sat─▒r aras─▒

Reflü hastal─▒─č─▒ dünya genelinde giderek yayg─▒nla┼čan bir sa─čl─▒k sorunudur. Beslenme al─▒┼čkanl─▒─č─▒n─▒n de─či┼čmesi, obezitenin artmas─▒ gibi faktörler bu art─▒┼č─▒n ba┼čl─▒ca sebepleri aras─▒nda say─▒labilir. Reflü genellikle mideden a─čza ac─▒ veya ek┼či s─▒v─▒ gelmesi ile kendisini gösterir. Bu nedenle halk aras─▒nda ço─čunlukla mide ek┼čimesi veya mide yanmas─▒ ┼čeklinde tarif edilir. Ancak her hastal─▒kta oldu─ču gibi reflü belirtileri ki┼čiden ki┼čiye de─či┼čebilir. Reflü nedir? Reflü belirtileri nelerdir? Reflü hakk─▒nda merak edilenlerle ilgili detayl─▒ bilgi için yaz─▒n─▒n devam─▒n─▒ inceleyebilirsiniz.

 

Reflü Nedir?

Temel i┼člevi besinlerin emilimi olan sindirim sistemi a─č─▒zdan ba┼člar ve anüste sonlan─▒r. A─č─▒zdan al─▒nan besinler peristaltik hareket olarak adland─▒r─▒lan bir hareketle yemek borusu kanal─▒ndan a┼ča─č─▒ya inerek mideye girer. Mideye giren besinler mide s─▒v─▒s─▒ ile kar─▒┼čt─▒─č─▒nda sindirim süreci ba┼člar. Yemek borusunun alt k─▒sm─▒nda bulunan t─▒p dilindeki ad─▒ ile özofagus sfinkteri adeta bir kapak görevi görerek midedeki s─▒v─▒, asit ve besinlerin mideden yemek borusuna geri kaçmas─▒ önler. Ancak baz─▒ durumlarda bu kapa─ča benzeyen yap─▒da çok s─▒k aral─▒klarla aç─▒l─▒p kapanma görülebilir. Buna ba─čl─▒ olarak mide içeri─či özofagusa yani yemek borusuna do─čru geri kaçar. Bu duruma reflü ad─▒ verilir. Reflünün uzun süre tedavi edilmemesi yemek borusunda, yutakta, akci─čerlerde ciddi hasar olu┼čmas─▒na neden olabilir. Sa─čl─▒ks─▒z beslenme ve ya┼čam tarz─▒ al─▒┼čkanl─▒klar─▒ reflü hastal─▒─č─▒n─▒n en önemli nedenlerindendir.

Bunlar─▒n yan─▒nda alkol ve sigara gibi zararl─▒ al─▒┼čkanl─▒klar da reflü olu┼čumuna sebep olabilir. Ayn─▒ zamanda midenin bo┼čalmas─▒n─▒ engelleyen di─čer sindirim sistemi sorunlar─▒ da reflü olu┼čumunu tetikleyebilir. Baz─▒ durumlarda ise mide f─▒t─▒─č─▒ gibi anatomik sebepler reflü hastal─▒─č─▒na sebep olabilir. Gebelik de reflüye neden olabilen faktörlerdendir. Gebelik sürecinde kad─▒n─▒n kar─▒n içi bas─▒nc─▒n─▒n artmas─▒ neticesinde mideye olan bask─▒n─▒n artmas─▒ ile reflü ortaya ç─▒kar.

Reflü Belirtileri Nelerdir?

Reflü belirtileri genellikle yemeklerden yar─▒m saat sonra ve geceleri ortaya ç─▒kar. Reflünün en yayg─▒n görülen belirtileri ek┼čime, yanma, ge─čirme, gaz, kusma, yutma güçlü─čü, mide bulant─▒s─▒ ve a─č─▒za ac─▒ su gelmesidir. Ancak reflü belirtileri sadece bunlarla s─▒n─▒rl─▒ de─čildir. Mide içeri─činin s─▒kl─▒kla yemek borusuna çarpmas─▒ zamanla bu bölgedeki sinirlerde de tahribata neden olabilir. Bu sinirlerin tahrip olmas─▒ neticesinde gö─čüste, bo─čazda, kalpte veya kollarda çe┼čitli ┼čikayetler ortaya ç─▒kabilir.

Bo─čaz Reflüsüne Ne ─░yi Gelir?

Reflü bo─čaz reflüsü, gö─čüs reflüsü olarak da kendisini gösterebilir. Mide içeri─činin bo─čaza kadar geri kaçmas─▒ sonucu ortaya ç─▒kan bo─čaz reflüsü; bo─čaz a─čr─▒s─▒, bo─čazda yanma, yutkunma güçlü─čü gibi bo─čaz ┼čikayetleri ile kendisini gösterir. Bo─čaz reflüsü tan─▒s─▒ alan hastalar─▒n büyük ço─čunlu─čunda genellikle sabahlar─▒ a─č─▒zda ac─▒ tat olmas─▒, bo─čazda dolgunluk veya yanma hissi gibi ┼čikayetler görülür. Bu belirtilerin yan─▒nda baz─▒ hastalarda geçmeyen öksürük ve ses k─▒s─▒kl─▒─č─▒ ya da ses tellerinde iltihaplanma da görülebilir. Bo─čaz reflüsüne ne iyi gelir pek çok ki┼činin yan─▒t─▒n─▒ merak ettii bir sorusudur. Öncelikle vucüd kitle endeksine uygun bir kiloda kalmak bo─čaz reflüsü için önemldir. Özellikle morbid obez hastalar─▒na bu durumlarda bo─čaz reflüsüne iyi gelmesi için kilo vermek tavsiye edilebilir. Yine mide asidini korumak için uygun olan yiyecekleri tüketmek de tavsiye edilir. 

Reflü Neden Olur?

Reflü ┼čikayetleri mide içeri─činin etkiledi─či bölgeye göre de─či┼čir. Baz─▒ durumlarda hastalar reflü ata─č─▒ s─▒ras─▒nda kalp krizi geçirdi─čini dü┼čünebilir. Bunun en önemli nedeni mide içeri─činin geriye kaçmas─▒ sonucunda gö─čüs bölgesinde bask─▒, yanma, s─▒k─▒┼čma gibi hislerinin görülmesidir. Bunlar─▒n yan─▒nda s─▒rt─▒n tam ortas─▒na vuran a─čr─▒ ya da gö─čüs a─čr─▒s─▒ da reflü belirtileri aras─▒ndad─▒r. Ancak uzmanlar bu ┼čikayetleri olan hastalar─▒n kalp krizi ihtimalini elemek için öncelikle kardiyoloji bölümüne ba┼čvurmalar─▒n─▒ önerir. Bunlara ek olarak, geriye kaçan asit reflü belirtileri aras─▒nda di┼č çürükleri görülmesine de neden olabilir. Asitli mide içeri─činin s─▒kl─▒kla a─čza ula┼čmas─▒ di┼člere zarar verebilir. Baz─▒ hastalarda hiç mide ┼čikayeti bulunmazken tek belirti di┼č çürükleri de olabilir. Ayr─▒ca di┼čteki hasarlar─▒ yo─čunla┼čm─▒┼č ya da görünümünden memnun olmayan ki┼čiler di┼č beyazlatma fiyatlar─▒ konusunda detayl─▒ bilgi için di┼č hekimlerine ba┼čvurabilir. Dilde ve a─č─▒z bölgesinde ç─▒kan yaralar da reflü belirtileri aras─▒nda say─▒labilir. Reflü neden olur sorusunun yan─▒t─▒ merak edilmektedir. Dengesiz beslenme, a┼č─▒r─▒ kilo ya da morbiz obezlik, baz─▒ ilaçlar, mide hastal─▒klar─▒ ilk akla gelen yan─▒tlardan olabilir.  

Reflü Tedavisi Nas─▒ld─▒r?

Reflü hastal─▒─č─▒ erken dönemde tedavi edilmedi─činde ilerleyen dönemlerde mide kanseri gibi çok daha ciddi sa─čl─▒k sorunlar─▒na neden olabilir. Reflü hastal─▒─č─▒nda tedaviye öncelikle ilaç tedavisi ile ba┼član─▒r. Bu ilaç gruplar─▒ndan ilki mide asidini yok eder böylece yukar─▒ya asit içermeyen g─▒dalar ç─▒kaca─č─▒ndan ┼čikayetler kaybolur. Di─čer ilaç çe┼čidi ise ┼čuruplard─▒r. Bu ┼čuruplar içildi─činde mide içeri─činin üzerinde kal─▒r, böylece yukar─▒ya öncelikle o s─▒v─▒ kaçar. Ancak bu tedavilerin hiçbiri mide kapakç─▒k gev┼čekli─či veya mide f─▒t─▒─č─▒ gibi reflünün anatomik nedenlerini tedavi etmek için yeterli de─čildir. Bu hasta gruplar─▒nda en önemli tedavi yöntemi reflü ameliyat─▒d─▒r. Günümüzde bilim ve teknoloji dünyas─▒nda ya┼čanan geli┼čmeler ile birlikte reflü ameliyatlar─▒ de─či┼čik tekniklerle yap─▒labilmektedir. Yayg─▒n olarak kullan─▒lan yöntemlerden bir tanesi yemek borusunun alt ucuna radyofrekans uygulanmas─▒d─▒r. Uygulanan radyofrekans ak─▒m─▒ sayesinde yemek borusunun alt─▒ndaki gev┼čeyen kaslar giderek ço─čalmaya ba┼člayarak i┼člevini geri kazan─▒r.

Bir di─čer ameliyat yöntemi ise endoskop yard─▒m─▒yla mideye girilerek aç─▒kl─▒k olan alana diki┼č atmakt─▒r. T─▒p ve teknoloji alan─▒nda ya┼čanan geli┼čmeler ile birlikte günümüzde reflü ameliyatlar─▒ laparoskopik yöntemlerle gerçekle┼čtirilebilir. Bu nedenle hastalar operasyondan k─▒sa süre sonra normal hayatlar─▒na geri dönebilirler. Reflü sadece yeti┼čkinlerde bulunan bir hastal─▒k de─čildir. Özellikle 0-18 ay aras─▒ bebeklerin anatomik yap─▒s─▒na bak─▒ld─▒─č─▒nda mide ve yemek borusunu birle┼čtiren noktan─▒n daha gev┼ček oldu─ču görülür. Bu durum bebeklerde reflü görülmesine neden olur. Bebeklerde reflüye ba─čl─▒ ┼čikayetlerin azalt─▒lmas─▒ için reflü yata─č─▒ tercih edilebilir.

Reflüye Ne ─░yi Gelir?

Reflünün nedenleri aras─▒nda beslenme ve ya┼čam tarz─▒ al─▒┼čkanl─▒klar─▒ ile anatomik bozukluklar ilk s─▒rada say─▒labilir. Ço─ču zaman reflü hastalar─▒ ya┼čam tarz─▒ de─či┼čiklikleri ile hastal─▒─ča ba─čl─▒ semptomlardan büyük ölçüde kurtulabilirler. Reflü hastalar─▒n─▒n uzak durmas─▒ gereken baz─▒ besin gruplar─▒ vard─▒r. Genellkle hastalar çi─č sebze ve meyvelerin mide sa─čl─▒─č─▒ için iyi oldu─čunu dü┼čünür. Ancak bu inan─▒┼č do─čru de─čildir. Reflü hastalar─▒n─▒n çi─č sebze ve meyve yerine ha┼članm─▒┼č sebzeleri tüketmesi önerilir. Ya─č, reflünün en önemli dü┼čmanlar─▒ndan bir tanesidir. Bu nedenle reflü hastalar─▒n─▒n ya─č oran─▒ dü┼čük besinlerle beslenmesi hastal─▒─č─▒n ┼čikayetlerini hafifletir. Bunlar─▒n yan─▒nda obezite veya fazla kilo reflüye neden olabilen önemli sa─čl─▒k sorunlar─▒d─▒r. Reflü hastalar─▒ kilo kaybettiklerinde ┼čikayetleri büyük oranda azal─▒r.

Reflü Tamamen Nas─▒l Geçer?

Yemek s─▒ras─▒nda mide hacmini tam doldurmamak için s─▒k aral─▒klarla az yemek yemek de önemlidir. Reflü belirtileri genellikle geceleri kendisini gösterir. Bunun nedenlerinden biri yatmadan k─▒sa süre önce yemek yenilmesidir. Bu nedenle yatmadan en az 4-5 saat önce yemek yenilmesi hastalar─▒n ┼čikayetlerini hafifletebilir. Gece uykudayken ┼čikayetlerin artmas─▒n─▒n bir di─čer nedeni de yer çekimine ba─čl─▒ olarak midenin pozisyonunun de─či┼čmesidir. Piyasada reflü hastalar─▒n─▒n kullanabilece─či pek çok reflü yast─▒─č─▒ seçene─či mevcuttur. Bu yast─▒klar mide içeri─činin a─čza kadar ula┼čmas─▒n─▒ engellemeye yard─▒mc─▒ olur. Peki reflüye ne iyi gelir? Reflü olu┼čumuna neden olan anatomik faktörlerin kendili─činden düzelmesi mümkün olmasa da baz─▒ de─či┼čikliklerle reflüye ba─čl─▒ ┼čikayetleri azaltmak mümkündür. Bunlar ┼ču ┼čekilde s─▒ralanabilir:

  • Kilo vererek ideal kiloya ula┼čmak,
  • Çi─č sebze ve meyveden uzak durmak,
  • Limonata, portakal suyu, kola, gazoz gibi asit içeri─či yüksek içecekleri tüketmemek,
  • Kakao ve kakao ürünleri reflü ataklar─▒n─▒ tetikleyebilece─činden çikolata gibi kakaolu ürünlerden kaç─▒nmak,
  • Çay ve kahve gibi kafeinli içeceklerin tüketimini s─▒n─▒rland─▒rmak,
  • Salça ve soslardan uzak durmak,
  • Yemeklerden hemen sonra yatmamak,
  • Sigara ve alkol gibi sa─čl─▒─ča zararl─▒ al─▒┼čkanl─▒klar─▒ terk etmek,
  • Midenin en tehlikeli dü┼čmanlar─▒ndan bir tanesi de strestir. Bu nedenle stresten uzak durmak da reflüye ba─čl─▒ semptomlar─▒n azalmas─▒na katk─▒da bulunur.

Reflü ki┼čilerin ya┼čam─▒n─▒ ciddi ölçüde etkileyen kronik bir hastal─▒kt─▒r. Tedavi edilmedi─či takdirde kanser dahil olmak üzere pek çok sa─čl─▒k sorununun ortaya ç─▒kmas─▒na neden olabilir. Bu nedenle siz de sa─čl─▒─č─▒n─▒z için size en yak─▒n sa─čl─▒k kurulu┼čunda kontrollerinizi yapt─▒rmay─▒ ihmal etmeyin. Sa─čl─▒kl─▒ günler dileriz.

Prof. Dr.
Cengiz B├Âl├╝kba┼č
Gastroenteroloji
Medical Park G├Âztepe
2315865

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.