sat─▒r aras─▒

Osteosarkom halk aras─▒ndaki ismiyle kemik kanseri, kemi─čin yap─▒s─▒nda olu┼čan ve nadir görülen bir tümördür. Osteosarkom her kemikte olabilmekle birlikte ço─čunlukla diz, le─čen kemi─či, omuz ve k ol kemiklerinde görülmektedir.

Hayati tehlikesi olan bir kanser türü oldu─čundan tüm tümör çe┼čitlerinde oldu─ču gibi osteosarkomda da erken teh┼čis önem ta┼č─▒maktad─▒r. Bu kanser türü en çok gençlerde ve yeti┼čkinlerde görülsede her ya┼čta görülebildi─či de kaydedilmi┼čtir. Hastal─▒─č─▒n ba┼člad─▒─č─▒ nokta kemiktir.

Ancak ilerlemesi durumunda kemi─čin ve dokunun a┼č─▒nmas─▒, doku çevresine yay─▒lmas─▒ hatta çok ileri boyutlarda metastazla ba┼čka organlara yay─▒ld─▒─č─▒ gözlemlenmi┼čtir. Hastal─▒─č─▒n boyutu ve tümörün evrelerine göre tedavi çe┼čitleri bulunmaktad─▒r.

Osteosarkom Nedir?

Osteosarkom nedir sorusunun yan─▒t─▒, kemi─čin yap─▒s─▒nda bulunan hücrelerin kontrolsüzce bölünmesiyle ortaya ç─▒kan, kötü huylu bir tümör türüdür ┼čeklinde verilebilir. Kemi─čin dokusunda olu┼čtu─ču için primer kemik tümörleri aras─▒nda yer al─▒r. Bu sebeple ba┼čka bir organdan kemiklere s─▒çrayan yani metastaz yapan kanserlerden ayr─▒l─▒r.

Yani osteosarkom metastaz yapabilir ancak ba┼čka bir bölgede bulunan tümörün kemi─če metastaz yaparak osteosarkoma sebep olma ihtimali çok dü┼čüktür. Osteosarkom tümörleri h─▒zl─▒ büyüyüp yay─▒lma e─čilimi gösterebilir ve her kemikte görülebilmektedir. Bu tümör ço─čunlukla kemik içine ve kemik ili─či içine do─čru büyüme e─čilimi gösterir.

Ancak kom┼ču dokulara do─čru da yayl─▒labilmektedir.Ancak osteosarkomun bir çok çe┼čidi vard─▒r. Tümörün biyolojik davran─▒┼č─▒ bu çe┼čitlili─če göre de─či┼čiklik gösterir. Tedavi yöntemi de bu biyolojik davran─▒┼ča ve hastal─▒─č─▒n evresine göre belirlenir. Osteosarkom ne demek sorusunun yan─▒t─▒n─▒ verdikten sonra nedenleri ve osteosarkom belirtileri hakk─▒nda da bilgi sahibi olmak gerekir.

Osteosarkom Nedenleri Nelerdir?

Osteosarkomun olu┼čum nedeni tam olarak belirlenememekle beraber, genetik ve epigenetik faktörler, radyasyon maruziyeti, baz─▒ kemik hastal─▒klar─▒n─▒n tedavisi s─▒ras─▒nda ortaya ç─▒kan kemik hasar─▒ osteosarkom riskininin artt─▒rd─▒─č─▒ bilinmektedir. Bu hastal─▒─č─▒n görüldü─čü ki┼čilerin 13. ve 17. kromozomlar─▒nda sorun oldu─ču da gözlemlenmi┼čtir.

Yani gen anormallikleri bu hastal─▒─č─▒n olu┼čmas─▒nda en önemli faktördür. Osteosarkomun ergenlik büyümesi s─▒ras─▒nda ortaya ç─▒kma olas─▒l─▒─č─▒n─▒n daha yüksek oldu─ču gözlemlenmi┼čtir.Egenlik s─▒ras─▒ndaki büyüme s─▒ras─▒nda osteosarkomun da geli┼čti─či ve büyüdü─čüne inan─▒lmaktad─▒r. Ancak osteosarkomlu hastalar─▒n ço─čunda bahsedilen risk faktörleri kesin olarak ispat edilememi┼čtir. 

Osteosarkom Belirtileri Nelerdir?

Osteosarkomun belirtileri çok farkl─▒ olarak gözlemlenebilmektedir. Örne─čin hastal─▒k tan─▒s─▒ konan ki┼čilerin gece a─čr─▒lar─▒ndan ┼čikayet etti─či gözlemlenmi┼čtir. Semptomlar tümörün a─čr─▒ya duyarl─▒ kemik yap─▒lar─▒na ve yumu┼čak çevre dokuya yay─▒lmas─▒yla ortaya ç─▒kabilmektedir.

Genel olarak bak─▒ld─▒─č─▒ndaysa osteosarkom belirtileri ┼ču ┼čekilde listelenebilir:

  • A─čr─▒ ve ┼či┼člik
  • Kemikte k─▒r─▒lma
  • K─▒zar─▒kl─▒k
  • Hareket k─▒s─▒tl─▒─č─▒ (Tümörün ekleme yak─▒n oldu─ču durumlarda)
  • Yorgunluk 
  • Kemik üzerinde yumru
  • Kilo kayb─▒

Bu belirtiler osteosarkom belirtileri aras─▒nda olsa da bu hastal─▒kla ili┼čkili olmama ihtimali de göz önünde bulundurularak doktora ba┼čvurulmas─▒ önemlidir. Belirtilerin de─čerlendirilmesi ve gerekli testlerin yap─▒lmas─▒ do─čru tan─▒n─▒n konulmas─▒na yard─▒mc─▒ olacakt─▒r. 

Osteosarkom Tan─▒s─▒ Nas─▒l Konulur?

─░lk bulgular─▒n ortaya ç─▒k─▒┼č─▒ndan itibaren kesin tan─▒n─▒n konmas─▒na kadar birkaç hafta ile birkaç ay geçebilmektedir. Öncelikle dokunun durumuna göre fiziksel muayene ve kan tesleri yap─▒l─▒r. Ard─▒ndan bölgedeki kemik anormalli─činin görülebilmesi için manyetik rezonans görüntüleme (MR ) ve bilgisayarl─▒ görüntüleme (BT) kullan─▒l─▒r.

Yap─▒lan görüntüleme testinde kemik anormalli─či görülmesi üzerine tan─▒ konabilmesi için kesin yöntem biyopsi yap─▒lmas─▒d─▒r. Bu i┼člem bir i─čne ya da cerrahi müdahale ile tümörden doku örne─či al─▒nmas─▒d─▒r. Al─▒nan örnek, mikroskop alt─▒nda incelenerek kanser hücresinin varl─▒─č─▒ ve türü do─črulan─▒r. Biyopsi i┼čleminde ayn─▒ zamanda kanser türünün evresi de belirlenmektedir.

Osteosarkom evreleme için kullan─▒lan dereceler ┼čunlard─▒r:

  • 1. Evre Osteosarkom: Bu evrede osteosarkom sadece kemikte bulunur ve henüz kom┼ču dokulara ve lenf dü─čümlerine yay─▒lmam─▒┼čt─▒r. Bu evre erken tan─▒ evresidir. Tedaviden de en çok olumlu yan─▒t─▒n al─▒nd─▒─č─▒ durumdur.
  • 2. Evre Osteosarkom: Bu evrede tümör hala sadece kemikte bulunabilir ancak 1. evreye göre daha agresif ┼čekilde büyümü┼č olabilir. 
  • 3. Evre Osteosarkom: Tümörün kemik d─▒┼č─▒ndaki dokulara veya lenf dü─čümlerine yay─▒ld─▒─č─▒ evredir. Lokal ya da uzak metastaz olan olgular ne derece olursa olsun 3. evre olarak s─▒n─▒fland─▒r─▒l─▒r.
  • 4. Evre Osteosarkom: Bu evrede tümör, vücudun ba┼čka bölgelerine metastaz yapm─▒┼čt─▒r. Metastaz tümörün vücudun ba┼čka bölgelerine yay─▒ld─▒─č─▒ ve burada yeni tümörler olu┼čtu─ču anlam─▒na gelmektedir. Genelde en s─▒k tutundu─ču bölge akci─čerlerdir. Ancak aktifle┼čmi┼č bir tümör vücudun herhangi bir yerine tutulum sa─člayabilir.

Osteosarkom Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Osteosarkomu önlemenin herhangi bir yolu bulunmamakla beraber tedavisi için bir çok kullan─▒lan yöntem vard─▒r. Tan─▒ konulduktan sonra doktorunuz taraf─▒ndan tedavi planlamas─▒ yap─▒l─▒r. Bu tedaviler osteosarkomun evresine ve tümörün çe┼čidine göre belirlenir. ─░lk olarak kemoterapi uygulanarak tümörün küçültülmesi veya yok olmas─▒ hedeflenir. Kanserin kemoterapi ile tamamen iyile┼čmemesi durumunda ameliyatla al─▒nmas─▒na karar verilebilir.

Ameliyatla al─▒nma durumunda kanser metastaz yapmam─▒┼č olsa bile kontrol ve önleme amac─▒yla ameliyat sonras─▒nda kemoterapi tedavisine devam edilir. Kemoterapi tedavisi de bittikten sonra ilaç tedavisi uygulanabilir. ─░leri derece osteosarkom durumunda yani tümör hücreleri kemi─či ve dokuyu a┼č─▒nd─▒rd─▒─č─▒, ameliyatla ç─▒karman─▒n mümkün olamad─▒─č─▒ durumda ampute edilerek tümörlü bölgenin tamamen al─▒nmas─▒ sa─član─▒r. Tedavi s─▒ras─▒nda nadir durumlarda radyoterapi yani ─▒┼č─▒n tedavisi de kullan─▒labilir.

Osteosarkom Ameliyat─▒ Nedir?

Osteosarkom ameliyat─▒, kemikte olu┼čan kanserli dokunun ç─▒kar─▒lmas─▒ i┼člemidir. Bu ameliyatta tümörün tamamen ç─▒kar─▒lmas─▒ ve sa─člam kemik dokusunun korunmas─▒ amaçlan─▒r. Tümörü ç─▒karma i┼člemi yap─▒ld─▒ktan sonra sa─člam kemik dokusu da temizlenir. Tüm bu ameliyat süreci onkoloji cerrahlar─▒ taraf─▒ndan yap─▒l─▒r.

Osteosarkom ameliyat─▒n─▒n hastal─▒─č─▒n tekrarlama riskini dü┼čürdü─čü de görülmü┼čtür. Ancak ileri derece osteosarkomda metastaz─▒n önüne geçilmesi için bölge ampute edilebilir. Bu ameliyat─▒n yap─▒lmas─▒ veya bölgenin ampute edilmesi hastal─▒─č─▒n evresine ba─čl─▒ olarak doktorunuz taraf─▒ndan belirlenir. 

Osteosarkom Ameliyat─▒ Sonras─▒ Nelere Dikkat Edilmeli?

Ameliyat sonras─▒ iyile┼čme süreci oldukça önemlidir. Ameliyattan sonra kemik fonksiyonun yeniden kazan─▒lmas─▒ için fizyoterapi ve rehabilitasyon programlar─▒ uygulanabilir. Ameliyat sonras─▒ en önemli unsurlardan biri de yara bak─▒m─▒d─▒r. Enfeksiyon riskini azaltmak için yara bölgesinin temiz ve kuru tutulmas─▒ ayn─▒ zamanda da doktorunuzun önerilerini takip etmeniz gerekir.

Ameliyat sonras─▒ hastan─▒n izlenmesi ve kontollerin yap─▒lmas─▒ kemik iyile┼čmesinin h─▒zlanmas─▒ ve hastal─▒─č─▒n tekrar etme riskinin dü┼čürülmesi için çok önemlidir. Bu sebeple doktorunuzun belirledi─či takip program─▒ ve dikkat etmeniz gereken unsurlar─▒ eksiksik yapman─▒z gerekir. Olas─▒ bir komplikasyonda ate┼č, a┼č─▒r─▒ a─čr─▒, k─▒zar─▒kl─▒k veya ┼či┼člik en önemli belirtilerdir. Enfeksiyon ve komplikasyon durumunda vakit kaybetmeden doktorunuza ba┼čvurman─▒z önemlidir.

Osteosarkom Hakk─▒nda S─▒kça Sorulan Sorular

Osteosarkom tedavisi ne kadar sürer?

Osteosarkom tedavisi hastan─▒n durumuna ve hastal─▒─č─▒n evresine ba─čl─▒ olarak de─či┼čiklik gösterir. Hatal─▒─č─▒n tedavisi birkaç ay veya birkaç y─▒ll─▒k süreci kapsar. Hastal─▒─č─▒n─▒z─▒n durumu ve tedavinin ne kadar sürece─čine dair net bilgiyi doktorunuz size verecektir.

Osteosarkom tamamen iyile┼čir mi?

Hastal─▒─č─▒n tamamen iyile┼čmesi birçok faktöre ba─čl─▒d─▒r ve her hasta için farkl─▒l─▒k gösterir. Birçok osteosarkom vakas─▒nda kemoterapi, cerrahi müdahale ve bazen radyoterapi gibi tedavilerde ba┼čar─▒l─▒ sonuçlar gözlemlenir. Ancak tedavi s─▒ras─▒nda ve sonras─▒nda ya┼čanan komplikasyonlar veya tedaviye ba─čl─▒ yan etkiler hastal─▒─č─▒n sürecini etkileyebilmektedir.

Osteosarkom tekrarlar m─▒?

Tüm kanser çe┼čitlerinde oldu─ču gibi osteosarkomda da tekrarlama riski vard─▒r. Hastalar─▒n tedavi sonras─▒ düzenli izlenmesi gerekir. Ayr─▒ca olas─▒ semptomlar─▒ doktorunuza bildirmeniz tekrarlama durumunda erken müdahale edilmesini sa─člar. Her hasta ve hastal─▒k süreci farkl─▒ oldu─ču için tekrarlama riski ve tedavi sonras─▒ izleme plan─▒ bireysel olarak doktorlar taraf─▒ndan belirlenir.

En ├çok Okunan Sa─čl─▒k Rehberi Yaz─▒lar─▒m─▒z

Sosyal Medya Hesaplar─▒m─▒z:
Facebook | Instagram | YouTube | LinkedIn

Prof. Dr.
Bahtiyar Demiralp
Ortopedi ve Travmatoloji
Medical Park Antalya
937

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.