoid osteoma belirtileri ┼ču ┼čekilde s─▒ralanabilir:

  • Tümör olan yerde hissedilen, hareket edilip edilmemesine göre yo─čunlu─ču de─či┼čmeyen, dinlenirken de olu┼čabilen, noktasal ve ┼čiddetli kemik a─čr─▒lar─▒  
  • A─čr─▒yla birlikte ya┼čanan kas kas─▒lmalar─▒, kas a─čr─▒lar─▒ 
  • Tümör bacakta ise kas kas─▒lmas─▒ etkisiyle bacakta k─▒salma görünümü 
  • A─čr─▒yla birlikte tümörün oldu─ču uzuvda ┼či┼člikler
  • Tümör bacakta ise yürürken topallama hali ya da parmak ucunda yürüme 
  • Hareket k─▒s─▒tl─▒l─▒─č─▒ 
  • Büyüme pla─č─▒na yak─▒n olan tümörler sebebiyle sorunlu geli┼čim 

Osteoid Osteoma Nedenleri Nelerdir?

Osteoid osteoma tümörünün tam olarak bilinen, net sebepleri yoktur ancak tümörü tetiklemesi olas─▒ olan baz─▒ tahmini sebeplerden bahsedilebilir.

Olas─▒ tetikleyici sebepler ┼čöyledir:

  • Travmalar
  • Kullan─▒lan baz─▒ ilaçlar
  • Genetik özellikler
  • Hiperaktivite 

Osteoid Osteoma Te┼čhisi Nas─▒l Konur?

Osteoid osteoman─▒n te┼čhisini onkolojik ortopedi ve travmatoloji doktorlar─▒ yapar. Ortalama olarak pirinç tanesi kadar küçük olan tümörü te┼čhis etmek çok kolay de─čildir. Osteoid osteoma hasta yorumlar─▒, belirtiler ve ┼čikayetler de─čerlendirildikten sonra genellikle net tan─▒ koymak için radyolojik görüntüleme yöntemlerine de ba┼čvurulur.

Röntgen: Osteoid osteoman─▒n oldu─ču kemik kal─▒nla┼čabilir çünkü bu tümör anormal yap─▒da kemik yapan bir tümördür. Röntgende tümörün etkisiyle olu┼čan yeni, anormal kemik yap─▒s─▒ tespit edilebilir.

Bilgisayarl─▒ Tomografi (BT): Bilgisayarl─▒ tomografide kemi─čin içi çok net görülür. BT sayesinde kemikteki 1 santimetreden küçük yap─▒lar rahatça incelenebilir. 

Manyetik Rezonans (MR): Manyetik Rezonans özellikle kemik ili─čin ve kemik çevresinde bulunan dokunun detayl─▒ incelenmesi mümkün olur. MR sonuçlar─▒ analizinde iyi huylu ve kötü huylu tümör konusunda karar vermek bazen zor olabilir. Bu yüzden dikkatli olmakta fayda vard─▒r. Bazen analizin net yap─▒lamamas─▒ gereksiz yere biyopsi yap─▒lmas─▒ gibi ┼čeylere neden olabilir. 

Kemik Sintigrafisi: Bilgisayarl─▒ tomografinin çekilemedi─či durumlarda kemik sintigrafisine ba┼čvurulur. Tüm vücut taramas─▒ yap─▒lmas─▒ nadir tercih edilen bir yöntemdir. Bilgisayarl─▒ tomografiyle osteoid osteoman─▒n te┼čhisi konmu┼čsa kemik sintigrafisine gerek yoktur. Bilgisayarl─▒ tomografi sonuçlar─▒ndan tam te┼čhis koyulamayan durumlarda kemik sintigrafisi yöntemine ba┼čvurulur.

Osteoid Osteoma Tümörü Tedavisi Nas─▒ld─▒r?

Osteoid osteoman─▒n hayati bir tehlikesi yoktur ama tedavi edilmedi─činde hayat kalitesini ciddi derecede bozan a─čr─▒lar, kas─▒lmalar ve kemikte yap─▒sal bozulmalar olabilir. 

Osteoid osteoman─▒n tedavisinde genellikle tümörün yap─▒s─▒na, etkilerine ve ki┼činin ┼čikayetlerine göre 3 farkl─▒ yol izlenir. 

─░laç Tedavisi: Osteoid osteoman─▒n yaratt─▒─č─▒ a─čr─▒lar─▒ hafifletmek için a─čr─▒ kesiciler kullan─▒l─▒r. Bu tümörün özellikle aspirine çok iyi yan─▒t verir ve aspirinle biraz rahatlama genelde mümkün olur. ─░laç tedavisi semptomlar─▒ hafifletir ancak tümörü yok etmez. 

Radyofrekans Ablasyonu: Halk aras─▒nda tümör yak─▒lmas─▒ olarak da bilinen radyofrekans ablasyonu (osteoid osteoma radiology ablation) özel i─čnelerle uygulan─▒r. ─░─čne tümöre bat─▒r─▒l─▒r ve uygun elektrik ak─▒m─▒ verilerek tümörü yok etmek hedeflenir. Tümör etraf─▒ dokularda ve tümör cilt yüzeyine yak─▒nsa deride de ak─▒m etkisiyle yanma olabilir. Bu yöntem sonras─▒ hasta ayn─▒ gün taburcu edilir ve yürümeye ba┼člayabilir.

Radyofrekans ablasyonu ile tümör yok edilse de nüksetme ihtimalinin oldu─ču bilinmeli ve ki┼či kontrollere gitmeye devam etmelidir. Tümör damar ya da sinirlere çok yak─▒nsa bu yöntemin tercih edilmesi uygun de─čildir. Ayr─▒ca 1 cm’den büyük tümörlerde etki oran─▒ dü┼čüktür. 

Cerrahi Yöntem: Aç─▒k cerrahi yöntem ile ameliyat gerçekle┼čtirilir ve kemikte bulunan tümör tamamen ç─▒kar─▒l─▒r. Osteoid osteoma ameliyat─▒ tümör bölgesi üzerinden kesinin yap─▒ld─▒─č─▒ geleneksel aç─▒k cerrahi tekni─čiyle yap─▒l─▒r. Osteoid osteoma tümörü ameliyat─▒ sonras─▒ ek tedavi gerekmez. Ameliyat sonras─▒ genelde 1-2 günün ard─▒ndan hasta taburcu edilir. ─░yile┼čme süresi tümörün yap─▒s─▒na ve ameliyat─▒n detaylar─▒na göre 1-6 hafta aras─▒nda de─či┼čir.

Osteoid Osteoma Ameliyat─▒ Nas─▒l Yap─▒l─▒r?

Osteoid osteomada aç─▒k cerrahi yöntemiyle ameliyat yap─▒l─▒r. Ameliyat ortalama 1 saat sürer. Tümörün oldu─ču yerin üstünden deri kesisi yap─▒l─▒r ve tümörün tamam─▒ ç─▒kar─▒l─▒r. Ameliyat sonras─▒ patoloji analizi ile osteoid osteoman─▒n tam olarak te┼čhisi netle┼čir. 

Bazen ameliyat s─▒ras─▒nda tümörün yerle┼čimi nedeni ise 1-2 cm. kadar kemi─čin de al─▒nmas─▒ gerekebilir. Ç─▒kar─▒lmas─▒ gereken kemik bölümü fazla olursa destek için vida ya da platin eklentisi yap─▒l─▒r. 

Osteoid Osteoma Ameliyat─▒ Riskleri Nelerdir?

Bilgisayarl─▒ tomografinin O-Arm teknolojisiyle ameliyatta kullan─▒lmas─▒ tüm riskleri minimize etmektedir. Yine de baz─▒ olumsuz ihtimaller vard─▒r.

Osteoid Osteoman─▒n al─▒nmas─▒ için yap─▒lan tümör ameliyat─▒n─▒n riskleri ┼čöyledir:

  • Her ameliyatta olabilen enfeksiyon riski
  • Tümörün çok küçük olmas─▒ndan dolay─▒ ameliyatta bulunamama ihtimali
  • Tümör damar ve sinirlere yak─▒nsa damar ve sinirlerin zarar görme ihtimali

Osteoid Osteoma Hakk─▒nda S─▒kça Sorulan Sorular

Osteoid Osteoma Kemikte K─▒r─▒k Olu┼čturur mu?

Bu tümörler kemikte k─▒r─▒k olu┼čturmaz. Kanser tümörleri gibi kemi─či k─▒racak bir etki olu┼čmaz. Sadece ameliyatla tümör ç─▒kart─▒l─▒rken kemi─čin büyük bir bölümü al─▒nmas─▒ gerekirse kemik güçsüzle┼čebilir. Bu durumda vida veya platinle kemik sa─člamla┼čt─▒r─▒l─▒r. 

Osteoid Osteoma Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Osteoid osteoman─▒n tedavi edilmese de kanser yaratma ve vücuda yay─▒lma ihtimali yoktur. Hatta baz─▒ gençlerde büyüme ça─č─▒ süresinde osteoid osteoman─▒n kendini s─▒n─▒rlad─▒─č─▒ veya yok etti─či de bilinmektedir. A─čr─▒lar─▒ hafifletmek için genelde aspirin önerilir. Tümörün yaratt─▒─č─▒ a─čr─▒lar hastan─▒n ya┼čam kalitesini bozmad─▒─č─▒ sürece ameliyat ya da radyofrekans ablasyonuna ba┼čvurulmaz. 

Osteoid Osteoma Tekrarlar m─▒?

─░yi huylu kemik tümörü ameliyatla tamamen ç─▒kar─▒ld─▒─č─▒nda ya da radyofrekans ablasyonu ile yak─▒ld─▒─č─▒nda tekrarlama olmaz. Sadece bazen tümör tamamen ç─▒kar─▒lmad─▒ysa hasta rahatlasa da tümörün tekrarlama ihtimali vard─▒r. 

Osteoid Osteomada Risk Grubu Nedir?

Osteoid osteoman─▒n olu┼čmas─▒nda belirli bir risk grubu yoktur. Her ya┼čta iyi huylu kemik tümörü görülebilir ancak vakalar incelendi─činde bu tümörün daha çok çocuk ve gençlerde ortaya ç─▒kt─▒─č─▒ görülür. Özellikle en yayg─▒n tespitin erkek çocuklar─▒nda oldu─ču bilinmektedir. 

Prof. Dr.
Murat G├╝l
Ortopedi ve Travmatoloji
─░.A.├ť. VM Medical Park Florya
96

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.