Prematüre Bebeklerin İlacı Anne Sütü

Günümüzde tıp alanında biyomedikal ve teknolojik gelişmeler, mekanik ventilatörler, yaşamsal bulguların elektronik takipleri, surfaktan kullanılması yenidoğan yoğun bakım ünitelerinde çok düşük doğum ağırlıklı (1500 gr altında) veya çok erken gebelik haftasına sahip (23-24. hafta) bebeklerin doğduktan sonra hayatta kalma şansları artmıştır. Adeta "Matrix" gibi görünen Yenidoğan Yoğun Bakım Üniteleri ile karşılaşan aileler bebeklerinin bu "teknolojik canavar" içinde kaybetme korkusu ve içinden nasıl sağlıklı bir bebek olabileceğinin endişesi ile şaşırmaktadırlar. Ama bu sayede gebelik yaşı 22-24. hafta olan bebeklerin yaşam şansı %20-30 iken, 25 haftalık olan bebeklerin %70-75, 28 haftada ise %80-90 sağ kalım oranları vardır.

Prematüre Bebek Nedir?

Normal hamilelik süresi tamamlanmadan çeşitli nedenler ile 37 haftadan önce doğan bebeklere "prematüre bebek" denir. Zamanında yani 38-40 haftalık gebelik sürecini anne karnında tamamlayan bebeklere göre birçok problemle karşı karşıya kalmaktadır. Birçoğu özellikle gebelik süresi düşük olanların Yenidoğan Yoğun bakım ünitelerinde takibini gerektirecek problemlerdir. Öncelikle akciğerlerin gelişimi tamamlanmadan doğdukları için solunum sistemi buna bağlı olarak veya temel dolaşım bozuklukları olmaktadır. Elbette beslenme problemi başlı başına bir sorun olacaktır. Bu ve daha başka nedenlerle YDYBÜ'sinde uzun süre takibi gereken ve hayatta kalmayı başarabilen prematürelerin birçoğunda kronik akciğer hastalığı, beslenme, görme, işitme, konuşma, öğrenme güçlüğü, anlama bozuklukları, iletişim kurma zorluğu, kas iskelet sisteminin gelişim bozukluğu, sinirsel gelişim bozukluğu, davranış bozuklukları, dikkat eksikliği, kendi kendine yetememe gibi önemli sorunlar görülebilir. Bu nedenlerle prematüre bebekler yaşamlarının ilk yıllarında daha yoğun olmak üzere uzun süreli yakın takip gerektirir. Bu takipleri aileler bebeklerinin yoğun bakım döneminde takibini gerçekleştiren ekiple sürdürmeleri önemlidir.

Aileler doğal olarak prematüre doğan bebeklerinin bu durumundan çok endişe duyarlar ne yapacağını bilemezler. "Pat" diye gelen ve kendilerini hazırlıksız yakalayan bebeklerinin bu durumundan kendilerini sorumlu tutarlar. Halbuki prematüre doğum sebeplerinin bir kısmı, sigara, alkol kullanmak veya iyi beslenememek gibi anne ve babanın kontrolünde iken birçok neden de bilinmez. Dünyada olduğu gibi ülkemizde de yardımcı üreme teknikleri ile çocuk sahibi olmak kolaylaşmıştır ama çoğul gebelikler ve prematüre doğumların da sayısı artmıştır. Sıklıkla rahim ve rahim ağzı problemleri, çoğul gebelikler, bazı enfeksiyonlar, plesentanın (eş) erken ayrılması ve bazı hormonal dengesizlikler erken doğuma sebep olabilirler. Aileler sebepler ne olursa olsun mevcut durumda ne yapabileceklerini bilmelidirler. Bebeklerinin güldüğünü, oturduğunu, emeklediğini, yürüdüğünü hatta konuştuğunu görebilmek için umut ve sevgi ile YDYBÜ'deki ekibin bir parçası olamaya çalışmalıdırlar. Çünkü prematüre bebekler aynen normal doğmuş bebekler gibi gelişim gösterirler ancak süreleri farklıdır. Bu farkı genellikle yoğunbakım ünitelerinde geçirirler. Bu süreyi en az sorunla geçirmeleri için sabırlı olmak gerekir.

Anne Sütünün Önemi

Anneler bebeklerine yardım edebilmek için üzülmeyi bırakıp yeni durumda nasıl yardımcı olabileceklerini öğrenmelidir. Prematüre bebeklerin beslenmesi çok önemlidir. Bu yüzden anne sütü hayat kurtarıcı niteliktedir. Prematüre bebeğin annesinin sütü normal doğum yapmış annenin sütünden çok farklıdır. Hatta her bebeğin annesinin sütü diğerinden farklı özelliklerdedir. Çünkü her bebeğin annesinin sütü kendi bebeğine özeldir. Bu yüzden annesinin sütü ile beslenen prematüreler beslenmeyene göre daha hızlı büyümekte ve fiziksel ve ruhsal gelişmeleri daha iyi olmaktadır. Anneler ile bebekleri arasındaki bağın güçlenmesi ve bebeğini daha çabuk benimsemeleri açısından emzirme ve anne sütü çok değerlidir.

Medical Park Bursa Hastanesinde Yenidoğan Yoğun Bakım ünitemiz Güney Marmara'nın önemli merkezlerinden biri olup bahsedilen en son teknolojik gereçlere sahip, bir Neonatalog danışmanlığında beş pediatri uzmanı ve yeterli sayıda yenidoğan yoğun bakım deneyimli hemşireleri ile 27 küvez ve ventilatör, yeterli cihaz donanımı ile hizmet vermektedir. Modern tıbbi donanım ve uygulamaları ile bebekleri kısa sürede ailelerine kavuşturmakta, ailelerin bilgilendirilmesinde ve eğitiminde gerekli kaynakları sağlamaktadır.

Yoğun bakımdan taburcu olan bebeklerin evde takibi yanında belli aralıklar ile ilgili polikliniklerde izlemi yapılmalıdır. Bu izlem süreci genellikle teknik ve ekonomik nedenlerle genellikle 12-36 aya kadar yapılmaktadır. Ancak ideal olan nörogelişimsel takibin okul çağına (5-6 yaş), hatta ergenlik dönemine (12 yaş) kadar sürdürülmesidir. Prematüre bebeklerin özellikle de 1500 gramın altında olanların doğumdan hemen sonra istenilen hızda kilo almaları mümkün değildir. Bu yüzden bebeğin yaşına uygun ağırlık düzeyine ulaşmaları yani büyümenin yakalanması birçoğunda ergenlik yaşlarına kadar sürmektedir. Prematüre bir bebeğin uzun süre takibinde öncelikle genel sağlığı, büyümesi, beslenmesi ve aşı uygulamaları değerlendirilir. Bunun yanında kronik akciğer hastalığı, beslenme, görme, işitme, konuşma, öğrenme güçlüğü, anlama bozuklukları, iletişim kurma zorluğu, kas iskelet sisteminin gelişim bozukluğu, sinirsel gelişim bozukluğu, davranış bozuklukları, dikkat eksikliği, kendi kendine yetememe gibi önemli sorunların tedavisi ve takibi yapılır.

Bunun yanında bebekler eve çıktıktan sonra aileler bebeklerini beslenme, uyku düzeni, solunum takibi, banyo, evin ısısı, giyimi, tırnak ve cilt bakımı, ağız, göz ve burun bakımı ve özellikle enfeksiyonlardan koruma açısından yakın takip etmelidirler. Özellikle prematürelerin bağışıklık sistemi tam gelişmediğinden ziyaretçilerin ve okul çocuklarının bebeği görmek istemelerine karşı hassas davranılmalıdır. El temizliği enfeksiyon kontrolünde birinci basamaktır. Bebeğe dokunmadan evvel, alt temizliği sonrası el temizliğine özen gösterilmelidirler.

Herhangi bir sorunla karşılaştıklarında ilgili hastaneyi ve sağlık çalışanını haberdar etmelidirler.