sat─▒r aras─▒

panik atak nedir ve belirtileri nelerdir

Panik atak gerçek bir tehlike veya görünürde belirgin bir neden olmamas─▒na ra─čmen ┼čiddetli fiziksel belirtilerle kendini gösteren yo─čun korku ata─č─▒d─▒r. Panik atak an─▒ çok korkutucudur, ki┼či kalp krizi geçirdi─čini veya ölece─čini dü┼čünebilir. Bir çok insan hayatlar─▒ boyunca bir ya da iki kez panik atak geçirebilir. Ancak panik ataklar sürekli tekrarl─▒yorsa panik bozuklu─čundan bahsedilir.

Panik Atak Nedir?

Panik bozukluk ve panik atak, psikiyatride en s─▒k kar┼č─▒la┼č─▒lan problemlerin ba┼č─▒nda gelir. Panik bozukluk, tekrarlayan ve ne zaman olaca─č─▒ tahmin edilemeyen panik ataklar ile karakterizedir. Mental bozukluklar─▒n tan─▒sal ve istatiksel k─▒lavuzuna göre (DSM) ani ba┼člayan ve dakikalar içerisinde zirveye ula┼čan yo─čun korku ve rahats─▒zl─▒k hissi olarak tan─▒mlanm─▒┼čt─▒r.

Genel olarak panik bozukluk, çe┼čitli fiziksel belirtilerin e┼člik etti─či dört veya daha fazla panik atak ya┼čanmas─▒ olarak ifade edilebilir. Çarp─▒nt─▒, nefes darl─▒─č─▒, terleme, titreme, solu─čun kesilmesi, gö─čüs a─čr─▒s─▒, ‌gö─čüsde bask─▒ hissi, bulant─▒, kar─▒n a─čr─▒s─▒, ba┼č dönmesi, bay─▒lacak gibi hissetme, sersemlik, kendini ve çevreyi ba┼čka türlü alg─▒lamak, ç─▒ld─▒racak gibi hissetme, ölüm korkusu, uyu┼čma, ü┼čüme veya ate┼č basmalar─▒, panik atak s─▒ras─▒nda ortaya ç─▒kabilecek bu fiziksel belirtilere örnek te┼čkil ederler.

Panik atak her ne kadar ya┼čam─▒ tehdit edici bir durum olmasada oldukça korkutucu bir hal alabilir ve ya┼čam kalitesini olumsuz yönde etkileyebilen bir durumdur. Belirtilerin tespit edilmesi ve uygun tedavinin verilmesi ile birlikte kontrol alt─▒na al─▒nabilen bir rahats─▒zl─▒k oldu─ču unutulmamal─▒d─▒r.

Panik Atak Neden Olur?

Panik ataklar─▒n nedenleri karma┼č─▒k ve çe┼čitli olabilir. Genellikle biyolojik, genetik, çevresel ve psikolojik faktörlerin bir kombinasyonu sonucunda ortaya ç─▒karlar. Genetik yatk─▒nl─▒k, aile geçmi┼či, stresli ya┼čam olaylar─▒, travmalar, anksiyete bozukluklar─▒, madde kötüye kullan─▒m─▒ gibi faktörler panik atak riskini art─▒rabilir. Ayr─▒ca, beyindeki kimyasal dengesizlikler, özellikle serotonin ve norepinefrin gibi nörotransmitterlerin düzensizli─či, panik ataklar─▒n ortaya ç─▒kmas─▒na katk─▒da bulunabilir. Ancak her panik atak için belirli bir neden bulunamayabilir ve her birey farkl─▒ tetikleyicilere sahip olabilir.

Panik Atak Belirtileri Nelerdir?

Panik atak, sempatik sinir sistemini tetikleyici etki gösteren bir durumdur. Bu tetiklenme sonras─▒nda vücutta genelde tehlikeli bir durumla kar┼č─▒la┼č─▒lma sonras─▒nda ortaya ç─▒kan “sava┼č ya da kaç” tepkisi meydana gelebilir. Herhangi bir uyar─▒c─▒ belirti olmadan meydana gelen panik atak, ba┼člang─▒c─▒ sonras─▒ yakla┼č─▒k olarak 10 dakika içerisinde yükselerek doruk noktas─▒na ula┼č─▒r.

Ata─č─▒n yükseli┼či s─▒ras─▒nda çe┼čitli belirti ve bulgular ki┼činin panik hissine e┼člik edebilir:

  • Gö─čüs a─čr─▒s─▒
  • Yutkunma güçlü─čü
  • Nefes alma problemleri
  • Nefes darl─▒─č─▒
  • Çok h─▒zl─▒ nefes al─▒p verme
  • Kalp at─▒┼č─▒n─▒n h─▒zlanmas─▒
  • Bay─▒lacak gibi hissetme
  • S─▒cak basmas─▒
  • Ü┼čüme, titreme
  • Terleme
  • Bulant─▒
  • Kar─▒n a─čr─▒s─▒
  • Vücudun çe┼čitli bölgelerinde kar─▒ncalanma ya da uyu┼čma hissedilmesi
  • Ölüme yak─▒n olma hissi
  • Gerçeklikten kopma (derealizasyon)
  • Kendinden kopma (depersonlizasyon)

Panik bozuklu─čua dair belirtiler genellikle erken eri┼čkinlik dönemindeki 25 ya┼č civar─▒ bireylerde ortaya ç─▒kma e─čilimindedir. Tipik olarak ataklar 10 ile 20 dakika aras─▒nda sürme e─čilimindedir ancak baz─▒ uç vakalarda bu süre 60 dakikay─▒ bulabilir. Panik ata─č─▒ herkes farkl─▒ ┼čekilde deneyimleyebilir ve belirtiler bu nedenle oldukça çe┼čitlidir.

Baz─▒ ki┼čilerde atak sonras─▒nda yeni bir ata─č─▒n meydana gelmesine kar┼č─▒ a┼č─▒r─▒ derecede bir korku ve endi┼če hissi olu┼čabilir. Bu hisler panik bozukluk geli┼čimine dair uyar─▒c─▒ özellik gösterebilir.

Çocuklarda Panik Atak Belirtileri Nelerdir? 

Panik bozuklu─čun geli┼čmesinde çevresel faktörlerin tetikledi─či genetik faktörler de rol oynayabilir. Ayn─▒ zamanda baz─▒ çal─▒┼čmalar çocukluk zaman─▒na dair çe┼čitli problemlerin ki┼činin ilerleyen ya┼čant─▒s─▒nda panik bozukluk olarak ortaya ç─▒kabilece─čini göstermi┼čtir. Ba┼člarda hiçbir ┼čekilde uyar─▒ vermeden ortaya ç─▒kan panik ataklar için hastalar zamanla baz─▒ durumlar─▒n ataklar─▒ tetiklemi┼č olabilece─čini fark ederler. Panik ata─č─▒n alt─▒nda yatan as─▒l neden henüz tam olarak tespit edilememi┼čtir. Ancak genetik, a┼č─▒r─▒ stres kayna─č─▒ olan durumlar, a┼č─▒r─▒ sinirlilik hali ve beyin yap─▒lar─▒n─▒n i┼čleyi┼či ile ilgili problemlerin bir araya gelmesi bu rahats─▒zl─▒─č─▒n olu┼čumunda rol oynuyor olabilir. Ancak ki┼či panik ataklar─▒ ya┼čad─▒─č─▒nda bu ana ait olumsuz tecrübeyi üzerinden atamaz. Sürekli olarak korku duydu─ču o ana ve görülen fiziksel yan─▒tlara kar┼č─▒ bir olumsuz beklenti ta┼č─▒r.

Gece Panik Atak Belirtileri Nelerdir?

Gece panik ataklar─▒, genellikle ki┼činin uykusuzlu─ču ve rahats─▒zl─▒─č─▒na neden olan bir tür anksiyete bozuklu─ču olarak tan─▒mlan─▒r. Bu ataklar, genellikle uykunun en derin ve rahat a┼čamas─▒nda meydana gelir. Belirtiler ┼čunlar─▒ içerebilir: aniden uyanma, ┼čiddetli bir korku veya endi┼če hissi, kalp çarp─▒nt─▒s─▒, terleme, titreme, nefes darl─▒─č─▒, gö─čüs a─čr─▒s─▒, mide rahats─▒zl─▒─č─▒ ve bay─▒lma hissi. Gece panik ataklar─▒ s─▒ras─▒nda, ki┼či uykusuzlu─ča ve genel ya┼čam kalitesinde dü┼čü┼če yol açabilen ciddi rahats─▒zl─▒k hissi ya┼čayabilir.

Panik Atak Nas─▒l Geli┼čir?

Panik atak ya┼čam─▒ tehdit edici bir durum de─čildir ancak belirtileri kalp krizi gibi önemli sa─čl─▒k sorunlar─▒ ile benzerlik gösterebilir. Ki┼či bu iki rahats─▒zl─▒k aras─▒ndaki ayr─▒m─▒ tam olarak gerçekle┼čtiremeyece─či ve gerçekten kalp krizi geçiriyor olabilece─či için önemli sa─čl─▒k problemleri ile benzer panik atak belirtilerinin ortaya ç─▒kmas─▒n─▒ takiben sa─čl─▒k kurulu┼člar─▒na ba┼čvurarak destek almas─▒ önerilir. Panik ata─č─▒n ilk olarak ortaya ç─▒kmas─▒nda etkili olabilecek faktörlere dair birçok teori mevcuttur. Bu fikirler aras─▒nda panik ata─č─▒n sinir sistemindeki kimyasal bir dengesizlik durumu sonucu olu┼čtu─ču teorisi, bir ad─▒m öne ç─▒kar. Gamma-aminobütirik asit (GABA), kortizol ve serotonin ad─▒ verilen nörotransmitter ve hormon i┼člevi gösteren maddeler, panik atak geli┼čimin rol oynayabilen kimyasallar aras─▒nda yer al─▒r.

Panik Atak Risk Faktörleri Nelerdir?

Panik atak, herhangi bir ki┼čide ya┼čam süresince ortaya ç─▒kma ihtimali yüksek olan bir psikiyatrik rahats─▒zl─▒kt─▒r. Kad─▒nlar─▒ erkeklere göre daha fazla etkileyen bu durumun pik yapt─▒─č─▒ ya┼č grubunu erken eri┼čkinlik dönemindeki bireyler olu┼čturur ve genel olarak 14 ya┼č─▒n alt─▒ndaki ki┼čilerde pek kar┼č─▒la┼č─▒lmaz.

Birçok faktör ki┼čilerde panik atak ortaya ç─▒kma riskindeki art─▒┼č ile ili┼čkili olabilir:

  • Genetik yatk─▒nl─▒k çevresel faktörler ile birle┼čti─činde panik atak geli┼čimine neden olabilirler. Birinci derece akrabalar─▒n─▒n aras─▒nda bu rahats─▒zl─▒─ča sahip bireylerin oldu─ču ki┼čilerde panik atak ortaya ç─▒kma riski yakla┼č─▒k olarak %40’t─▒r. Özellikle ebeveynlerinde panik bozukluk olan bireylerde di─čer ruh sa─čl─▒─č─▒ bozukluklar─▒n─▒n da ortaya ç─▒kma ihtimalinde bir art─▒┼č söz konusu olabilir.
  • Kimyasal ajanlardan baz─▒ ilaçlar ve karbondioksit, panik ata─č─▒ ortaya ç─▒karabilir.
  • Çe┼čitli anatomik bozukluklar panik atak geli┼čimini kolayla┼čt─▒rabilir. Beyin sap─▒nda bulunan mavi nokta olarak adland─▒r─▒lan bölgenin görevini tam olarak yapmamas─▒ndan dolay─▒ sürekli korku hali ya┼čanabilir.
  • Beyinde bulunan ‌GABA, ‌serotonin, ‌noradrenalin gibi maddelerdeki dengesizlikler panik atak nedenleri aras─▒nda yer al─▒r. Psikiyatride kullan─▒lan ilaçlar bu maddelerdeki dengeyi sa─člar.
  • Antidepresan ilaçlar, ilk ba┼člarda panik atak belirtilerinin ortaya ç─▒kmas─▒na neden olabilirler.
  • Kafein, sigara, alkol ve uyu┼čturucu maddeler panik atak s─▒kl─▒─č─▒n─▒ art─▒rabilirler.
  • Sakinle┼čtirici ilaçlar─▒n aniden b─▒rak─▒lmas─▒ panik ata─č─▒ tetikleyebilir.
  • H─▒zl─▒ soluk al─▒p vermek panik ata─č─▒ ba┼člatabilir.
  • Ki┼čilik yap─▒s─▒ özellikleri de panik atak nedenleri aras─▒nda de─čerlendirilebilir. Çekingen, histerik, ‌borderline ve obsesif ‌kompülsif ki┼čilik özelliklerine sahip insanlarda panik atak daha s─▒k gözlenir.
  • Sevilen birinin kayb─▒ gibi a─č─▒r duygusal travma.
  • Cinsel sald─▒r─▒ alt─▒nda kalmak.
  • Bo┼čanma.
  • Çocukken istismara u─čramak.

Panik Atak Risk Fakt├Ârleri Nelerdir?

Panik Atak Ki┼činin Hayat─▒nda Ne Gibi De─či┼čikliklere Yol Açar?

Tedavi edilmeyen panik atak, ya┼čam konforunu çe┼čitli aç─▒lardan ciddi anlamda bozabilir. Bunlar:

  • Sürü┼č korkusu, evden ç─▒kma korkusu
  • S─▒k s─▒k t─▒bbi bak─▒m alma iste─či
  • Sosyal ortamlardan kaç─▒nma
  • ─░┼č ve okulda sorunlar
  • Depresyon, ‌anksiyete ve di─čer ‌psikiyatrik sorunlar
  • ─░ntihar ve intihar dü┼čünceleri
  • Alkol ve madde kullan─▒m─▒na e─čilim
  • Finansal problemler

Baz─▒ ki┼čilerde panik bozuklu─ča zaman içerisinde agorafobi olarak ifade edilen kalabal─▒k aç─▒k alan ve mekan korkusu da e┼člik edebilir. Bunun sebebi ise ki┼činin atak an─▒nda bu ortamlardan uzakla┼čamayaca─č─▒n─▒ hissetmesinden kaynaklan─▒r.

Panik Atak Ne Kadar Sürer?

Panik ataklar─▒n süresi ki┼čiden ki┼čiye de─či┼čebilir. Genellikle panik ataklar birkaç dakika ile yar─▒m saat aras─▒nda sürer, ancak bazen daha uzun sürebilir. Panik ataklar─▒n s─▒kl─▒─č─▒ da bireyler aras─▒nda farkl─▒l─▒k gösterebilir. Baz─▒ ki┼čiler tek bir panik atak ya┼čarken, di─čerleri daha s─▒k ataklar ya┼čayabilirler. Sürekli panik ataklar ya┼čan─▒yorsa, bu panik bozukluk olarak tan─▒mlanabilir ve uzman yard─▒m─▒ gerekebilir.

Panik Atak Tan─▒s─▒ Nas─▒l ‌Konur?

Panik atak pek çok hastal─▒─č─▒ taklit edebilir. Bu nedenle öncelikle hastadan ve yak─▒nlar─▒ndan do─čru öykü almak önemlidir. Hastaya ‌EKG, ‌tiroid testleri, kan say─▒m─▒ ve solunum fonksiyon testi yap─▒labilir.

Panik atak ┼čikayetleri ile ba┼čvuran hastalarda ki┼činin psikososyal aç─▒dan de─čerlendirilmesi önemli bir konudur. Ki┼činin korkular─▒, endi┼čeleri, stres kayna─č─▒ olan durumlar─▒, ili┼čki problemleri ve benzeri konularda aç─▒k ve net olmas─▒ önem arz eder.

Kalp krizi gibi belirtilerin benzerlik gösterdi─či önemli kardiyak problemlerin ekartasyonu amac─▒yla elektrokardiyografi (EKG) i┼čleminden yararlan─▒labilir. Hekimizin sizde olas─▒ bir panik bozukluk durumundan ┼čüphelenmesi halinde uygun tan─▒ ve tedavinizin planlanaca─č─▒ ruh sa─čl─▒─č─▒ uzman─▒ bir hekime görünmenizi tavsiye edebilir.

Genel olarak panik bozuklu─čun tan─▒s─▒ için standart kabul edilen bir laboratuvar, radyolojik görüntüleme ya da benzer bir tetkik mevcut de─čildir. DSM kriterlerine göre hastan─▒n belirtileri de─čerlendirilir ve bu kriterlerin kar┼č─▒lan─▒p kar┼č─▒lanmad─▒─č─▒ incelenir.

Panik atak ya┼čayan herkesin panik bozukluk rahats─▒zl─▒─č─▒na sahip olmas─▒ gibi bir durum söz konusu de─čildir. Bu durumun ayd─▒nlat─▒lmas─▒nda kullan─▒lan çe┼čitli güncel DSM kriterleri mevcuttur:

  • S─▒k olarak tekrarlayan beklenmedik panik ataklar─▒n meydana gelmesi
  • Ataklardan en az birinden sonraki süreç içerisinde en az 1 ve daha fazla ata─č─▒n meydana gelebilece─čine dair korku ve endi┼če duyulmas─▒
  • Korkunun kontrol kayb─▒, kalp krizi geçirme ve akli dengenin yitirilmesi gibi duygularla temellendirilmesi ve bu korku sonucunda ata─č─▒ tetikleyebilece─či dü┼čünülen ortam ve davran─▒┼člardan ki┼činin kendini sak─▒nmas─▒
  • Panik ata─č─▒n alt─▒nda yatan nedenin herhangi bir madde ya da ilaç kullan─▒m─▒ ile ili┼čkili olmamas─▒
  • Panik ataklar─▒n ortaya ç─▒k─▒┼č sebebinde herhangi bir organik t─▒bbi hastal─▒k tespit edilememesi
  • Ataklar─▒n ve ortaya ç─▒kan belirtilerin di─čer psikiyatrik bozukluklar ile aç─▒klanam─▒yor olmas─▒

Panik bozuklu─čunuz olmasa ve sadece panik atak ya┼č─▒yor olsan─▒z bile bu rahats─▒zl─▒k için uygun tedavi protokollerinden fayda görebilirsiniz. Uygun tan─▒ ve tedavi almaman─▒z halinde ise bu durum kötüle┼čerek di─čer korku (fobi) türlerine ya da panik bozuklu─ča ilerleyebilece─či için en k─▒sa sürede destek alman─▒z önerilir.

 

Panik Atak An─▒nda Ne Yapmal─▒y─▒z?

Panik Atak An─▒nda Ne Yapmal─▒y─▒z?

Panik atak an─▒nda sakin kalmak önemlidir. Derin ve yava┼č nefes alarak sakinle┼čmeye çal─▒┼č─▒n. Nefes al─▒┼čveri┼činizi kontrol etmek için "4-7-8" gibi bir nefes egzersizi kullanabilirsiniz (4 saniye nefes al─▒n, 7 saniye nefesi tutun, 8 saniye nefesi verin). Panik atak s─▒ras─▒nda bulundu─čunuz ortamdan uzakla┼čmak veya bir güvendi─činiz ki┼čiye destek istemek de yard─▒mc─▒ olabilir. Ayr─▒ca, panik ataklar─▒n─▒z─▒n nedenini anlamak ve uygun bir uzmana ba┼čvurmak önemlidir.

Panik Atak Nas─▒l Geçer?

Panik atak, ani ve ┼čiddetli endi┼če, korku ve fiziksel semptomlarla karakterize edilen bir anksiyete bozuklu─ču durumudur. Panik atak s─▒ras─▒nda ki┼činin kalp h─▒z─▒ artar, terleme, titreme, nefes darl─▒─č─▒, mide rahats─▒zl─▒─č─▒ gibi çe┼čitli semptomlar ortaya ç─▒kabilir. Panik ataklar korkutucu olabilir, ancak a┼ča─č─▒da belirtilen baz─▒ ad─▒mlar, panik ataklar─▒ daha iyi yönetmenize yard─▒mc─▒ olabilir:

  • Derin Nefes Al─▒n: Panik atak s─▒ras─▒nda nefes almak zor olabilir, ancak yava┼č ve derin nefes almak sizi sakinle┼čtirebilir. Yava┼čça burunla nefes al─▒n, sonra a─č─▒zdan yava┼čça verin. Bu i┼člemi birkaç kez tekrarlay─▒n.
  • Kendinize Telkin Verin: Kendinize olumlu telkinlerde bulunun. Örne─čin, "Bu geçici bir durum" veya "Kendimi sakinle┼čtirebilirim" gibi ifadeler kullanabilirsiniz.
  • Ortam─▒n─▒z─▒ De─či┼čtirin: E─čer mümkünse, panik atak s─▒ras─▒nda bulundu─čunuz ortam─▒ de─či┼čtirin. D─▒┼čar─▒da taze hava almak veya sessiz bir yerde kendinizi rahat hissetmek panik atak belirtilerini hafifletebilir.
  • Bir Arkada┼č─▒n─▒za veya Aile Üyesine Ula┼č─▒n: Bir arkada┼č─▒n─▒za veya aile üyenize ula┼čmak, sizi sakinle┼čtirebilir. Onlarla konu┼čmak veya sadece yan─▒n─▒zda olmalar─▒n─▒ istemek destekleyici olabilir.
  • Profesyonel Yard─▒m Al─▒n: E─čer panik ataklar s─▒k s─▒k tekrarl─▒yorsa veya ya┼čam kalitenizi olumsuz etkiliyorsa, bir sa─čl─▒k profesyoneline ba┼čvurman─▒z önemlidir. Terapistler veya psikiyatristler, panik ataklar─▒ tedavi etmek ve daha iyi yönetmenize yard─▒mc─▒ olabilirler.
  • Stres Yönetimi: Düzenli olarak stres yönetimi teknikleri uygulamak, panik ataklar─▒ önlemeye yard─▒mc─▒ olabilir. Yoga, meditasyon, spor veya derin kas gev┼četme egzersizleri gibi yöntemler kullan─▒labilir.

Panik Ata─ča Ne ─░yi Gelir?

Panik ata─ča iyi gelebilecek birkaç ┼čey vard─▒r. Derin nefes almak, kaslar─▒n─▒z─▒ gev┼četmek, meditasyon veya yoga yapmak, sakinle┼čtirici bitki çaylar─▒ içmek veya aromaterapi gibi rahatlama tekniklerini denemek, panik ata─č─▒ hafifletmeye yard─▒mc─▒ olabilir. Ayr─▒ca, panik atak semptomlar─▒na uzun vadede yard─▒mc─▒ olabilecek bir psikoterapist veya psikiyatrist ile çal─▒┼čmak da önemlidir.

Panik Atak Tedavisi Nas─▒l Yap─▒l─▒r?

Panik atak hastalar─▒nda temel tedavi yakla┼č─▒m─▒nda hem psikoterapi uygulamalar─▒na hem de farmakolojik (ilaç) tedavi yöntemlerine ba┼čvurulur. Psikolojik müdahalelerin ba┼č─▒nda bili┼čsel davran─▒┼čsal terapi (BDT) yer al─▒r.

BDT uygulamalar─▒ temel olarak ki┼činin kendi deneyimlerinden ö─črenmesini hedefleyerek panik belirtilerinin fark─▒ndal─▒─č─▒ sa─član─▒r. Terapist taraf─▒ndan panik atak ile ilgil belirtilerin kademeli ve tekrarl─▒ olarak yeniden yarat─▒ld─▒─č─▒ bu uygulamalar sonras─▒nda ki┼činin patik ata─č─▒n fiziksel belirtilerinin ya┼čam─▒ tehdit edici bir duruma i┼čaret etmedi─činin hasta taraf─▒ndan anla┼č─▒lmas─▒ hedeflenir. Bu anlay─▒┼č oturtulduktan sonra ki┼či panik atak s─▒ras─▒nda kendisini daha rahat hissedebilir. Ba┼čar─▒l─▒ bir BDT sonras─▒nda hastalar daha önce kendilerini sak─▒nd─▒klar─▒ ortam ve davran─▒┼člar konusunda da daha rahat davranabilirler.

BDT d─▒┼č─▒nda konu┼čma terapisi de panik atak tedavisi kapsam─▒nda birinci basamakta de─čerlendirilen ve etkili oldu─ču kabul edilen bir psikoterapi tekni─čidir. Konu┼čma terapisinde hasta panik atak ve panik bozuklu─ča dair bilgiler edinir ve bu durumlarla nas─▒l ba┼ča ç─▒kaca─č─▒na dair ileti┼čim kurarak kendisini geli┼čtirebilir.

Psikoterapi teknikleri ile tedaviden sonuç al─▒nmas─▒ hem efor hem de zaman isteyen bir süreçtir. Genel olarak hastalar birkaç hafta içerisinde panik atak ile ilgili belirtilerinin azald─▒klar─▒n─▒ hissederler ve yakla┼č─▒k olarak birkaç ayl─▒k bir terapi sonunda bu belirtilerde belirgin bir dü┼čü┼č söz konusu olabilir. Tekrarlayan ataklar─▒n önüne geçmek ve panik ata─č─▒n kontrol alt─▒nda tutulabilmesi için terapi plan─▒na sad─▒k kal─▒nmas─▒ dikkat edilmesi gereken bir konudur.

─░laç tedavisi, panik atak ile ili┼čkili belirtilere ve e─čer e┼člik ediyorsa depresyon üzerinde de etkili olabilen bir yöntemdir. Bu tedavi plan─▒ kapsam─▒nda kullan─▒lan birçok ilaç çe┼čidi mevcuttur. E─čer tedavinizde kullan─▒lan herhangi bir ilac─▒n etkinli─či konusunda ┼čüphelerin olmas─▒ halinde hekimler taraf─▒ndan di─čer ilaç gruplar─▒na geçi┼č yap─▒labilir. Baz─▒ durumlarda ise bu ilaç gruplar─▒ kombinasyon tedavisi kapsam─▒nda bir arada kullan─▒larak etkinliklerinin artt─▒r─▒lmas─▒ sa─članabilir. ─░laçlar─▒n etkinli─či kullan─▒lmaya ba┼čland─▒klar─▒ tarihten itibaren birkaç hafta içerisinde ortaya ç─▒kar. Bütün ilaçlar bir tak─▒m etkile┼čim ve yan etki riskine sahiptir bu nedenle herhangi bir ilac─▒ kullanmadan ya da kullan─▒m─▒n─▒ sonland─▒rmadan önce kesinliklikle hekimlerden destek al─▒nmal─▒d─▒r.

Panik Atak Nefes Egzersizleri Nelerdir?

Panik atak t─▒bbi tedavisi bulunan bir rahats─▒zl─▒kt─▒r ancak tedaviyi kestikten sonra baz─▒ vakalar tekrarlama gösterebilirler. Panik atak tedavisinde, ilaç tedavisinin yan─▒ s─▒ra gev┼čeme ve solunum egzersizleri de fayda sa─člayabilir. Solunum egzersizleri, panik atak ile ili┼čkili solunum s─▒kl─▒─č─▒n─▒n dengesizle┼čmesi gibi belirtilerin azalmas─▒nda etkili olabilen yöntemler aras─▒nda yer al─▒r.

Panik atak s─▒ras─▒nda meydana gelen hiperventilasyon (soluk al─▒p vermenin yüzeyelle┼čmesi ve s─▒kla┼čmas─▒) bu rahats─▒zl─▒k ile ili┼čkili korku ve endi┼če hissinin kötüle┼čmesine neden olur. Atak s─▒ras─▒nda derin nefes al─▒p verme tekniklerinin uygulanmas─▒ atak esnas─▒nda meydana gelen belirtilerin kontrol alt─▒na al─▒nmas─▒nda etkili olabilir. En basit derin nefes al─▒p verme egzersizi a─č─▒zdan solunumla gerçekle┼čtirilebilir ve bu teknikte ki┼či 4 saniye boyunca derin nefes al─▒r, 1 saniyeli─čine nefesini tutar ve 4 saniye içerisinde nefesini verir ve ayn─▒ döngüyü tekrarlar. Derin nefes egzersizleri d─▒┼č─▒nda ki┼čilerin kendilerinde olu┼čan panik atak belirtilerinin fark─▒nda olmas─▒ da önemli bir konudur. Bu durumun fark─▒nda olmak ata─č─▒n geçici oldu─čunun ve k─▒sa süre içerisinde tekrar normal iyilik haline dönülebilece─činin bilincinde olman─▒n önünü açar. Fark─▒ndal─▒k sayesinde ki┼či kendisini rahatlatabilece─či di─čer teknikleri daha rahat ┼čekilde gerçekle┼čtirebilir.

Çevresel tetikleyici çe┼čitli faktörlerden korunmak ad─▒na ata─č─▒n gelece─čini hisseden ki┼činin gözlerini kapatmas─▒ bu uyaranlar─▒n engellenmesine ve ki┼činin nefes egzersizine odaklanmas─▒nda faydal─▒ olabilir.

Derin nefes egzersizlerinde oldu─ču gibi çe┼čitli kas gev┼četme teknikleri sayesinde de vücudun atak s─▒ras─▒nda olu┼čturdu─ču tepkilerin kontrol alt─▒nda tutulmas─▒nda katk─▒ sa─člayabilir. Bu teknik, parmak kaslar─▒ gibi küçük kas gruplar─▒ndan ba┼člayarak a┼čama a┼čama tüm kaslar─▒n gev┼četilmesi ┼čeklinde gerçekle┼čtirebilir. Bu tekniklerin nas─▒l uygulanaca─č─▒na dair ki┼činin tecrübeli olmas─▒ etkisinin daha yüksek olmas─▒n─▒ sa─člayabilir.

Panik Atak Tedavisinde Hipnoz 

Panik atak tedavisi kapsam─▒nda de─čerlendirilen bir di─čer terapi çe┼čidi de hipnozdur. Hipnoz esnas─▒nda yap─▒lan telkinlerle baz─▒ ki┼čilerin korkular─▒ndan kurtuldu─ču gözlenmi┼čtir. Panik atak hastalar─▒na ayr─▒ca düzenli egzersiz yapmalar─▒ da önerilir. Egzersiz esnas─▒nda beyindeki kimyasal maddeler aras─▒nda denge sa─članmakta ve ‌endorfin miktar─▒ art─▒┼č göstermektedir. Yürüme ve yüzme gibi hafif egzersizler ile salg─▒lanan endorfinler, ki┼činin duygu durumunu olumlu yönde etkileyebilir. Psikoterapinin panik atak tedavisinde son derece önemli bir yere sahip oldu─ču unutulmamal─▒d─▒r.

Panik Atak Ya┼čayan Birine Nas─▒l Davran─▒lmal─▒d─▒r?

Panik atak geçiren birine destek olmak önemlidir. Sakin bir ┼čekilde yanlar─▒nda olun, rahatlat─▒c─▒ bir dil kullan─▒n ve panik atak belirtilerinin geçece─čini anlat─▒n. Onlar─▒ yarg─▒lamamaya ve sakinle┼čene kadar yanlar─▒nda kalmaya çal─▒┼č─▒n. E─čer daha önce böyle bir deneyimleri varsa, onlar─▒n rahatlat─▒c─▒ tekniklerini uygulamalar─▒na yard─▒mc─▒ olabilirsiniz.

Panik Ata─č─▒ Önlemek ─░çin Neler Yap─▒labilir?

Panik ataklar─▒n nedenleri karma┼č─▒k olabilir ve bazen önceden tahmin edilemezler. Ancak stres yönetimi, düzenli egzersiz, sa─čl─▒kl─▒ beslenme, yeterli uyku ve rahatlama teknikleri gibi ya┼čam tarz─▒ de─či┼čiklikleri panik atak riskini azaltabilir.

Panik Atak Tedavisinde Öne Ç─▒kan Yakla┼č─▒mlar Nelerdir?

Panik ataklar─▒n tedavisinde en yayg─▒n kullan─▒lan yakla┼č─▒mlar ┼čunlard─▒r: Kognitif Davran─▒┼čç─▒ Terapi (KDT), ilaç tedavisi (antidepresanlar veya anksiyolitikler), nefes egzersizleri, ve derin kas gev┼čeme teknikleri. Terapi ve ilaç tedavisi genellikle bir arada kullan─▒l─▒r.

Panik Atak Ba┼čka Psikolojik Sorunlara Yol Açar M─▒?

Panik atak, di─čer psikolojik sorunlarla ili┼čkilendirilebilir. Özellikle panik bozuklu─ču sürekli hale geldi─činde, depresyon gibi di─čer anksiyete bozukluklar─▒na ve ruh sa─čl─▒─č─▒ sorunlar─▒na yol açabilir.

Panik Atak Belirtileri Nelerdir?

Kad─▒nlarda Panik Atak Tedavisi

Kad─▒nlarda panik atak tedavisi, erkeklere göre benzerdir. Ancak hamilelik veya do─čum sonras─▒ dönem gibi özel durumlar göz önünde bulundurularak tedavi plan─▒ uyarlanabilir. Çocuklarda panik ataklar daha az yayg─▒n olabilir, ancak tedavi gerektirebilir. Tedavi, çocu─čun ya┼č─▒na, semptomlar─▒na ve ihtiyaçlar─▒na göre uyarlanmal─▒d─▒r. Aileler, çocuklar─▒n─▒n tedavisine destek olmal─▒d─▒r.

Panik Atak Kronik Midir?

Panik ataklar, baz─▒ ki┼čilerde tekrarlay─▒c─▒ bir ┼čekilde ortaya ç─▒kabilir ve bu duruma "kronik panik ataklar" denir. Kronik panik ataklar, ki┼činin ya┼čam kalitesini olumsuz etkileyebilir ve günlük aktivitelerini s─▒n─▒rlayabilir. Ancak, panik ataklar─▒n kronik hale gelip gelmeyece─či ki┼čiden ki┼čiye farkl─▒l─▒k gösterebilir. Panik ataklar─▒n kronik hale gelme riskini art─▒ran baz─▒ faktörler vard─▒r. Örne─čin, stres, genetik yatk─▒nl─▒k, di─čer anksiyete bozukluklar─▒ veya ruh sa─čl─▒─č─▒ sorunlar─▒, çocukluk döneminde ya┼čanan travmatik deneyimler gibi faktörler panik ataklar─▒n s─▒k tekrarlamas─▒na yol açabilir. Ayr─▒ca, panik atak geçiren ki┼čiler aras─▒nda panik bozukluk ad─▒ verilen bir durum da bulunabilir, bu durumda panik ataklar sürekli olarak tekrarlar.

Panik Atak Neden Kalp Krizi Gibi Hissedilir?

Panik atak s─▒ras─▒nda ya┼čanan ┼čiddetli fiziksel semptomlar, ki┼činin kalp krizi veya ba┼čka ciddi bir t─▒bbi sorun ya┼čad─▒─č─▒n─▒ dü┼čünmesine neden olabilir. Bu, panik ataklar─▒n birçok insan için korkutucu bir deneyim haline gelmesine yol açar.

Panik Atak Tedavisi Ne Kadar Sürer?

Panik atak tedavisi ki┼čiden ki┼čiye de─či┼čebilir. Tedavi süresi, semptomlar─▒n ┼čiddeti, ki┼činin yan─▒t─▒ ve kullan─▒lan tedavi yöntemlerine ba─čl─▒ olarak de─či┼čebilir. Tedaviye ba┼člad─▒─č─▒n─▒zda, terapist veya doktorunuz size daha spesifik bir tahmin sunabilir.

Panik Atak ─░çin Hangi Doktora Gidilmeli?

Panik ataklar genellikle bir psikiyatrist veya psikoterapist taraf─▒ndan tedavi edilir. ─░lk ad─▒m olarak, birinci basamak sa─čl─▒k hizmeti sunan bir aile hekimi veya genel bir doktora ba┼čvurabilirsiniz. Bu doktor sizi daha sonra bir uzmana yönlendirebilir. Psikiyatristler ilaç tedavilerini yönetebilirken, psikoterapistler konu┼čma terapisi gibi davran─▒┼čsal tedavileri sa─člayabilirler.

Sa─čl─▒kl─▒ günler dileriz.

Prof. Dr.
Umut Mert Aksoy
Psikiyatri
─░.A.├ť. VM Medical Park Florya
1129275

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.