sat─▒r aras─▒

rota vir├╝s├╝ a┼č─▒s─▒

Rota virüsü özellikle 2 ya┼č alt─▒ndaki çocuklarda ba─č─▒rsak iltihab─▒na yol açan bir virüstür.  Tüm dünyada 5 ya┼č alt─▒ndaki çocuklar en az bir kez hastal─▒─ča yakalanmaktad─▒r. Hastal─▒k ┼čiddetli ate┼č, ishal ve kusma ile kendini gösterir. Hastal─▒─č─▒n bula┼čma yolu oral - fekal (a─č─▒z - d─▒┼čk─▒) yoludur. Hastal─▒k özellikle k─▒┼č ve ilkbaharda salg─▒nlar yapar. Ancak di─čer mevsimlerde de görülebilir. Çok ┼čiddetli s─▒v─▒ kayb─▒ yaparak küçük çocuklar─▒n ölümüne yol açabilir. Hastal─▒─č─▒n kuluçka süresi 2 gün, iyile┼čme süresi ise yakla┼č─▒k 1 haftad─▒r. Hastal─▒─č─▒n belirli  bir ilac─▒ yoktur. Hastal─▒ktan korunmak için a┼č─▒ geli┼čtirilmi┼čtir. Rota virüs ishali geçirenler tekrar hastal─▒─ča yakalanabilir. 

Rota virüsü insandan insana bula┼č─▒r. Özellikle 5 ya┼č alt─▒ çocuklar risk alt─▒ndad─▒r. Yeti┼čkinlerde genellikle görülmez. Hasta insanlar─▒n kusmuk ve  d─▒┼čk─▒lar─▒ yoluyla virüs bula┼č─▒r. Hasta çocukla temas, oyuncaklar ve e┼čyalar hatta öksürü─čü yoluyla bula┼č görülmektedir. Bu nedenle kre┼člerde hastal─▒k daha yayg─▒n görünmektedir. 

Rota virüs belirtileri nelerdir?

Hastal─▒k yakla┼č─▒k 2-3 günlük kuluçka periyodundan sonra kusma ve ate┼č ile ba┼člar. Bol sulu ishal geli┼čir. Virüs d─▒┼čk─▒da hastal─▒k ba┼člamadan birkaç gün önce ve hastal─▒k geçtikten bir kaç gün sonra bulunabilir. Kar─▒n kramplar─▒ nedeni ile bebekler çok huzursuzdur. Kusma ve ishale ba─čl─▒ h─▒zla s─▒v─▒ eksikli─či geli┼čir. S─▒v─▒ eksikli─či olan bebeklerde gözlerde çökme, a┼č─▒r─▒ huzursuzluk, göz ya┼č─▒n─▒n azalmas─▒, az idrara ç─▒kma, derinin pörsümesi, b─▒ng─▒lda─č─▒n çökmesi, bitkinlik ve h─▒zl─▒ nefes al─▒p verme gözlenir. Hastal─▒─č─▒n ciddiyetini s─▒v─▒ kayb─▒ belirler. Hastal─▒k 3-9 gün aras─▒nda sürer. 

Rota virüs nas─▒l te┼čhis edilir?

Rota virüs d─▒┼čk─▒dan yap─▒lan bir tetkikle te┼čhis edilir. Hastal─▒─č─▒n tipik klinik bulgular─▒na göre hekimler tan─▒ koyabilir. 

Rota virüs tedavisi nas─▒l yap─▒l─▒r?

Rota virüsün belli bir ilac─▒ yoktur. Rota virüs ishalinde antibiyotik vermek gereksizdir. ─░shal kesiciler sak─▒ncal─▒d─▒r. ─░shalin süresini uzat─▒rlar. Hastal─▒─č─▒n tedavisinde ana prensip kusmay─▒ kesmek ve kaybedilen s─▒v─▒y─▒ yerine koymakt─▒r. Ate┼č için ate┼č dü┼čürücüler kullan─▒l─▒r. S─▒v─▒ kayb─▒ hafifse ve bebek alabiliyorsa a─č─▒zdan tuzlu ┼čekerli s─▒v─▒lar verilir. Yo─čurtlu ve pirinçli çorbalar, patates ve muz verilebilir. ─░nek sütü azalt─▒l─▒r. Ya─čl─▒ yiyecekler verilmez. Yo─čun meyve sular─▒ndan kaç─▒nmak gereklidir.

Ek besin alamayan bebekler emzirmeye devam edilir veya ishal mamalar─▒ kullan─▒l─▒r. Kusmas─▒ çok ┼čiddetli ve s─▒v─▒ kayb─▒ fazla olan bebekler hastaneye yat─▒r─▒l─▒r. Damar yoluyla s─▒v─▒ verilir. Azar azar ve s─▒k s─▒k beslenir. Rota virüs ishalinde klinik tabloyu s─▒v─▒ kayb─▒ belirler. A─č─▒r s─▒v─▒ kayb─▒ durumunda böbrek yetmezli─či geli┼čebilir hatta bebek kaybedilebilir. Bu nedenle bebeklerde ate┼č, kusma ve ishal geli┼čti─činde anne - babalar hemen doktora ba┼čvurmal─▒, hastal─▒k kendili─činden geçer diye beklememelidir. 

Rota virüs ishalinden nas─▒l korunulur?

Rota virüse kar┼č─▒ rota a┼č─▒s─▒ geli┼čtirilmi┼čtir. Ancak a┼č─▒ % 100 koruyucu de─čildir. A┼č─▒l─▒ çocuklarda hastal─▒k geçirebilir. A┼č─▒ bebeklik döneminde 2. aydan itibaren a─č─▒zdan uygulan─▒r. A┼č─▒laman─▒n 6. aydan önce yap─▒lmas─▒ gereklidir. Ülkemizde 2 ve 3 doz uygulanabilen 2 tip rota virüs a┼č─▒s─▒  bulunmaktad─▒r. A┼č─▒ di─čer a┼č─▒larla birlikte uygulanabilir. Bebek a┼č─▒dan sonra kusarsa a┼č─▒n─▒n tekrar─▒na gerek yoktur. 

Rota virüs ishali salg─▒nlar yapt─▒─č─▒nda hasta çocuklar ile sa─člamlar temas etmemeli, hasta çocuklar kre┼če gönderilmemeli, eller s─▒k s─▒k y─▒kanmal─▒d─▒r. Kre┼čteki oyuncaklar s─▒k s─▒k temizlenmelidir. Bebe─čin alt─▒ de─či┼čtirildikten sonra eller hemen y─▒kanmal─▒d─▒r. 

Rota virüs ishali di─čer ishallerden nas─▒l ay─▒rt edilir?

Rota virüs ishali adeno virüs ishali ile çok kar─▒┼č─▒r. Ay─▒r─▒c─▒ tan─▒ d─▒┼čk─▒ tahlili ile yap─▒l─▒r. Rota virüs ishalinde d─▒┼čk─▒da kan bulunmaz. D─▒┼čk─▒ analizinde rota virüs antijeninin pozitif olmas─▒ kesin tan─▒ koydurucudur. 

Rota virüsü, bebeklik döneminden ba┼člayarak çocuklarda ishale sebebiyet veren bir hastal─▒k olarak bilinir. Rota virüsü dünyada çok yayg─▒n görülen bir hastal─▒kt─▒r. Rota virüsü, genellikle 2 ya┼č─▒n alt─▒ndaki bebeklerde akut ishalin nedenlerinden biridir. Rota virüsü bula┼čan bebek ve çocuklarda ba─č─▒rsaklara enfekte olur. Genellikle rota virüsü kendini kusma ve ate┼č ile ba┼člar, ishale do─čru devam eder.

Bula┼č─▒c─▒l─▒k seviyesi yüksek olan rota virüsü, k─▒┼č ve bahar dönemlerinde s─▒k görülür. Bebek ve çocuklar─▒ bu hastal─▒ktan rota virüsü a┼č─▒s─▒ ile korunur. Rota virüsü a─č─▒z ve d─▒┼čk─▒ yoluyla bula┼čt─▒─č─▒ gözlenir. Dünya Sa─čl─▒k Örgütü rota virüsü a┼č─▒s─▒n─▒n tüm ulusal a┼č─▒lama programlar─▒na eklenmesini önerir. Rota virüs a┼č─▒s─▒ a─č─▒z yoluyla yutularak yap─▒l─▒r. Rota virüsü a┼č─▒s─▒ fiyat─▒ hastaneden hastaneye de─či┼čiklik gösterebilir.

Rota Virüsü A┼č─▒s─▒ Ne Zaman Yap─▒l─▒r?

rota vir├╝s├╝ a┼č─▒s─▒ belirtileri

Rota virüsü bebek ve küçük çocuklarda çok kolay yay─▒ld─▒─č─▒ bilinir. Bu virüs ┼čiddetli sulu ishale, ate┼č, kusmaya ve kar─▒n a─čr─▒s─▒na sebebiyet verebilir. Rota virüsü bula┼čan çocuklar susuz kalabilirler. Rota virüsü a┼č─▒s─▒ çocuklar─▒ bu hastal─▒ktan koruman─▒n en güvenli yoludur. Rota virüsünün 2 adet a┼č─▒s─▒ bulunuyor. Rota virüsü a┼č─▒s─▒ ne zaman yap─▒l─▒r, sorusu için a┼č─▒ bebek 15 haftal─▒k olmadan yap─▒lmal─▒d─▒r.

Bebekler 8 ayl─▒k olmadan rota virüsünün tüm dozlar─▒ yap─▒lmas─▒ tavsiye edilir. Rota virüsünün 2 veya 3 doz ┼čeklinde uygulan─▒r. A┼č─▒n─▒n ilk dozu bebek daha 14 haftal─▒k olmadan yap─▒lmal─▒, a┼č─▒n─▒n son dozu ise 24 haftal─▒k olmadan yap─▒lmas─▒ gerekir. Rota virüsü a┼č─▒s─▒ bebeklerin a─č─▒zlar─▒na damlat─▒larak uygulan─▒r.

Rota Virüsü A┼č─▒s─▒ Hangi Durumlarda Yap─▒l─▒r?

Rota virüsü a┼č─▒s─▒ ishal olan bebeklerde yap─▒lmas─▒ önerilir. Sonra gerçekle┼čebilecek olan enfeksiyonlar─▒n önüne geçilebilmesi için a┼č─▒n─▒n yap─▒lmas─▒ gerekir. Bazen ishal ve kusma hafif belirtiler gösterebilir. Baz─▒ bebek ve çocuklarda ciddi s─▒v─▒ kay─▒plar─▒na neden olabilmektedir. 

Baz─▒ hastalarda ishal 3-9 gün sürebilmektedir. Virüs oral ve d─▒┼čk─▒ ile çok kolay bir ┼čekilde bula┼čabilir. Rota virüsü ciddi durumlara sebebiyet vermektedir. Ölüme neden olabilen rota virüsünün etkisini büyük oranda azaltan rota virüsü a┼č─▒s─▒n─▒n olunmas─▒ önemlidir.

Rota Virüsü A┼č─▒s─▒ Faydalar─▒ Nelerdir?

Rota virüsü a┼č─▒s─▒ yapt─▒ranlar ┼čiddetli rota virüsünün ishalinden korunmu┼č olurlar. Rota virüsü a┼č─▒s─▒ yapt─▒ranlar─▒n ço─čunda bu hastal─▒─ča ba─čl─▒ geli┼čen rota virüsü ishali hiç görülmez. Ancak bu a┼č─▒, ba┼čka mikroplar─▒n neden olabilece─či ishal ya da kusmay─▒ engellemeyecektir. A┼č─▒, bebekleri sadece rota virüsünün etkilerinden korur.

Rota Virüsü Yasal Olarak Zorunlu mu?

Rota virüsü a┼č─▒s─▒ yasal olarak zorunlu a┼č─▒lardan biri de─čildir. Bu virüsün bula┼čmamas─▒ için el ve çevre hijyeni çok önemli durumdad─▒r. Rota virüsü a┼č─▒s─▒ zorunlu olmasa da bu hastal─▒─č─▒n neden oldu─ču önemli rahats─▒zl─▒klardan bebekleri ve çocuklar─▒ korumak için olunmas─▒ gereklidir. Rota virüsü bebeklerde ba─č─▒rsak iltihab─▒na neden olabilece─či için a┼č─▒n─▒n olunmas─▒ tavsiye edilir.

Rota virüsü a┼č─▒s─▒ Sa─čl─▒k Bakanl─▒─č─▒ taraf─▒ndan belirlenen zorunlu a┼č─▒ takviminde bulunmad─▒─č─▒ için devlet bu a┼č─▒y─▒ kar┼č─▒lamaz yani ücretli bir a┼č─▒d─▒r. Rota virüsü a┼č─▒s─▒ fiyat─▒ farkl─▒l─▒k gösterir. Geç olmadan bebek ve çocuklar─▒n─▒za rota virüsü a┼č─▒s─▒n─▒ yapt─▒rman─▒z önerilir. 

Rota Virüsü A┼č─▒s─▒ Korumas─▒ Kaç Y─▒l Sürer?

Rota virüsü bebekleri ve çocuklar─▒ etkileyen önemli bir rahats─▒zl─▒kt─▒r. Bu nedenle zaman─▒ geçmeden uygulanmas─▒ gerekir. Rota virüsü ilerlerse bebekleri hastaneye yat─▒r─▒lmas─▒ gibi durumlarla kar┼č─▒la┼č─▒la┼č─▒labilir. Rota virüsü bebeklerde ve çocuklarda görülen mide ba─č─▒rsak hastal─▒klar─▒n─▒n en yayg─▒n sebeplerinden biridir. Genellikle çocuklar 5 ya┼č─▒na kadar bu rahats─▒zl─▒─č─▒ geçirirler.

Rota virüsü a┼č─▒s─▒ korumas─▒ ilk y─▒llarda ba┼člar fakat ömür boyu koruma sa─člamaz. Rota virüsü a┼č─▒s─▒ bebeklerde ilk 6-12 haftada uygulanmaya ba┼člamal─▒, a┼č─▒n─▒n son dozu 6-8. ayda tamamlanmas─▒ gereklidir.

Rota virüsü a┼č─▒s─▒ yapt─▒ranlar aras─▒ndaki bebeklerden 10’undan 7 ile 8’i virüsten tamamen korunmu┼č olur. Bu nedenle virüsten korunmak için en iyi yol rota a┼č─▒s─▒n─▒ yapt─▒rmakt─▒r.

Gebelikte (Hamilelikte) Rota Virüsü A┼č─▒s─▒ Uygulanabilir mi?

Rota virüsü ┼čiddetli sulu ishale, kusmaya ve ate┼če neden olan bir hastal─▒kt─▒r. Genellikle bebeklerin ve çocuklar─▒n aras─▒nda kolayl─▒kla yay─▒labilir. Bebeklere 2 ayl─▒ktan itibaren uygulanmaya ba┼člar. Rota virüsü a┼č─▒s─▒ bebeklere ve çocuklara a─č─▒z yoluyla uygulanan bir a┼č─▒ türüdür. Hamilelik döneminde rota virüsü uygulanmas─▒n─▒n bebe─če bir yarar─▒ bulunmamaktad─▒r. Hamilelik döneminde rota virüsünün uygulanmas─▒ ile ilgili herhangi bir ara┼čt─▒rma yoktur. Doktorunuza dan─▒┼čarak konu ile ilgili bireysel olarak bilgi alabilirsiniz. 

Rota Virüsü A┼č─▒s─▒n─▒n Yan Etkileri Nelerdir?

Tüm a┼č─▒larda oldu─ču gibi rota virüsü a┼č─▒s─▒ yan etkileri de görülebilir. Rota virüsü a┼č─▒s─▒ yan etkileri 1. veya 2. doz a┼č─▒dan sonra ilk hafta içinde kendini gösterebilir. Fakat rota virüsü a┼č─▒s─▒n─▒n yan etkileri nadir bir ┼čekilde görülür. Bu yan etkiler hafiftir ve uzun sürmez. Nadiren de olsa rota virüsü a┼č─▒s─▒ alerjik reaksiyonlara da sebebiyet verebilir. Rota virüsü a┼č─▒s─▒ yan etkileri a┼ča─č─▒daki gibi s─▒ralanabilir:

  • Bebeklerde huzursuzlu─ča neden olabilir.
  • Bebeklerde ve çocuklarda a┼č─▒n─▒n yan etkisi olarak ishal görülebilir.
  • Kusma
  • Bo─čaz ┼či┼čmesi venefes darl─▒─č─▒ gibi ciddi yan etkilerde doktoru araman─▒z gereklidir.
  • Bebeklerde ve çocuklarda al─▒┼č─▒lmad─▒k uyku hali olabilir.
  • A┼č─▒ uyguland─▒ktan sonra bebeklerde en s─▒k rastlanan yan etkilerinden biri sinirli olmas─▒d─▒r.
  • ─░┼čtah kayb─▒ s─▒k olmasada rastlanan bir yan etkidir.
  • Bir di─čer yan etki ise ate┼čtir.

Rota virüsü a┼č─▒s─▒n─▒n nadir görülen yan etkilerinden biri de ba─č─▒rsak t─▒kan─▒kl─▒─č─▒d─▒r. Ba─č─▒rsak t─▒kan─▒kl─▒─č─▒ ya┼čayan bebekte mide a─čr─▒s─▒ ve kaka renginde de─či┼čim gibi belirtiler görülebilir.

Rota Virüsü A┼č─▒s─▒n─▒n Yap─▒lamad─▒─č─▒ Durumlar Nelerdir?

Baz─▒ bebeklere rota virüsü a┼č─▒s─▒ uygulanmamas─▒ gerekir. Bebeklere ve çocuklara a┼č─▒ yap─▒lmadan önce bir uzmana dan─▒┼čman─▒z gerekir. A┼ča─č─▒daki durumlarda bebeklere ve çocuklara a┼č─▒ uygulanmaz:

  • Daha önce bir doz rota virüsü a┼č─▒s─▒ olup ciddi bir alerjik reaksiyon gösteren bebeklere di─čer doz uygulanmaz.
  • X-─▒┼č─▒nlar─▒ veya ilaçlar ile kanser tedavisi uygulanan bebek ve çocuklara a┼č─▒ yap─▒lmaz.
  • ┼×iddetli immün yetmezli─či (SCID) hastal─▒─č─▒ olan bebeklere uygulanmaz.
  • ─░ntusepsiyon olarak bilinen hastal─▒─č─▒ geçirmi┼č bebeklere rota virüsü a┼č─▒s─▒ yap─▒lmaz.
  • Bebeklerin anneleri, hamileyken veya emzirirken ba─č─▒rsak sisteminin zay─▒flatan ilaçlar kulland─▒ysa yap─▒lmaz.
  • HIV-AIDS ya da ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemini zay─▒flatan bir hastal─▒k varsa uygulanmaz.
  • Steroidler gibi ilaçlarla tedavi olunduysa bebeklere rota a┼č─▒s─▒ uygulanmaz.

Rota Virüsü A┼č─▒s─▒ Di─čer A┼č─▒larla Birlikte Uygulanabilir mi?

rota vir├╝s├╝ a┼č─▒s─▒ tedavisi

Rota virüsü a┼č─▒s─▒ di─čer a┼č─▒larla birlikte uygulanabilir. Rota virüsü a┼č─▒s─▒, DTaP a┼č─▒s─▒, Hib a┼č─▒s─▒, çocuk felci a┼č─▒s─▒, hepatit B a┼č─▒s─▒ ve pnömokok konjuge a┼č─▒s─▒ ile ayn─▒ doktor gözetiminde güvenli bir ┼čekilde yap─▒labilir. Bebekten bebe─če de─či┼čiklik gösterebilece─či için doktora dan─▒┼čmak önemlidir. Rota virüsü a┼č─▒s─▒ fiyat─▒ her y─▒l de─či┼čiklik gösterir.

Kaç Çe┼čit Rota Virüsü A┼č─▒s─▒ Vard─▒r?

Türkiye’de iki çe┼čit ruhsatl─▒ rota virüsü a┼č─▒s─▒ uygulan─▒r. Bunlar─▒n isimleri, Rotarix ve Rotateq’dir. Her iki a┼č─▒ çe┼čidi de güvenlidir.

  • Rotateq a┼č─▒s─▒ rota virüsünün alt tiplerine kar┼č─▒ 5 antijen içerdi─či bilinir. 3 doz ┼čeklinde a─č─▒z yoluyla uygulan─▒r. Dozlar─▒n aras─▒nda minimum 1 ay olmas─▒ gerekir.
  • Rotarix a┼č─▒s─▒ ise rota virüsünün alt tiplerine kar┼č─▒ 1 antijen içermektedir. 2 doz ┼čeklinde uygulan─▒r. Rotarix ayn─▒ zamanda su┼člara kar┼č─▒ da koruma sa─člar. Dozlar─▒n zaman─▒nda uygulanmas─▒ önemlidir.

S─▒kça Sorulan Sorular

Rotavirüs a┼č─▒s─▒ bebek kaç ayl─▒kken yap─▒l─▒r?

Rota ishaline kar┼č─▒ bebe─či koruma alt─▒na alan a┼č─▒ markas─▒na göre farkl─▒ dozlarda uygulanabilir. ─░ki doz uygulanan a┼č─▒larda bebek 15 haftal─▒k olmadan uygulanmal─▒d─▒r. ─░kinci doz ise bebek 8 ayl─▒k olmadan uygulanmal─▒d─▒r. Farkl─▒ a┼č─▒larla ayn─▒ anda uygulanabilir.

Rota a┼č─▒s─▒ olan bebeklerde rota hastal─▒─č─▒ olur mu?

Rota virüs a┼č─▒s─▒ olan bebekler rota hastal─▒─č─▒n─▒n ishaline kar┼č─▒ korunur. Bebe─čin a─čz─▒na damlat─▒larak uygulanan a┼č─▒, rota hastal─▒─č─▒na kar┼č─▒ da bebe─či koruma alt─▒na al─▒r.

Ayr─▒ca, X Hastal─▒─č─▒ (X Virüsü) ile ilgili makalemizi okuyabilirsiniz.

En ├çok Okunan Sa─čl─▒k Rehberi Yaz─▒lar─▒m─▒z

Sosyal Medya Hesaplar─▒m─▒z:
Facebook | Instagram | YouTube | LinkedIn

Prof. Dr.
Nuriye Ta┼čdelen F─▒┼čg─▒n
Enfeksiyon Hastal─▒klar─▒ ve Mikrobiyoloji
Medical Park Bah├želievler
1010862

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.