sat─▒r aras─▒

Pemfigus Hastal─▒─č─▒ Nedir?

Pemfigus hastal─▒─č─▒, deride yara, yan─▒k ve kabarc─▒klarla kendisini gösteren otoimmun bir deri hastal─▒─č─▒d─▒r. Bir di─čer ifadeyle “Pemfigus hastal─▒─č─▒ nedir?” sorusuna k─▒saca otoimmun bir bozukluktur cevab─▒n─▒ vermek mümkündür. Ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemi, yani immun sistem vücudu iç ve d─▒┼č tehditlere ve yabanc─▒ patojenlere kar┼č─▒ korumakla görevlidir. Ancak baz─▒ durumlarda ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sisteminin çal─▒┼čma mekanizmas─▒nda çe┼čitli sebeplerle bir aksakl─▒k meydana gelebilir ve ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemi kendi doku ve organlar─▒n─▒ yabanc─▒ olarak alg─▒layarak onlara kar┼č─▒ sald─▒r─▒ya geçebilir. Bunun neticesinde otoimmun bozukluk olarak bilinen bir dizi sa─čl─▒k sorunu ortaya ç─▒kabilir.

Pemfigus hastal─▒─č─▒ da ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sisteminin vücudun kendi derisini yabanc─▒ bir patojen olarak alg─▒lad─▒─č─▒ ve ona kar┼č─▒ ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemi hücrelerini kullanarak savunmaya geçti─či bir sa─čl─▒k sorunudur. Pemfigus hastal─▒─č─▒ genellikle ciltte içi s─▒v─▒ dolu kabarc─▒klarla kendisini gösterir. Kabarc─▒klar genellikle yumu┼čakt─▒r, bu nedenle kolayl─▒kla patlayarak yaralara neden olabilir. Erken dönemde tan─▒ konulmaz ve tedaviye ba┼članmazsa bu yaralar vücutta geni┼č alanlara yay─▒larak enfeksiyon riskini art─▒rabilir. Özellikle orta ve ileri ya┼č grubundaki insanlarda görülmekle birlikte pemfigus her ya┼čta ortaya ç─▒kabilir.

Pemfigus Hastal─▒─č─▒ Türleri Nelerdir?

Pemfigus hastal─▒─č─▒ cilt lezyonlar─▒n─▒n vücudun neresinde geli┼čti─čine ve ┼čiddetine ba─čl─▒ olarak farkl─▒ türlere ayr─▒l─▒r. Buna göre ba┼čl─▒ca pemfigus türleri ┼ču ┼čekildedir:

  • Pemfigus vulgaris: “Pemfigus hastal─▒─č─▒ nedir?” konusunda yap─▒lan çe┼čitli ara┼čt─▒rmalara göre her y─▒l dünya genelinde her 1 milyon ki┼čiden 1 ila 5’inde hastal─▒─ča rastlanmaktad─▒r. Bunlar─▒n büyük ço─čunlu─čunu ise pemfigus vulgaris vakalar─▒ olu┼čturmaktad─▒r. Pemfigus vulgaris genellikle a─č─▒zda k─▒rm─▒z─▒ ve beyaz içi s─▒v─▒ dolu, ka┼č─▒nt─▒l─▒ olmayan kabarc─▒klarla ba┼člar. Ard─▒ndan bu kabarc─▒klar deriye veya genital bölgeye yay─▒larak a─čr─▒ya neden olabilir. Ancak erken dönemde semptomlar kontrol alt─▒na al─▒nmazsa lezyonlar vücudun di─čer k─▒s─▒mlar─▒na yay─▒larak enfeksiyon riskini art─▒rabilir.
  • Pemfigus vegetans: Pemfigus vegetans vulgaris türünden farkl─▒ olarak kas─▒k bölgesinde, ayaklarda ve koltuk alt─▒ gibi deri k─▒vr─▒mlar─▒n─▒n oldu─ču vücut bölgelerinde lezyonlarla ba┼člar.
  • ─░laca ba─čl─▒ pemfigus: Antibiyotikler veya tansiyon ilaçlar─▒ gibi çe┼čitli ilaçlar baz─▒ insanlarda ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sisteminin çal─▒┼čma mekanizmas─▒n─▒ bozarak pemfigus geli┼čmesine neden olabilir. Cilt lezyonlar─▒ genellikle ilac─▒n kullan─▒m─▒ndan sonraki birkaç ay içerisinde ortaya ç─▒kar.
  • Pemfigus foliaseus: Bu pemfigus türü kafa derisinde, yüzde, boyunda ve s─▒rtta kabarc─▒klar ile kendisini gösteren bir pemfigus çe┼čididir. Pemfigus foliaseus vakalar─▒nda a─č─▒zda lezyonlar nadirdir. Ancak kafa derisi, yüz, boyun gibi bölgelerde görülen kabarc─▒klar kolayl─▒kla patlayarak vücudun di─čer bölgelerine yay─▒labilir.

Pemfigus Hastal─▒─č─▒ Nedenleri Nelerdir?

Pemfigus hastal─▒─č─▒ çe┼čitli sebeplerle ortaya ç─▒kabilen ve kesin nedeni bilinmeyen bir sa─čl─▒k sorunudur. Pemfigus konusunda yap─▒lan çe┼čitli çal─▒┼čmalara bak─▒ld─▒─č─▒nda genetik ve çevresel pek çok faktörün ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sisteminin normal fonksiyonunu bozabilece─či görülmektedir. Bunun neticesinde ki┼činin ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemi kendi derisini yabanc─▒ olarak alg─▒layarak ona kar┼č─▒ savunmaya geçmesi için ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemi hücrelerine yanl─▒┼č sinyal gönderir. Bu durum ciltte lezyonlara neden olabilir. Ayr─▒ca nadiren penisilin grubu ilaçlar veya tansiyon ilaçlar─▒ da ciltte içi s─▒v─▒ dolu lezyonlara neden olabilir.

Pemfigus Hastal─▒─č─▒ Belirtileri Nelerdir?

Pemfigus Hastal─▒─č─▒ Belirtileri Nelerdir?

Pemfigus hastal─▒─č─▒ semptomlar─▒ pemfigusun türüne göre de─či┼čiklik göstermekle birlikte ba┼čta a─č─▒z içi olmak üzere mukoza tabakas─▒nda içi s─▒v─▒ dolu kabarc─▒klar en s─▒k kar┼č─▒la┼č─▒lan semptomlard─▒r. Ba┼čl─▒ca pemfigus hastal─▒─č─▒ belirtileri ┼ču ┼čekildedir:

  • Ciltte s─▒v─▒ dolu ┼či┼člik veya kabarc─▒klar,
  • Kabarc─▒─č─▒n etraf─▒ndaki ciltte k─▒zar─▒kl─▒k,
  • Kabuklu bir görünüme sahip olan yaralar.
  • Kabarc─▒klar─▒n patlamas─▒ ve içerisinden berrak bir s─▒v─▒ akmas─▒,
  • Etkilenen cilt yüzeyinde hassasiyet,
  • Ciltte pul pul dökülme,
  • Etkilenen cilt yüzeyinde a─čr─▒,
  • Pemfigus foliaseus vakalar─▒nda a─čr─▒l─▒ olmayan ka┼č─▒nt─▒l─▒ kabarc─▒klar.

─░lave olarak pemfigus hastal─▒─č─▒ belirtileri erken dönemde fark edilmez ve önlem al─▒nmazsa patlayan kabarc─▒klar yaraya dönü┼čebilir ve enfeksiyon geli┼čme riski artabilir. Enfeksiyon geli┼čmesi durumunda görülen ba┼čl─▒ca belirtiler a┼ča─č─▒daki gibidir:

  • Kabarc─▒klar─▒n içerisinde beyaz veya sar─▒ renkte iltihap,
  • Etkilenen cilt yüzeyine dokunuldu─čunda a─čr─▒ veya yanma hissi,
  • Patlayan lezyonun üzerinde kabuklanma,
  • ─░yile┼čmeyen cilt lezyonlar─▒,
  • Cilt lezyonunun etraf─▒nda ┼či┼člik,
  • Enfeksiyonun ilerlemesi halinde yüksek ate┼č,
  • Halsizlik,
  • Kaslarda güçsüzlük.

Say─▒lanlar─▒n yan─▒ s─▒ra özellikle pemfigusun göz ve göz çevresini etkiledi─či vakalarda ─▒┼č─▒─ča kar┼č─▒ hassasiyet ve görme kayb─▒ gibi daha ciddi semptomlar görülebilir.

Pemfigus Hastal─▒─č─▒ Nas─▒l Te┼čhis Edilir?

Pemfigus Hastal─▒─č─▒ Nas─▒l Te┼čhis Edilir?

Pemfigus hastal─▒─č─▒ alan─▒nda uzman bir doktorun gözle muayenesi ile kolayl─▒kla te┼čhis edilebilir. Ancak uzmanlar tan─▒y─▒ do─črulamak için ek tetkiklerden de yard─▒m alabilirler. Pemfigus hastal─▒─č─▒ belirtileri ile sa─čl─▒k kurulu┼člar─▒na ba┼čvuran hastalarda uzmanlar─▒n uygulad─▒klar─▒ ba┼čl─▒ca test ve tan─▒ yöntemleri ┼ču ┼čekildedir:

  • Laboratuvar ortam─▒nda incelenmek üzere biyopsi örne─či yani cilt yüzeyinden küçük bir doku örne─či al─▒nmas─▒,
  • Pemfigusa neden olan ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemi hücrelerini yani antikorlar─▒ tespit etmeye yard─▒mc─▒ olan kan tetkikleri.

Baz─▒ durumlarda uzmanlar bo─čazda pemfigusa ba─čl─▒ geli┼čen yaralar─▒ detayl─▒ olarak görüntülemek için endoskopiden de faydalanabilir.

Pemfigus Hastal─▒─č─▒ Tedavisi

Pemfigus hastal─▒─č─▒ hafif semptomlarla kendisini gösterebilece─či gibi görme kayb─▒ gibi daha ciddi semptomlara da neden olabilir. Günümüzde pemfigus hastal─▒─č─▒ tedavisi için tamamen etkili oldu─ču dü┼čünülen bir tedavi yöntemi yoktur. Ancak uzmanlar hastal─▒─č─▒n semptomlar─▒n─▒ kontrol alt─▒na alabilmek için çe┼čitli tedavi yöntemlerine ba┼čvurabilir. Buna göre pemfigus hastal─▒─č─▒ tedavisi için uzmanlar─▒n kulland─▒klar─▒ ba┼čl─▒ca tedavi yöntemleri ┼ču ┼čekildedir:

  • Hafif semptomlar─▒ olanlarda iltihaba ba─čl─▒ geli┼čen yanma ve ödemi azaltmaya yard─▒mc─▒ olabilen kortikosteroid kremler,
  • Semptomlar─▒ kontrol alt─▒na almaya yard─▒mc─▒ olan ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemini bask─▒layan ilaçlar.

Uzmanlar say─▒lan ilaçlar─▒n etkili olmad─▒─č─▒ durumlarda ba┼čka ilaçlar─▒ da tedavi plan─▒na dahil edebilir. Pemfigus hastal─▒─č─▒ tedavisi uzun sürebilir. Ancak ço─ču hastada uygun tedavi ile hastal─▒─č─▒n semptomlar─▒ kontrol alt─▒na al─▒nabilir. Baz─▒ durumlarda uzmanlar semptomlar─▒n tekrarlamas─▒n─▒ önlemek için hastan─▒n ya┼čam─▒ boyunca hafif dozda ilaçlara devam edebilir. ─░lave olarak baz─▒ hastalarda yaralar enfeksiyona neden olabilir. Enfeksiyonun geni┼č alanlara yay─▒ld─▒─č─▒ ve ciddi komplikasyonlara neden oldu─ču durumlarda hastalar─▒n sa─čl─▒k kurulu┼člar─▒nda tedavilerinin yürütülmesi gerebilir.

S─▒kça Sorulan Sorular

Pemfigus Hastal─▒─č─▒ Tedavisi S─▒ras─▒nda Kullan─▒lan ─░laçlar─▒n Yan Etkisi Var m─▒?

Tedavi s─▒ras─▒nda kullan─▒lan ilaçlar baz─▒ hastalarda ba┼č dönmesi, gö─čüs a─čr─▒s─▒, ba┼č a─čr─▒s─▒, kas ve eklemlerde a─čr─▒, mide bulant─▒s─▒ ve mide a─čr─▒s─▒ gibi sindirim sistemi problemleri, kilo art─▒┼č─▒ gibi komplikasyonlara neden olabilir. Tedavi sürecinde uzmanlar hastay─▒ yak─▒ndan takip ederek tedavinin seyrini kontrol eder. Bu süreçte ilaçlara ba─čl─▒ yan etki görülmesi durumunda tedavi plan─▒n─▒ de─či┼čtirebilir.

Pemfigus Hastal─▒─č─▒ Semptomlar─▒ için Evde Uygulanacak Yöntemler Var m─▒?

Pemfigus hastalar─▒n─▒n a─č─▒z ve bo─čaz─▒ tahri┼č edebilecek asitli, baharatl─▒ g─▒dalardan uzak durmak, uzmanlar─▒n önerdi─či ┼čekilde cilt lezyonlar─▒n─▒n bak─▒m─▒n─▒ yapmak, güne┼č ─▒┼č─▒nlar─▒na maruziyeti s─▒n─▒rland─▒rmak gibi baz─▒ noktalara dikkat etmesi semptomlar─▒ hafifletmeye yard─▒mc─▒ olabilir.

Pemfigus Hastal─▒─č─▒ Ya┼čam Süresi Nedir?

Pemfigus hastalar─▒ uygun bir tedavi ile normal bir ya┼čam sürebilir. Hastal─▒─č─▒n kesin bir tedavisi olmamakla birlikte tedavi s─▒ras─▒nda kullan─▒lan ilaçlar hastal─▒─č─▒ bask─▒lamaya ve semptomlar─▒ hafifletmeye yard─▒mc─▒ olabilir. Ancak hastal─▒─ča erken dönemde tan─▒ konulmaz ve tedaviye ba┼članmazsa ki┼činin genel sa─čl─▒─č─▒ bozulabilir.

Pemfigus hastal─▒─č─▒ nadir rastlanan bir hastal─▒k olmakla birlikte tedavi edilmezse ciddi komplikasyonlara neden olabilir. A─č─▒z, genital bölge gibi cilt yüzeylerinde içi s─▒v─▒ dolu kabarc─▒klar gibi semptomlar─▒ olanlar─▒n alan─▒nda uzman bir doktordan randevu alarak gerekli kontrollerini yapt─▒rmas─▒ önemlidir.

En ├çok Okunan Sa─čl─▒k Rehberi Yaz─▒lar─▒m─▒z

Sosyal Medya Hesaplar─▒m─▒z:
Facebook | Instagram | YouTube | LinkedIn

Prof. Dr.
Sevgi Bahad─▒r
Dermatoloji (Cildiye)
Medical Park Y─▒ld─▒zl─▒
473

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.