sat覺r aras覺

Gebelik planlayan kad覺nlar覺n veya gebelerin s覺kça merak ettikleri konulardan birisi de Ramazan ay覺nda oruç tutup tutamayacaklar覺d覺r. Anne adaylar覺n覺n kafas覺n覺 kar覺t覺ran bir konu olan oruç hakk覺nda birçok platformda s覺kl覺kla tart覺malara rastlanabilir. Hamilelik döneminde oruç tutmak zararl覺 m覺, oruç tutmak bebee zarar verir mi gibi sorular birçok anne aday覺n覺n kafas覺n覺 kar覺t覺r覺r. 

Gebelikte oruç tutmam gerekir mi?

Diyanet 襤leri Bakanl覺覺, "Ramazan orucunu tutmamak için geçerli mazeretlerden biri de gebelik veya çocuk emzirmektir. Gebe veya emzikli olan kad覺nlar, kendilerine yahut çocuklar覺na bir zarar gelmesinden korkmalar覺 hâlinde oruç tutmayabilirler. Hamilelik ve çocuk emzirme gibi meru sebeplerle oruç tutamayan kad覺nlar, tutamad覺klar覺 bu oruçlar覺n覺 artlar覺n elverili olduu baka zamanlarda kaza ederler.’ demektedir. Burada da belirtildii gibi hamilelik dönemi oruç tutmamak için geçerli bir mazeret olmakla birlikte oruç tutmak veya tutmamak annenin kiisel tercihine kalm覺 bir durumdur.

Bu çok kiisel bir karard覺r ve bu karar覺 verirken gebeliin evresi, gebenin kendini nas覺l hissettii ve Ramazan ay覺n覺n y覺l覺n hangi dönemine denk geldii gibi durumlar覺 deerlendirmek gerekir. Ayr覺ca kad覺n hastal覺klar覺 ve doum uzman覺 ile görüerek olabilecek komplikasyonlar hakk覺nda bilgi ve öneri almak da büyük önem ta覺r. 

Baz覺 anneler, doktorlar覺n覺n önerileri dorultusunda oruç tutmaya uygun bir sal覺k durumuna sahip olmalar覺 halinde iftardan sahura kadarki süreçte kendi sal覺覺 ve bebeinin sal覺kl覺 bir ekilde büyüyüp geliebilmesi için ihtiyaç duyduu enerji ve besin ögelerini kar覺lamak art覺yla oruç tutabilirler. Fakat özellikle gebelik öncesi kilosu normalin alt覺nda olan annelerde, riskli gebeliklerde, prematüre veya düük doum a覺rl覺kl覺 bebek dünyaya getirme ihtimali bulunan annelerde oruç tutmak oldukça riskli olabilir. Bu nedenle oruç tutmak isteyen anne adaylar覺n覺n gebeliklerini takip eden kad覺n doum uzmanlar覺na dan覺arak onlar覺n önerileri dorultusunda hareket etmeleri doru bir tercih olacakt覺r.

Gebelikte oruç tutmak bebeim ve benim sal覺覺m için risk oluturur mu?

Bu konuda hala pek çok arat覺rma yap覺lmaktad覺r. Kesinlik olmamakla birlikte bu konuda pek çok uzman gebelikte oruç tutman覺n hem anne hem de bebek sal覺覺 yönünden iyi bir düünce olmad覺覺 konusunda birleir. Özellikle erken gebelik döneminde düük doum tart覺l覺 bebek doumu ile oruç tutma aras覺ndaki ilikiyi gösteren baz覺 arat覺rmalar mevcuttur.

Uzun yaz aylar覺nda oruç tutma ile s覺v覺 kaybetme ve buna bal覺 böbreklere rahats覺zl覺k verebilme ihtimali artar. Bununla birlikte baz覺 arat覺rmalarda sal覺kl覺 gebelerde oruç tutman覺n bebei ve veya gebeyi olumsuz etkilemediine ilikin arat覺rmalar da mevcuttur. Gebelikte oruç tutman覺n siz ve bebeiniz üzerine etkilerini doktorunuz ile görümeniz ve karar覺n覺z覺 buna göre vermeniz en dorusudur.

Doktoru taraf覺ndan oruç tutmas覺nda herhangi bir sak覺nca görülmeyen gebeler, oruç tuttuklar覺 takdirde beslenmeleri konusunda oldukça dikkatli davranmal覺d覺r. Anne karn覺nda h覺zl覺 bir büyüme ve gelime dönemi içerisinde bulunan bebek, bu süreci sal覺kl覺 bir ekilde tamamlayabilmek için yeterli düzeyde enerji ve besin ögelerine ihtiyaç duyar. Oruç tutan anneler, sal覺kl覺 bir bebek dünyaya getirebilmek ve ayn覺 zamanda kendi sal覺klar覺n覺 da koruyabilmek için iftar ve sahur aras覺nda bu gereksinimleri tam anlam覺yla kar覺lad覺覺ndan emin olmal覺d覺r.

Gebelikte oruç tutarsam nelere dikkat etmeliyim?

Gebelik, beslenme yönünden çok özel ve hassas bir dönemdir. Oruç tutma durumunun söz konusu olmad覺覺 gebelerde dahi baz覺 durumlarda yetersiz ve dengesiz beslenmeye bal覺 sal覺k problemleri görülebilir. Oruç tutan gebelerde bu ihtimal çok daha yüksektir. Bu nedenle bu dönemde doktorunuzdan özel tavsiye alman覺z, sal覺覺n覺z ve bebeiniz için faydal覺 olacakt覺r. Oruç tutan annelerde anne ve bebee ilikin sal覺k kontrolleri dier gebelere oranla daha s覺k yap覺lmal覺d覺r ve hem anne hem de bebek sürekli olarak kontrol alt覺nda tutulmal覺d覺r. Bebein büyümesi, gelimesi, a覺rl覺k kazan覺m覺 gibi konular çok daha yak覺ndan takip edilmelidir.

Ramazan ay覺nda oruç tutmaya karar verdiyseniz bu durumun iyi yönetilebilmesi ad覺na öncelikle gün a覺r覺 veya hafta sonlar覺 oruç tutarak ie balayabilirsiniz. Oruç tutuyorsan覺z susuzluk, özellikle de Ramazan s覺cak yaz günlerine denk geliyorsa, dikkat edilmesi gereken bir durumdur.

Vücutta s覺v覺 kayb覺 (dehidrasyon) gebelik döneminde ciddi problemlere yol açabilen bir durumdur. Susad覺覺n覺 hissetmek veya koyu renkli idrar sahibi olmak, s覺v覺 kayb覺n覺n erken belirtileri olabilir. Fakat anne adaylar覺, bu belirtilerin olumas覺n覺 önlemek ad覺na günün oruç tutulan süreci d覺覺nda kalan sürelerde günlük s覺v覺 gereksiniminin tamam覺n覺 kar覺lamaya özen göstermelidirler. Oruç süresince susuz kalma riskini azaltmaya çal覺mak için d覺ar覺daysan覺z gölgede serinleyin, kendinizi a覺r覺 yormay覺n ve sahurda bolca s覺v覺 içmeye çal覺覺n.

Gebelerde günlük su ihtiyac覺, gebe olmayan kad覺nlara oranla bir miktar daha yüksektir. Hamilelik s覺ras覺nda ihtiyac覺n覺z olan s覺v覺 miktar覺n覺n günde bir veya iki bardak daha artabileceini unutmay覺n. Meyveler, sebzeler ve çorbalar ve gibi yüksek su içeriine sahip yiyecekler susuzluu önlemede yard覺mc覺 olabilir.

Sahurda çok fazla tuzlu yiyecek tüketmekten kaç覺nmak iyi bir fikirdir, çünkü bu sizi daha fazla susam覺 hissettirebilir. Ayn覺 ey baharatlar için de geçerlidir. Çay, kahve, kola gibi içecekler içerdikleri kafein nedeniyle hamilelerin zaten kaç覺nmas覺 gereken içecekler aras覺nda yer al覺r. Fakat yine de bu içecekleri tüketiyorsan覺z idrar söktürücü (diüretik) etkilerinden dolay覺 vücuttan kaybedilen s覺v覺 miktar覺n覺 art覺rd覺klar覺n覺 göz önünde bulundurarak Ramazan döneminde tüketmekten kaç覺nman覺zda fayda var. 

Doktorunuzun size önerdii multivitamin ve mineralleri ald覺覺n覺zdan, Ramazan ay覺 boyunca dengeli bir diyet yapt覺覺n覺zdan ve böylece bebeinizin ihtiyaç duyduu tüm besinleri ald覺覺n覺zdan emin olun. Ayr覺ca kepekli makarna, kepekli ekmek, yulaf ve kepek bazl覺 tah覺llar, fasulye ve tuzsuz f覺nd覺k gibi glisemik indeksi düük (yava yava enerji veren) yiyecekleri yemeye çal覺覺n. Bu besinler ayn覺 zamanda kan ekeri regülasyonunuzun salanmas覺na da yard覺mc覺 olacakt覺r.

Hamilelik döneminde özellikle de ikinci ve üçüncü trimesterde bebein mideye yapt覺覺 bask覺dan dolay覺 mide yanmas覺, reflü gibi sorunlar s覺kl覺kla gözlenir. Açl覺k veya iftarda çok fazla miktarda yemek yeme sonucunda bu tarz sorunlarda art覺 görülmesi s覺ras覺nda oruç tutmay覺 bir süreliine de olsa b覺rakman覺z gerekebilir. Mide sorunlar覺n覺n önlenebilmesi için iftarda hafif içerikli yiyeceklerin tercih edilmesi, öüne çorba ile balanmas覺, iftar ana öününün birkaç parçaya bölünmesi gibi yöntemler tercih edilebilir.

Baz覺 gebelerde zaman zaman görülen tansiyon düüklüü, göz kararmas覺, ba dönmesi gibi durumlar oruç tutma döneminde daha s覺k gözlenebilir. Bu nedenle Ramazan döneminde mümkün olduunca yaln覺z kalmamaya çal覺覺n.

Ramazan ay覺nda oruç tutarken kendinizi iyi hissetmiyorsan覺z, ba ar覺s覺, halsizlik, yorgunluk, güçsüzlük, ba dönmesi gibi ikayetleriniz oluyor ise mümkün olan en k覺sa sürede doktorunuzla temasa geçmeniz ve oruç tutmay覺 b覺rakmay覺 düünmeniz önemlidir. Buna ek olarak eer siz de gebelik sürecindeyseniz ve oruç tutmay覺 düünüyorsan覺z öncelikle bir sal覺k kuruluuna bavurarak oruç tutup tutamayaca覺n覺z覺 örenmelisiniz. Doktorunuz taraf覺ndan oruç tutman覺zda herhangi bir sak覺nca görülmemesi durumunda bir diyetisyene bavurarak kendiniz ve bebeiniz için gerekli enerji ve besin ögelerini tam olarak içeren sal覺kl覺 ve dengeli bir Ramazan beslenmesi program覺 alabilir, bu sayede oruç tutarken ikinizin de güvende olduundan emin olabilirsiniz.

Prof. Dr.
Arif K繹k癟羹
Jinekolojik Onkoloji Cerrahisi
VM Medical Park Samsun
181833

Bu i癟eriin gelitirilmesinde Medical Park Yay覺n Kurulu katk覺 salam覺t覺r.
Sayfa i癟erii sadece bilgilendirme ama癟l覺d覺r. Sayfa i癟eriinde tedavi edici sal覺k hizmetine y繹nelik bilgiler i癟eren 繹gelere yer verilmemitir. Tan覺 ve tedavi i癟in mutlaka hekiminize bavurunuz.