sat─▒r aras─▒

Preeklampsi (Gebelik Zehirlenmesi) Nedir? Belirtileri Nelerdir?

Preeklampsi, gebelik döneminde görülen bir komplikasyondur. Bu durum; genel olarak gebelikle birlikte ortaya ç─▒kan tansiyon yüksekli─či ile giden bir sorundur. Gebelik zehirlenmesi, hamileli─čin 2. yar─▒s─▒ndan sonraki döneme denk gelen 20. haftadan sonra daha s─▒k görülür. Preeklampsi tedavisi; kan bas─▒nc─▒n─▒ dü┼čürmek, olu┼čan komplikasyonlar─▒ stabil tutmak veya bebe─čin erken al─▒nmas─▒ olarak yürütülebilir. Preeklampsi nedir, neden olur, tedavisi nas─▒l yap─▒l─▒r gibi sorular─▒n cevab─▒ ve di─čer detaylar için yaz─▒n─▒n devam─▒n─▒ okuyabilirsiniz.

Gebelik Zehirlenmesi Nedir?

Gebelik zehirlenmesi, hamilelik döneminde ortaya ç─▒kan yüksek tansiyon ve idrardaki protein seviyelerinin yükselmesidir. Protein seviyelerinin yüksekli─či ise ba┼čta böbrek olmak üzere di─čer organlar─▒na hasar─▒na yol açabilir. El, bacak, ve ayak ┼či┼čmesi rahats─▒zl─▒─č─▒n en yayg─▒n belirtisidir. Preeklampsi, anne ve bebe─či tehlikeye sokabilecek ciddi bir durumdur.

Gebelik Zehirlenmesi Tedavisi

Gebelik Zehirlenmesi Belirtileri

Gebelik zehirlenmesinin en karakteristik belirtisi, hipertansiyon durumudur. Bu duruma vücudun geneline yay─▒lm─▒┼č ödem (┼či┼člik) de e┼člik edebilir. Gebelik zehirlenmesi, baz─▒ kad─▒nlarda rutin gebelik takibi s─▒ras─▒nda da tespit edilebilir. Genel olarak gebelik zehirlenmesi belirtilerinden baz─▒lar─▒ ┼čunlard─▒r:

  • Ödem sorunlar─▒na ba─čl─▒ h─▒zl─▒ kilo art─▒┼č─▒
  • Bulan─▒k görme, ─▒┼č─▒─ča kar┼č─▒ hassasiyet ve geçici görme kayb─▒ gibi baz─▒ görme problemleri
  • Karn─▒n sa─č üst k─▒sm─▒nda a─čr─▒
  • Omuz a─čr─▒s─▒
  • ┼×iddetli ba┼č a─čr─▒s─▒
  • Mide bulant─▒s─▒ ve kusma
  • Ba┼č dönmesi
  • Daha az idrara ç─▒kma
  • Zihinsel durum de─či┼čikleri
  • Reflekslerde zay─▒flama
  • Böbrek sorunlar─▒n─▒ gösteren idrardaki proteinin seviyelerinde yükseklik olmas─▒
  • Kandaki trombosit seviyelerinde azalma
  • Karaci─čer problemlerini i┼čaret eden karaci─čer enzimlerinde art─▒┼č olmas─▒
  • Akci─čerlerde s─▒v─▒ birikmesine ba─čl─▒ nefes darl─▒─č─▒

Gebelik Zehirlenmesi Neden Olur?

Gebelik zehirlenmesinin sebebi tam olarak net de─čildir. Ancak baz─▒ sa─čl─▒k uzmanlar─▒, bu duruma genellikle bebe─čin e┼či olarak bilinen plasenta zar─▒ndaki anomalilerin sebep olabilece─čini bildirmi┼čtir. Plasenta zar─▒ndaki kan damarlar─▒na ba─čl─▒ sorunlar, anne aday─▒nda kan bas─▒nc─▒ problemlerine yol açarak preeklampsi riski olu┼čturabilir.

Gebelik Zehirlenmesi Nas─▒l Te┼čhis Edilir?

Doktorlar, gebelik zehirlenmesi ┼čüphesi oldu─čunda kesin te┼čhis için baz─▒ t─▒bbi de─čerlendirme yöntemlerine ba┼čvurur. Bu yöntemlerden baz─▒lar─▒ ise ┼čöyledir:

  • Kan Testleri: Kan testleri ile karaci─čer, böbrek de─čerlerine bak─▒l─▒r ve kan p─▒ht─▒la┼čmas─▒ olup olmad─▒─č─▒ kontrol edilir.
  • ─░drar Analizleri: ─░drar testleri sayesinde böbreklerin ne kadar iyi çal─▒┼čt─▒─č─▒ analiz edilir.
  • Fetal Ultrason: Fetal ultrason, anne karn─▒ndaki bebe─čin ultrason yoluyla izlenmesidir. Bu sayede, bebe─čin kilosu ve amniyon s─▒v─▒s─▒n─▒n durumu takip edilir.
  • Non Stres Test (NST) ve Biyofiziksel Profil: Non stres test, bebek hareket etti─činde kalp at─▒┼č h─▒z─▒n─▒n nas─▒l oldu─čunun takip edilmesidir. Biyofiziksel profil ise bebe─čin iyilik halinin saptanmas─▒na yarayan bir dizi parametreyi inceler.

Hamilelikteki Di─čer Tansiyon Sorunlar─▒ Nelerdir?

Hamilelikte ortaya ç─▒kan tansiyon sorunlar─▒, preeklampsi d─▒┼č─▒ndaki durumlardan da kaynaklanabilir. Bu duruma bazen gebeli─čin 20. haftas─▒ndan önce de var olan kronik hipertansiyon, bazen de gestasyonel hipertansiyon denilen gebelik tansiyonu sebep olabilir. Gestasyonel hipertansiyon, yaln─▒zca gebelik döneminde görülen, ancak gebelik zehirlenmesine yol açmayan bir durumdur.

Preeklampsi

Her Tansiyon Yüksekli─či Preeklampsiye Yol Açar M─▒?

Hamilelik döneminde görülen yüksek tansiyon, her zaman preeklampsiye yol açmaz. Yüksek tansiyon, gebelik öncesi dönemde de var olabilir. Bu durumun gebelik zehirlenmesi olarak ortaya ç─▒kmas─▒ için normalden çok daha yüksek bir kan bas─▒nc─▒n─▒n, gebeli─čin 20. ila 30. haftas─▒nda görülmesi ve yüksek protein de─čerlerinin olmas─▒ gerekir.

Gebelikte Tansiyon Kaç Olmal─▒?

Normal bir insan─▒n tansiyonu 120/80 (mm Hg) de─čerlerinde seyreder. Hamilelik döneminde ise bu de─čerlerin biraz yükselmesi normal kabul edilir. Ancak hamilelikteki kan bas─▒nc─▒n─▒n 140/90 (mm Hg) ve daha yüksek olmas─▒, preeklampsi de olmak üzere gebelik tansiyonu veya di─čer sa─čl─▒k sorunlar─▒n─▒n habercisi olabilir.

Gebelik Zehirlenmesi Risk Faktörleri Nelerdir?

Gebelik zehirlenmesi risk faktörleri aras─▒nda; gebelik öncesi sa─čl─▒ks─▒z beslenme düzeni, kötü ya┼čam tarz─▒ al─▒┼čkanl─▒klar─▒, stres veya önceki hamileliklerde sa─čl─▒k sorunlar─▒ geçirmek gibi faktörler say─▒labilir. Genel olarak gebelik zehirlenmesi risk faktörleri a┼ča─č─▒daki gibidir:

  • Önceki gebeliklerde gebelik zehirlenmesi geçirmek
  • Ço─čul gebelik
  • ─░lk kez hamile kalmak
  • Kronik yüksek tansiyon hastal─▒─č─▒ olmas─▒
  • Diyabet
  • Böbrek hastal─▒─č─▒
  • Otoimmün bozukluklar
  • Tüp bebek tedavisi görmü┼č olmak
  • Obezite
  • 40 ya┼č ve üzeri hamilelik ya┼č─▒
  • Önceki hamilelikle mevcut gebelik aras─▒nda 2 y─▒ldan az veya 10 y─▒ldan fazla zaman olmas─▒
  • Aile üyelerinde gebelik zehirlenmesi öyküsü

Gebelik Zehirlenmesi Komplikasyonlar─▒ Nelerdir?

Gebelik zehirlenmesi, beraberinde istenmeyen ba┼čka sorunlara da yol açabilen bir rahats─▒zl─▒kt─▒r. Bunlar aras─▒nda ciddi olanlar─▒ ise do─čumun zaman─▒ndan önce olmas─▒ ve anne karn─▒nda bebek ölümleridir. Preeklampside görülen komplikasyonlardan baz─▒lar─▒ ┼čunlard─▒r:

  • Felç geçirme
  • Do─čum sonras─▒ yo─čun vajinal kanama
  • Bebe─čin geli┼čim bozukluklar─▒
  • Erken do─čum riski
  • Plasenta dekolman─▒ (plasenta rahim duvar─▒ndan erken ayr─▒lmas─▒)
  • HELLP sendromu (k─▒rm─▒z─▒ kan hücrelerinin parçalanmas─▒)
  • Eklampsi (nöbet veya konvülsiyonlara benzer durum)
  • Di─čer organlar─▒n hasar─▒
  • Kalp-damar hastal─▒─č─▒

Preeklampsi Do─čum Sonras─▒ Devam Eder Mi?

Preeklampsi, genel olarak do─čumdan 48 saat sonra iyile┼čme e─čilimi gösteren bir rahats─▒zl─▒kt─▒r. Bu durumu olan birçok hamile kad─▒nda semptomlar do─čumdan k─▒sa bir süre sonra düzelir. Karaci─čer ve böbrek de─čerleri ise birkaç ay içinde normale döner. Ancak preeklampsi, dü┼čük bir oran olsa bile do─čumdan 48 saat ila 6 hafta sonra yeniden ortaya ç─▒kabilir. Bu sebeple, tansiyon ve kan de─čerlerinin düzenli takibi gerekir.

Preeklampsi Bebe─če Zarar Verir mi?

Preeklampsi, hamile bireye zarar verdi─či kadar anne karn─▒ndaki bebe─če de zarar verebilir. Bu durumun en çok görülen komplikasyonu ise bebekte geli┼čim gerili─či olmas─▒d─▒r. Bunun sebebi, plasenta yoluyla bebe─če giden kan─▒n yetersiz olmas─▒d─▒r. Bebek, bu durumda olmas─▒ gerekenden daha az oksijen ve besin al─▒r.

Gebelik Zehirlenmesinde Do─čum Ne Zaman Gerçekle┼čir?

Gebelik zehirlenmesi durumunda do─čum, mümkün oldu─čunca geciktirilir. Ancak, semptomlar─▒n ilerlememesi ve preeklampsiye ba─čl─▒ risklerin engellenmesi için bebe─čin 37. veya 38. haftalarda do─čmas─▒ sa─član─▒r. Bu durum, suni sanc─▒ verilerek veya sezeryan do─čum yöntemiyle gerçekle┼čir.

Preeklampsi Belirtileri

Gebelik Zehirlenmesi Tedavisi Nas─▒l Olur?

Gebelik zehirlenmesinin tedavisi, durumun ciddiyetine ba─čl─▒ olarak de─či┼čebilir. Rahats─▒zl─▒k, ileri seviyede ise anne ve bebe─čin hayat─▒n─▒ riske sokabilir. Bu sebeple doktorlar, kesin tedavi için do─čum karar─▒ verebilir; ancak preeklampsi, ciddi semptomlar vermiyorsa ve bebe─čin rahimdeki yerle┼čimi iyi konumdaysa alternatif yöntemlere ba┼čvurulur. O yöntemlerden baz─▒lar─▒ ┼čunlard─▒r:

  • Evde veya hastanede yatak istirahati
  • Bebe─čin kalp at─▒┼č h─▒z─▒n─▒n─▒n s─▒k s─▒k kontrol edilmesi
  • Kan bas─▒nc─▒n─▒ dü┼čüren ilaçlar─▒n kullan─▒lmas─▒
  • Kan ve idrar de─čerlerinin düzenli takibi
  • Bebe─čin akci─čer geli┼čimini h─▒zland─▒rmak için steroid içerikli ilaçlar
  • Annede nöbet görülmesini engellemek için magnezyum kullan─▒m─▒

Gebelik Zehirlenmesi Önlenebilir Mi?

Gebelik zehirlenmesi, önlenebilir bir durum de─čildir. Ancak baz─▒ hamile kad─▒nlarda risk faktörleri azalt─▒labilir. Böyle bir risk olup olmad─▒─č─▒ ise gebelik takibi yapan doktorlar taraf─▒ndan belirlenebilir. Hamilelerde preeklampsi riskini azaltmak için al─▒nacak önlemlerden baz─▒lar─▒ ise ┼čöyledir:

─░laç Tedavisi

─░laç tedavisine, gebelerdeki orta ve ileri derecede olan preeklampsi riski durumlar─▒nda ba┼čvurulur. Doktorlar taraf─▒ndan önerilen ve hamileli─čin 12.haftas─▒ndan sonra kullan─▒lmaya ba┼članan tedavi, kan suland─▒r─▒c─▒ ilaçlar─▒ içerir.

Ya┼čam Tarz─▒ De─či┼čiklikleri

Gebelik öncesinde ve s─▒ras─▒nda olan baz─▒ kötü ya┼čam tarz─▒ al─▒┼čkanl─▒klar─▒, preeklampsi riskini art─▒rabilir. Bu durumun önüne geçmek için uygulanabilecek önlemlerden baz─▒lar─▒ ise ┼čunlard─▒r:

  • Kan bas─▒nc─▒n─▒ ve kan ┼čekerini kontrol alt─▒nda tutmak
  • Kilo kontrolü sa─člamak
  • Sigara kullan─▒m─▒ varsa b─▒rakmak
  • Gebeli─če uygun egzersizler yapmak
  • Sa─čl─▒kl─▒ beslenme program─▒ olu┼čturmak

Siz de hamilelik dönemindeyseniz ve gebelik zehirlenmesini i┼čaret eden baz─▒ belirtiler ya┼č─▒yorsan─▒z bir sa─čl─▒k kurulu┼čuna ba┼čvurmay─▒ ihmal etmeyin.

En ├çok Okunan Sa─čl─▒k Rehberi Yaz─▒lar─▒m─▒z

Sosyal Medya Hesaplar─▒m─▒z:
Facebook | Instagram | YouTube | LinkedIn

217799

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.