sat─▒r aras─▒

Propolis, ar─▒lar─▒n i─čne yaprakl─▒ a─čaçlardan, bitkilerin tomurcuk, yaprak, gövde ve salg─▒lar─▒ndan toplad─▒─č─▒ maddeleri ba┼člar─▒nda bulunan salg─▒ bezlerinden salg─▒lad─▒klar─▒ enzimlerle i┼čleyerek üretti─či, reçine benzeri bir üründür.

Antioksidan ve antimikrobiyal özelli─či bulunan propolisi ar─▒lar, bacillus larvae gibi bakteri ve mantar enfeksiyonlar─▒na kar┼č─▒ kovanlar─▒n─▒ korumak, peteklerin hijyenini sa─člamak, di─čer böcek ve hayvanlar─▒n kovana giri┼čini engellemek için kullan─▒r. Ayr─▒ca kovan içinde yer alan bal peteklerini güçlendirmek ve çatlaklar─▒ onarmak için de kullan─▒lan propolis sayesinde ar─▒lar, kovana koruyucu bir kanaldan girip ç─▒karlar. Böylece hem kovan─▒n hem de kendilerinin hijyeni sa─članm─▒┼č olur. Yunanca'da giri┼č ve savunma anlam─▒na gelen "pro" ve ┼čehir anlam─▒na gelen "polis" kelimelerinin birle┼čiminden olu┼čan propolis, ar─▒lar─▒n kovanlar─▒n─▒n güvenli─čini ve hijyenini sa─člamak için üretti─či bir tür reçinedir.

Ço─čunlukla koyu kahverengi renkte ve kendine has bir kokuya sahip olan propolis, ar─▒ poleninden farkl─▒ ve çok daha zengin bir içeri─če sahiptir. Tarih boyunca insanlar taraf─▒ndan farkl─▒ enfeksiyonlar─▒n tedavisinde ilaç olarak tüketilen bu ürün üzerine günümüzde pek çok çal─▒┼čma yap─▒lm─▒┼č ve yap─▒lmaya devam etmektedir. Bu çal─▒┼čmalar, insan sa─čl─▒─č─▒na faydas─▒n─▒n yan─▒ s─▒ra, farkl─▒ bölgelerdeki bitkilerden toplanarak ar─▒lar taraf─▒nda üretilen propolis içeri─činin, temel bile┼čenler aç─▒s─▒ndan de─čerlendirildi─činde birbirine benzedi─čini ve mevsimler aras─▒nda üretilen propolis içeri─činde belirgin bir fark olmad─▒─č─▒n─▒ göstermi┼čtir.

Propolis Nedir?

Ar─▒c─▒lar aras─▒nda preboli ya da ar─▒ zamk─▒ olarak da bilinen propolis, ar─▒lar─▒n kovan içinde yer alan peteklerin sterilizasyonunu sa─člamak, d─▒┼čar─▒dan gelen böcek, mantar, bakterilere kar┼č─▒ kovan─▒ korumak, bal peteklerini onarmak ve güçlendirmek için kulland─▒─č─▒ bir üründür. Ar─▒lar, propolisi üretmek için ba┼čta i─čne yaprakl─▒ a─čaçlar olmak üzere pek çok bitkinin gövde, yaprak, tomurcuk ve nektarlar─▒ndan elde etti─či maddeleri, kendi salg─▒lar─▒yla biyokimyasal de─či┼čime u─črat─▒rlar.

Propolis, antibakteriyel özelli─či sayesinde kovan─▒n hijyenini sa─člamak ve reçinemsi özelli─čiyle de kovan─▒n savunmas─▒n─▒ güçlendirmek için de kullan─▒l─▒r. Ço─čunlukla koyu kahverengi olan propolisin rengi, topland─▒─č─▒ bölgeye göre ┼čeffaf, k─▒rm─▒z─▒, sar─▒ ve ye┼čil renklerde olabilir. Zengin bir içerikten olu┼čan propolis, tarih boyunca insanlar taraf─▒ndan ilaç olarak kullan─▒lm─▒┼čt─▒r. Günümüzde ise kullan─▒m─▒n─▒n sa─čl─▒─ča olumlu etki yaratt─▒─č─▒na dair baz─▒ bilimsel çal─▒┼čmalar bulunur.

S─▒kl─▒kla kullan─▒lan kavak tipi propolisin içeri─činde 150'ye yak─▒n biyoaktif bile┼čen olmak üzere yakla┼č─▒k 300 farkl─▒ bile┼či─če rastlanm─▒┼čt─▒r. Ar─▒ poleninden farkl─▒ olarak B1, B2, C, E vitamini bar─▒nd─▒ran propolis ayr─▒ca çinko, bak─▒r, demir, kalsiyum, magnezyum, sodyum ve potasyum gibi mineraller aç─▒s─▒ndan da zengindir.

─░nsanlar taraf─▒ndan kullan─▒ld─▒─č─▒nda zararl─▒ virüs ve bakterilerin yok edilmesine yard─▒mc─▒ oldu─ču bilinen propolis, yeti┼čkinler ve çocuklar taraf─▒ndan ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sisteminin güçlendirilmesi için kullan─▒labilen do─čal bir üründür.

Mantarlara kar┼č─▒ da etkili oldu─ču bilinen propolis, tüm bunlar─▒n yan─▒nda antioksidan ihtiyac─▒n─▒n kar┼č─▒lanmas─▒ için de kullan─▒labilir. Ancak i┼členmemi┼č propolis, sindirilmesi güç, bal mumu benzeri bir maddeyle kar─▒┼č─▒k hâldedir. Do─čada bulunan propolisin yakla┼č─▒k yar─▒s─▒n─▒ olu┼čturan bal mumu benzeri maddenin, reçine benzeri besleyici k─▒sm─▒ndan ayr─▒┼čt─▒r─▒lmas─▒ önemlidir. Propolisin do─čru ┼čekilde bal mumundan ayr─▒┼čt─▒r─▒lmas─▒, ürünün sindirilebilirli─či aç─▒s─▒ndan son derece önemlidir. Bu i┼člem, propolisin bitki ve larva kal─▒nt─▒lar─▒ndan da ayr─▒┼čmas─▒n─▒ sa─člar. Bu yüzden do─čadan kaz─▒narak toplanan i┼členmemi┼č ürünlerin tüketilmesi önerilmez.

Propolis Faydalar─▒ Nelerdir?

%50 oran─▒nda reçine, %30 bal mumu, %10 esansiyel ve aromatik ya─člar, %5 polen ve %5 mineral madde ve organik kal─▒nt─▒larda olu┼čan propolisin, insan sa─čl─▒─č─▒ üzerinde pek çok olumlu etkisi bulundu─ču saptanm─▒┼čt─▒r. Propolis, faydalar─▒ bak─▒m─▒ndan oldukça zengin bir üründür. Antibakteriyel, antiviral, antifungal ve antienflamatuar içeri─činin yan─▒ s─▒ra pek çok farkl─▒ rahats─▒zl─▒k için de önleyici ve tedavi edici özelli─či bulundu─ču bilinir.

Propoliste yer alan etanol ekstrakt─▒ (faydal─▒ bile┼čenlerin ayr─▒┼čt─▒r─▒larak tüketime haz─▒r hâle getirilmesi i┼člemi) ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sisteminin güçlenmesine yard─▒mc─▒ olur. Etanol ekstrakt─▒, ayn─▒ zamanda iltihap önleyici, antibakteriyel, antiviral, antifungal, antioksidan ve lokal anestezik gibi özelliklere sahiptir. Propolis içeri─činde yer alan kafeik asit fenil ester ve clerodane diterpenoidin de kanserli hücrelerin geli┼čimini engelledi─či ve sa─čl─▒kl─▒ hücrelerin, kanserli hücreye dönü┼čme ihtimalini azaltt─▒─č─▒ dü┼čünülmektedir. 

Memeciltg─▒rtlakkaraci─čerkolonmesane, ve yumurtal─▒k kanseri tedavisinde rol oynad─▒─č─▒ öne sürülür. Bu içeri─čin karaci─čeri zararl─▒ maddelere kar┼č─▒ korudu─ču da yap─▒lan s─▒n─▒rl─▒ çal─▒┼čmalarda görülmü┼čtür. Propolis içeri─čindeki di─čer etken maddelerin adenovirüs ve influenza gibi virüslere kar┼č─▒ etkili oldu─ču, yara iyile┼čmesinde rol oynad─▒─č─▒ da ayn─▒ s─▒n─▒rl─▒ çal─▒┼čmalarda saptanm─▒┼čt─▒r. Propolisin içeri─činde yer alan bioflavonoidler ise virüslere kar┼č─▒ etkin koruma sa─člar. Baz─▒ ara┼čt─▒rmalar, propolisin so─čuk alg─▒nl─▒─č─▒ ve grip gibi rahats─▒zl─▒klar─▒n iyile┼čmesine yard─▒mc─▒ oldu─čunu gösterir.

Di┼č macununa eklenerek kullan─▒lan propolisin, a─č─▒zda bakteri olu┼čumunu azaltt─▒─č─▒, di┼č etlerinde var olan baz─▒ rahats─▒zl─▒klar─▒ iyile┼čtirmeye yard─▒mc─▒ oldu─ču dü┼čünülür. Propolisin cilde faydalar─▒, ço─čunlukla yara ve yan─▒klar─▒n iyile┼čtirilmesi ile s─▒n─▒rl─▒d─▒r. Hücre büyümesini h─▒zland─▒rd─▒─č─▒ için cilt yan─▒klar─▒n─▒n daha h─▒zl─▒ iyile┼čmesinde etkili olan propolisin, ülseratif kolit, ülsermide ve ba─č─▒rsak kanserlerinin yan─▒ s─▒ra di─čer gastrointestinal sistem rahats─▒zl─▒klar─▒na kar┼č─▒ koruma sa─člad─▒─č─▒ ve bu hastal─▒klar─▒n tedavisine de yard─▒mc─▒ oldu─ču yönünde s─▒n─▒rl─▒ çal─▒┼čmalar bulunur. Ayn─▒ çal─▒┼čmada propolisin, helicobacter pylori gibi sa─čl─▒k üzerinde olumsuz etkisi bulunan patojenleri etkili bir ┼čekilde yok etti─či de gösterilir. S─▒kl─▒kla sorulan "Propolis faydalar─▒ nelerdir?" sorusu bu ┼čekilde yan─▒tlanabilir.

Propolis Nas─▒l Kullan─▒l─▒r?

Ar─▒lar─▒n, a─čaç ve bitkilerden toplad─▒─č─▒ maddeleri, kendi salg─▒lar─▒yla biyokimyasal etkile┼čime sokmalar─▒ sonucu olu┼čturdu─ču propolisin, insan sa─čl─▒─č─▒ üzerinde olumlu etkileri oldu─ču bilinir. Özellikle ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sisteminin güçlendirilmesi, a─č─▒z ve bo─čazda var olan rahats─▒zl─▒klar─▒n giderilmesinde etkili oldu─ču dü┼čünülen propolis, suda çözünür damla, tablet, kapsül, krem, sprey, ┼čurup ve toz formlar─▒nda bulunur. Formlar─▒n─▒n çe┼čitlili─či nedeniyle genel olarak propolis kullan─▒m─▒n─▒n oral ya da cilt üzerine sürülerek yap─▒ld─▒─č─▒ söylenebilir. Damla propolis, a─č─▒z yaralar─▒ ve bo─čaz enfeksiyonlar─▒ için s─▒v─▒ ve kat─▒ g─▒dalara damlat─▒larak tüketilebilece─či gibi gargara yap─▒larak da kullan─▒labilir.

Tablet ve kapsül propolis, ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sisteminin güçlendirilmesi ve uyku problemlerinin giderilmesi amac─▒yla su ile birlikte yutularak; krem propolis, küçük yan─▒k ve yaralar─▒n tedavisi için cilt üzerine sürülerek kullan─▒l─▒r. Sprey formda olan propolis bo─čaz enfeksiyonlar─▒n─▒n tedavisine yard─▒mc─▒ olarak bo─čaza s─▒k─▒larak, ┼čurup ise öksürük ve a─č─▒z yaralar─▒ için uygulan─▒r. Toz formunda olan propolisin ise bal ile birlikte tüketildi─činde daha etkili oldu─ču bilinir. ─░çeceklere ve yo─čurda eklenerek tüketilebilir. Hastal─▒klar─▒n tedavisi için propolis kullan─▒lmadan önce mutlaka hekime dan─▒┼č─▒lmal─▒ ve hekimin belirledi─či doz ve sürede kullan─▒lmal─▒d─▒r.

Propolis Kullanmadan Önce Dikkat Edilmesi Gerekenler

Propolis kullan─▒m─▒ndan önce ürünün kullan─▒m talimatlar─▒ dikkatlice okunmal─▒, ki┼čiyi ┼čüpheye dü┼čürecek bir durumun varl─▒─č─▒nda mutlaka hekime dan─▒┼č─▒lmal─▒d─▒r. Ayr─▒ca kronik hastal─▒─č─▒ olan ki┼čiler de propolis kullanmadan önce mutlaka hekime dan─▒┼čmal─▒d─▒r. Propolis kullan─▒m─▒ndan önce dikkat edilmesi gerekenlerin bir k─▒sm─▒ ┼čunlard─▒r:

  • Propolisin içeri─činde yer alan do─čal bile┼čenlerden baz─▒lar─▒ kan─▒n p─▒ht─▒la┼čmas─▒n─▒ yava┼člatabilir. Bu yüzden planlanan bir operasyon öncesinde propolis ve di─čer do─čal, bitkisel ürün ya da ilaçlar─▒n tüketimi b─▒rak─▒lmal─▒d─▒r.
  • Bala alerjisi olan ki┼čilerin propolis tüketmemesi önerilir.
  • Gebe ve emziren annelerin, propolis kullanmadan önce hekime dan─▒┼čmalar─▒ son derece önemlidir.
  • Propolis alkol ile birlikte kullan─▒lmamal─▒d─▒r.
  • Ast─▒m gibi solunum ile ilgili rahats─▒zl─▒─č─▒ olanlar─▒n, propolis kullan─▒m─▒ndan önce hekimden görü┼č almalar─▒ gerekir.
  • Propolis de dahil olmak üzere hiçbir do─čal ya da bitkisel ürün, yüksek miktarda tüketilmemelidir.
  • Propolisin uzun süre ile kullan─▒m─▒ alerjik reaksiyonlara yol açabilir.

En ├çok Okunan Sa─čl─▒k Rehberi Yaz─▒lar─▒m─▒z

Sosyal Medya Hesaplar─▒m─▒z:
Facebook | Instagram | YouTube | LinkedIn

Uzm. Dyt.
Ege Ramadano─člu
Beslenme ve Diyet
─░.A.├ť. VM Medical Park Florya
1272710

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.