sat─▒r aras─▒

Palyaço korkusu ad─▒ koulrofobi olarak kar┼č─▒m─▒za ç─▒kar ve palyaçolar─▒n d─▒┼č görünümünden kaynakl─▒ olu┼čan korku veya tiksinme durumudur ve bu durum ço─ču zaman ki┼činin sosyal ya┼čam─▒nda birtak─▒m s─▒k─▒nt─▒lar yaratmaktad─▒r. Palyaço korkusu, tedavisi mümkün olan bir psikolojik durum olup, en yayg─▒n tedavi yöntemi palyaçolardan ya da palyaçolar─▒n bulundu─ču ortamlardan uzak durmakt─▒r. 

Palyaço, Türk Dil Kurumunda yap─▒lan tan─▒ma göre, kendisini izleyenleri güldüren ve e─člendiren, farkl─▒ k─▒l─▒kl─▒, yüzü komik biçimde boyal─▒ oyuncu; ┼čeklinde geçmektedir. Buradaki tan─▒mdan da anla┼č─▒laca─č─▒ üzere, palyaço kendisini izleyenleri e─člendirip güldürdü─čü gibi kimi zamanlarda baz─▒ kimseler taraf─▒ndan korkutucu da görünebilmektedir.

Tarihte bilinen ilk sirk palyaçosunun örne─čini, 19. Yüzy─▒l ba┼člar─▒nda ─░ngiltere’de Joseph Grimaldi canland─▒rm─▒┼čt─▒. Beyaz perdede de Charlie Chaplin’in yaratm─▒┼č oldu─ču ‘Modern Palyaço’ ┼×arlo, sürekli üstünden dü┼čen bol pantolonu, melon ┼čapkas─▒ ve paytak yürüyü┼čleri ile uzun y─▒llar palyaço tiplemesine bamba┼čka bir yön vermi┼čtir.

Palyaço Korkusu (Fobisi) Nedir? 

Fobi, bir duruma kar┼č─▒ duyulan korkunun ki┼činin günlük hayat─▒n─▒ olumsuz yönde etkilemesidir. Ki┼činin korkular─▒ veya fobileri her zaman bir varl─▒─ča veya duruma ba─čl─▒ olmayabilir. Fobiler ki┼čiler üzerinde genellikle hastal─▒k olarak dü┼čünülmeyip ki┼čilik özelli─či olarak dü┼čünülmesi sebebiyle tedaviye ihtiyac─▒ olan ki┼čilerin say─▒s─▒ çok fazla olmamaktad─▒r. 

Palyaço korkusu ad─▒, ço─ču kaynakta bilimsel ad─▒ ile koulrofobi olarak geçmektedir ve palyaçolardan korkmak ya da kaç─▒nmak anlam─▒ndad─▒r. Bu korkuya sahip olan insanlar, palyaçonun kendisini, resmini ya da videosunu gördüklerinde kalp çarp─▒nt─▒s─▒, titreme, terleme, kayg─▒ ve panik atak gibi zihinsel ve fiziksel belirtiler ya┼čayabilir. 

Yap─▒lan çal─▒┼čmalar bu korkunun temelinde palyaçolar─▒n abart─▒l─▒ makyaj─▒ ve büyük kostümlerinin baz─▒ insanlar üzerinde tehditkâr bir durum olabilmektedir. Beyaz yüz boyas─▒ solgun bir yüz imaj─▒n─▒ vermekle beraber koyu k─▒rm─▒z─▒ ruj ve kocaman burun da korkusu olan insanlar üzerinde kan rengini ça─čr─▒┼čt─▒rabilmektedir. 

Palyaço Korkusu Nedenleri Nelerdir? 

Palyaço korkusu hastal─▒─č─▒na birkaç durum sebep olmaktad─▒r ve bu sebepler a┼ča─č─▒daki gibi incelenebilir: 

  • Ki┼činin çocuklu─čunda ya da gençli─činde bir palyaço ile olumsuz bir olay─▒ ya┼čam─▒┼č olmas─▒, travmatik bir deneyim olarak dü┼čünebilir. Mesela, e─členceli bir ortamda palyaço taraf─▒ndan korkutucu bir eylem ya┼čam─▒┼č olmak gibi.  
  • Günümüz medyas─▒, korkunun yay─▒lmas─▒nda ve insanlar aras─▒nda peki┼čtirilmesinde ciddi bir etkiye sahip olmaktad─▒r. Mesela palyaçolar─▒n korkutucu bir ┼čekilde tasvir edildi─či filmler, müzik klipleri ya da kitaplar da medya etkisi olarak dü┼čünülebilir. 
  • Palyaçolar─▒n abart─▒l─▒ makyajla gizlenmi┼č yüzleri ve a┼č─▒r─▒ renkli kostümleri, onlar─▒n gerçek duygular─▒n─▒ belli etmedi─činden dolay─▒ baz─▒ ki┼čiler için bu durum korkutucu olabilece─či için belirsizli─če kar┼č─▒ bir korku durumu ortaya ç─▒kabilmektedir.
  • Çocuklukta ya da gençlikte yak─▒n çevrenin ya┼čad─▒─č─▒ palyaço korkusuna ┼čahit olmak ya da bu hikayeleri dinlemi┼č olmak, ki┼čide var olan korkunun geli┼čmesine sebep olmas─▒ sebebiyle bula┼č─▒c─▒ korku olarak dü┼čünülebilir. 
  • Bireyde var olan kayg─▒ düzeyi, ki┼čisel travmalar─▒ ya da di─čer psikolojik sebepleri, palyaço korkusunu geli┼čtirme riskini etkileyebilir.

Palyaço Korkusu Belirtileri Nelerdir? 

Palyaço Korkusu hastal─▒─č─▒ belirtileri, di─čer fobilerde de olan fiziksel, psikolojik ve zihinsel belirtilerle benzerlik göstermektedir. Koulrofobi olan ki┼čiler palyaçolar─▒ gördü─čünde, dü┼čündü─čünde ya da onlar hakk─▒nda konu┼čuldu─čunda yo─čun bir korku ve endi┼če ta┼č─▒d─▒─č─▒ için a┼ča─č─▒daki gibi baz─▒ tepkiler gösterebilmektedir: 

  • Titreme
  • Kayg─▒
  • Panik Atak
  • Mide Bulant─▒s─▒ 
  • Nefes almada zorluk 
  • Kalp çarp─▒nt─▒s─▒
  • Gö─čüs A─čr─▒s─▒
  • Terleme 
  • Ba┼č Dönmesi
  • Bay─▒lma Hissi
  • A─člama, Ba─č─▒rma (özellikle küçük çocuklarda) 
  • Ölme Korkusu
  • Delirme Korkusu 
  • Palyaçonun oldu─ču ortamdan kaçma 

Koulrofobi belirtilerinin ┼čiddeti ki┼čiden ki┼čiye de─či┼čkenlik göstermektedir. Baz─▒ insanlar palyaçonun kendisini gördüklerinde bu tepkilerin birkaç─▒n─▒ ya┼čarken baz─▒lar─▒ da herhangi bir palyaço resmi görünce bile tepki göstermektedirler. 

Palyaço Korkusu Te┼čhisi Nas─▒l Olur? 

Palyaço korkusu (koulrofobi) hastal─▒─č─▒ psikiyatr kontrolünde gerçekle┼čen özgül fobi testleri alt─▒nda incelenir. Özgül fobiler kategorisinde yer alan koulrofobi, yayg─▒n olarak görülmemekle beraber te┼čhisi de kolay olan fobiler aras─▒nda yer almaktad─▒r. Bu fobiye maruz kalan ki┼čiler genellikle palyaçolarla çok s─▒k kar┼č─▒la┼čt─▒klar─▒ ortamlarda bulunmak zorunda olmalar─▒ sebebiyle psikiyatra ba┼čvurmu┼člard─▒r. 

Psikiyatr öncelikle hastan─▒n hastal─▒k öyküsü inceler. Palyaço korkusunun ne zamand─▒r ya┼čand─▒─č─▒, bu korkuyu tetikleyici bir olay ya da durum ya┼čan─▒p ya┼čanmad─▒─č─▒ ara┼čt─▒r─▒l─▒r. Palyaço ile kar┼č─▒la┼čt─▒─č─▒nda ki┼čide olu┼čan fiziksel, zihinsel ya da psikolojik belirtilerin ne oldu─ču ve ne derecede oldu─ču, ki┼činin kendisinin ya┼čad─▒─č─▒ bir olay ya da durum yoksa çevresinden neyi nas─▒l duydu─ču gibi bilgiler sorgulan─▒r. Bu çal─▒┼čmalarla beraber ki┼čiye özgül fobi testleri de uygulanabilir. Ki┼činin teste verece─či cevaplara göre de─čerlendirme yap─▒labilir. Ayr─▒ca, ki┼čiye sahip oldu─ču fobiyle ilgili resimler gösterilerek de verece─či tepkiler de─čerlendirmeye al─▒nabilir. 

Palyaço Korkusu Nas─▒l Yenilir? 

Palyaço korkusu nas─▒l yenilir, sorusu için at─▒lacak ilk ad─▒m, ki┼činin bu fobisini kabullenip psikiyatr deste─či almak için haz─▒r ve istekli olmas─▒d─▒r. Çünkü ço─ču ki┼či toplum taraf─▒ndan görece─či tepkilerden dolay─▒ fobilerini kendi kendine a┼čabilece─čine inanabilmektedir. Ya da bu fobiye sahip ki┼čiler bundan kaç─▒nma yoluna da ba┼čvurabilmektedirler. Ancak ço─ču durumda bu kaç─▒nma ya da saklanma eylemi ki┼čide alt─▒ndan kalkamayaca─č─▒ psikolojik veya sosyolojik problemleri de beraberinde getirmektedir. 

Palyaço korkusunu yenmek için yap─▒labilecek eylemlerden biri, palyaçolarla ilgili filmlerin ya da videolar─▒n izlenmemesi olabilir. Çünkü bu tür görüntüler ki┼čide bilinçd─▒┼č─▒ bir korku yaratabilmektedir. Bunlar─▒n d─▒┼č─▒nda da baz─▒ rahatlatma teknikleriyle de bu korkunun seviyesi azalt─▒l─▒r ya da ortadan kald─▒r─▒labilir.

Ayr─▒ca evde yap─▒labilecek meditasyon ya da yoga gibi sakinle┼čtirici çal─▒┼čmalar da ki┼činin gev┼čeyip rahatlamas─▒na yard─▒mc─▒ olacakt─▒r. Ancak ki┼činin kendi kendine yapt─▒─č─▒ bu çal─▒┼čmalar da sonuç vermemesi durumunda uzman psikiyatr deste─čine ba┼čvurulmas─▒ gerekmektedir. 

Palyaço Korkusu için Hangi Bölüme Gidilir? 

Palyaço korkusu (koulrofobi) ki┼činin hayat─▒n─▒ tehlikeye atacak kadar ileri seviyede bir korku türü olmamakla beraber sosyal hayat─▒n─▒ ve ya┼čam kalitesini etkilemesi sebebiyle birtak─▒m olumsuzlar içermektedir. Bu sebeple bu korkuya sahip bireylerin psikiyatr deste─čine ba┼čvurmalar─▒ gerekmektedir. Koulrofobi ki┼čide baz─▒ fiziksel ┼čikayetlere de sebep olabilece─či için, doktor kontrolünde uygun tedavi yöntemleriyle bu ┼čikayetler ba┼čar─▒l─▒ sonuçlar gösterebilir. 

Palyaço Korkusu Hakk─▒nda S─▒kça Sorulan Sorular

Palyaço Korkusu ─░çin Ne ─░yi Gelmez? 

Palyaço korkusuna sahip ki┼čilerin kendisi ya da çevresi taraf─▒ndan bilinçsiz bir ┼čekilde bu korkuya maruz b─▒rak─▒lmas─▒ fobinin ┼čiddetinin artmas─▒na sebep olabilecektir. Ki┼čiyi korkutmak maksatl─▒ ya da korkusunu yenebilece─čine inand─▒r─▒labilece─či yönünde çe┼čitli eylemlerle palyaçoya maruz b─▒rak─▒lmas─▒ da korkunun ┼čiddetini daha da artt─▒racakt─▒r. Ayr─▒ca ki┼činin fobisinin toplum taraf─▒ndan küçümsenmesi, ciddiye al─▒nmamas─▒, alay konusu olmas─▒ gibi durumlar da ki┼činin korkusunu kabul edip tedaviye ba┼člamas─▒n─▒ engelleyebilir. 

Palyaço Korkusu için Kullan─▒labilecek ─░laçlar Nelerdir? 

Palyaço korkusunda ki┼čiye verilebilecek ilaçlar çok fazla de─čildir. Sakinle┼čtirici türü ilaçlar genellikle önerilmemektedir. Sebebi de ki┼činin bu fobisiyle her kar┼č─▒la┼čt─▒─č─▒nda ilac─▒ kullanmas─▒ durumunda korkusuyla ba┼ča ç─▒kamama durumudur. Ancak baz─▒ ki┼čilerde depresif durumlar da görülebilmektedir. Psikoterapiye ek olarak doktor kontrolünde antidepresan ilaçlar─▒na ba┼čvurulabilir. 

Palyaço Korkusu Ne Kadar Yayg─▒nd─▒r? 

Palyaço korkusu olan insanlar─▒n tedavi için doktora ba┼čvuru say─▒s─▒nda kesin bir say─▒ olmamakla beraber baz─▒ uzmanlar yakla┼č─▒k olarak 100 çocuktan 1’inin palyaço korkusu ya┼čad─▒─č─▒n─▒ belirtmektedirler. Bu say─▒n─▒n yeti┼čkinler aras─▒nda 10’da 1’e yak─▒n oldu─ču belirtilmektedir. Yap─▒lan anket çal─▒┼čmalar─▒ da göstermi┼čtir ki palyaçolardan korkan kad─▒nlar─▒n say─▒s─▒ erkeklerin say─▒s─▒ndan daha yüksektir. Genel olarak fobilerde de bu orana benzer oran gözlenmektedir. 

En ├çok Okunan Sa─čl─▒k Rehberi Yaz─▒lar─▒m─▒z

Sosyal Medya Hesaplar─▒m─▒z:
Facebook | Instagram | YouTube | LinkedIn

Uzm. Klnk. Psk.
G├Âzde Nur K─▒nal─▒
Psikoloji
Medical Park G├Âztepe
430

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.