sat─▒r aras─▒

Ruam Hastal─▒─č─▒ Nedir? Ruam Hastal─▒─č─▒ Belirtileri Nelerdir?

Ruam Hastal─▒─č─▒ Burkholderia Mallei bakterisi taraf─▒ndan olu┼čturulan bir enfeksiyon hastal─▒─č─▒d─▒r. ─░nsanlara bula┼čabilmekle birlikte asl─▒nda ço─čunlukla at, e┼ček gibi tek t─▒rnakl─▒ hayvanlarda görülür.

Ruam hastal─▒─č─▒ ilk olarak 3. yüzy─▒lda Aristoteles taraf─▒ndan tan─▒mlanm─▒┼č, 1664'de bula┼č─▒c─▒ özelli─či saptanm─▒┼č, 1830 y─▒l─▒nda hayvanlardan bula┼čt─▒─č─▒ bildirilmi┼čtir. 1891'de ise mallein testi tan─▒mlanm─▒┼čt─▒r. 1900'lü y─▒llarda kontrol programlar─▒ uygulanmaya ba┼članm─▒┼čt─▒r. 

Ruam Hastal─▒─č─▒ Nedir?

Ruam hastal─▒─č─▒ asl─▒nda bir zoonozdur yani hayvanlarda görülen bir hastal─▒kt─▒r.

Atlar, e┼čekler ve kat─▒rlar gibi tek t─▒rnakl─▒ hayvanlarda görülür.

Atlarda kronik hastal─▒k formu, e┼čeklerde ise akut hastal─▒k formu izlenir.

Koyunlar, keçiler, köpek ve kediler e─čer enfekte hayvanlarla temasa geçerse ya da enfekte hayvan etini yerse hastal─▒k bula┼čabilir.

Ruam hastal─▒─č─▒ s─▒─č─▒r ve domuzlarda görülmez. 

Ruam hastal─▒─č─▒na sebep olan Burkholderia Mallei adl─▒ bakteri, Gram boyama ile negatif boyanan, hareketsiz, çomak formunda bir bakteridir. 

Pseudomonas mallei, Malleomyces mallei ya da Actinomyces mallei adlar─▒yla da an─▒labilir.

Sar─▒ renkte S tipi koloni olu┼čturan, aerobik (oksijenli ortamda üreyen) bir bakteridir.

Bu bakteri nemli, so─čuk ve ─▒┼č─▒k görmeyen ortamlarda aylarca canl─▒ kalabilir ve enkübasyon süresi 1 haftad─▒r. 

Ruam hastal─▒─č─▒n─▒n ay─▒r─▒c─▒ tan─▒s─▒nda tifo, tüberküloz, sifiliz, ┼čarbon, erizipel, lenfanjit gibi hastal─▒klar yer almaktad─▒r. 

Ruam Hastal─▒─č─▒ Nedenleri Nelerdir?

Birinci Dünya Sava┼č─▒ sonras─▒nda biyolojik ajan olarak Rus atlar─▒n─▒ zay─▒flatmak için kullan─▒ld─▒─č─▒ndan ┼čüphelenilir.

Birinci Dünya Sava┼č─▒ s─▒ras─▒nda Rusya'da yüksek oranda Ruam hastas─▒ insan bildirilmi┼čtir.

─░kinci Dünya Sava┼č─▒ s─▒ras─▒nda da Japon atlar─▒nda ve askerlerinde gözlenmi┼čtir.

Dolay─▒s─▒yla biyolojik silah olarak kullan─▒ld─▒─č─▒ dü┼čünülmektedir. Bu hastal─▒k Afrika'n─▒n baz─▒ bölgelerinde, Ortado─ču ve Asya'da endemik olarak görülür. Güney ve Orta Amerika'da da tek tük vakalar bildirilmi┼čtir.

Amerika'da 1940 y─▒l─▒ndan beri izlenmemi┼čtir.

Bir dönem pandemik olarak bütün dünyaya yay─▒lm─▒┼č Ruam hastal─▒─č─▒n─▒n kökü, uygun test ve tedavi yöntemleriyle kaz─▒nm─▒┼čt─▒r.  

Hayvanlarda bula┼č; enfekte hayvanlar─▒n deri döküntülerinin, ya da mukoza ak─▒nt─▒lar─▒n─▒n yemek teknesine ya da içme sular─▒na kar─▒┼čmas─▒yla sindirim sistemi yoluyla olur. Solunum yoluyla ya da enfekte dokular─▒n direkt temas─▒yla da izlenebilir. 

─░nsana bula┼č; hasta hayvana direkt temas sonras─▒nda ciltte bir kesi veya s─▒yr─▒k mevcutsa ya da solunum yoluyla gerçekle┼čebilir. 

─░nsanlara sindirim sistemi yoluyla bula┼čt─▒─č─▒ dü┼čünülmemektedir.  

─░nsandan insana bula┼č nadir olmakla birlikte medikal sektör çal─▒┼čanlar─▒nda ya da otopsilerde direkt bula┼č yoluyla ya da ayn─▒ ev halk─▒ içerisinde ortak payla┼č─▒m yoluyla olabilir.

Özellikle risk alt─▒ndaki ki┼čiler veterinerler, at terbiyecileri ya da sürücüleri, laborantlar, kasaplar ve mezbaha çal─▒┼čanlar─▒d─▒r. 

Ruam Hastal─▒─č─▒ Belirtileri Nelerdir?

Atlarda genellikle burun ak─▒nt─▒s─▒ ve burunda ülsere lezyonlar ile kendini gösterir. Tipik olarak sar─▒ ye┼čil bir ak─▒nt─▒ mevcuttur.

Ciltte özellikle kol ve bacaklarda nodüller (sert ┼či┼člikler) izlenebilir. Baz─▒ durumlarda bu nodüller patlayarak ciltte sar─▒ eksüdal─▒ ülsere lezyonlar b─▒rakabilir. 

Ruam hastal─▒─č─▒n─▒n belirtileri genellikle ü┼čüme ve titremelerle gelen ate┼č, kas a─čr─▒lar─▒, gö─čüs a─čr─▒s─▒, kas spazm─▒, ba┼č a─čr─▒s─▒, burun ak─▒nt─▒s─▒ ve bazen gözlerin a┼č─▒r─▒ ya┼čarmas─▒ ile ortaya ç─▒kan ─▒┼č─▒k hassasiyetidir. 

Ancak hissedilen semptomlar genellikle olu┼čan enfeksiyonun tipine göre belirir. 

Ruam Hastal─▒─č─▒ Çe┼čitleri Nelerdir?

Ruam hastal─▒─č─▒nda olu┼čan enfeksiyon 4 ┼čekilde görülebilir:

Lokalize Enfeksiyon

Ciltte bir kesi ya da çizik varsa bakteri vücuda girdikten sonra bir ile be┼č gün içerisinde, bakterinin girdi─či lokasyonda lokalize bir ülsere lezyon geli┼čir.

Lenf bezlerinde ┼či┼čme ve a─čr─▒ izlenebilir. Gözler, burun ve solunum yolu gibi mukozal membranlarda olu┼čan enfeksiyonlar mukus salg─▒s─▒ art─▒┼č─▒na sebep olabilir.

Bu enfeksiyondan sonra 1-4 hafta içerisinde vücudun di─čer bölümlerine yay─▒lma izlenebilir. 

Akci─čer Enfeksiyonu

Ruam hastal─▒─č─▒ s─▒kl─▒kla sadece akci─čer enfeksiyonu ┼čeklinde kendini gösterir.

Akci─čer enfeksiyonlar─▒ aras─▒nda zatürre, akci─čer apsesi veya plevral effüzyon denilen akci─čeri kaplayan zar─▒n iki yapra─č─▒ aras─▒nda s─▒v─▒ birikmesiyle ortaya ç─▒kan tablolar izlenebilir.

Gö─čüs röntgeni çekildi─činde akci─čerlerde lokalize engeksiyon odaklar─▒ görülebilir.

Septisemi

Septisemi vücuda giren bir enfeksiyon ajan─▒n─▒n kan dola┼č─▒m─▒na kat─▒lmas─▒yla sistemik hastal─▒k geli┼čmesi anlam─▒na gelir.

Halk aras─▒nda kan zehirlenmesi olarak da bilinir. E─čer tedavi edilmezse Ruam septisemisi 7-10 gün içerisinde ölümle sonuçlan─▒r. 

Kronik Enfeksiyon

Ruam hastal─▒─č─▒n─▒n kronik formu kol ve bacaklarda kas içinde veya ciltte multiple apseler ┼čeklinde görülür. Bu multiple apseler karaci─čer, dalak ve akci─čerleri de tutabilir. 

Ruam Hastal─▒─č─▒ Tan─▒s─▒ Nas─▒l Konulur? 

Ruam hastal─▒─č─▒n─▒n tan─▒s─▒ insanlarda cilt lezyonlar─▒ndan yap─▒lan sürüntülerde, idrarda, tükürük ya da kanda yap─▒lan Gram boyamada bakterinin izlenmesiyle koyulur.

Gram boyamada basiller klasik olarak çengelli i─čne görüntüsünde izlenir. Bu ruam hastal─▒─č─▒ için tan─▒ koydurucudur. Gram boyama haricinde agglütinasyon testleri de yap─▒l─▒r.

Agglütinasyon testleri 7-10 gün içerisinde pozitif hale gelir. Bazen yanl─▒┼č pozitiflik görülebilir.

Kompleman fiksasyon testleri agglütinasyon testlerine göre daha spesifiktir. 1:20 titrede pozitif olmas─▒ tan─▒ koydurucudur.

Bu testler enfeksiyon hastal─▒klar─▒ uzmanlar─▒ taraf─▒ndan istenmektedir.

Ayr─▒ca akciger grafilerinde bilateral bronkopnömoni (zatürre), miliyer nodüller ve kaviter lezyonlar izlenebilir. 

Hayvanlarda ise tan─▒ kanda, idrar ya da ak─▒nt─▒dan direkt izolasyonla ya da Mallein testiyle konur.

Mallein hayvan─▒n göz kapa─č─▒n─▒n içine ya da konjonktivas─▒na enjekte edilir. 1-2 gün içerisinde ┼či┼čme olursa tan─▒ koydurucudur.

Bunun haricinde hayvanlarda da indirek hemagglütinasyon, kompleman fiksasyon ya da EL─░SA testleri uygulan─▒r.

Bu testler aras─▒nda en yüksek ve güvenilir tan─▒ oranlar─▒ kompleman fiksasyon ve EL─░SA testleri ile sa─članmaktad─▒r. 

Ruam Hastal─▒─č─▒ Tedavi Yöntemleri Nelerdir? 

Hayvanlarda antibiyotik tedavisi uygulanabilir; fakat di─čer hayvanlara ya da insanlara bula┼č─▒n olas─▒l─▒─č─▒ çok yüsek olmas─▒ sebebiyle hasta hayvanlar imha edilmelidir. 

─░nsanlarda ise tedavi antibiyotiklerle olur. Oldukça nadir görülmesi sebebiyle kesin tedavi edici antibiyoterapi rejimi saptanm─▒┼č de─čildir.

Sülfadiyazin grubunun etkili oldu─čunu gösteren insan ve hayvan çal─▒┼čmalar─▒ mevcuttur.

Bunun haricinde tetrasiklin, siprofloksasin, stereptomycin, novobiyocin, gentamisin, imipenem, ceftrazidim, sülfonamid gibi antibiyotikler kullan─▒labilir.

Antibiyoterapi süresi uzun tutulmal─▒d─▒r. 1-12 ay aras─▒nda de─či┼čen ve bir kaç antibiyotik ajan─▒n birlikte kulland─▒─č─▒ tedavi rejimleri mevcuttur.

Nodüllerde apse geli┼čimi mevcutsa apsenin drenaj─▒ önerilir. 

Ruam Hastal─▒─č─▒ Nas─▒l Önlenir?

Günümüzde bu hastal─▒─ča kar┼č─▒ geli┼čtirilmi┼č bir a┼č─▒ yoktur. Ruam hastal─▒─č─▒n─▒n görüldü─čü yani hastal─▒─ča yakalanm─▒┼č hayvanlar derhal imha edilmelidir.

Hasta hayvanlar─▒n sadece öldürülmesi yeterli olmayacakt─▒r. Hayvanlar─▒n temas etti─či malzemeler, yemek, su kaplar─▒ uygun ┼čekilde imha edilmelidir.

Hasta hayvanlara maruz kald─▒─č─▒ dü┼čünülen di─čer hayvanlar ise karantinaya al─▒n─▒p yak─▒n takip edilmelidir.

Hastal─▒k saptanan hayvanlar─▒n bulundu─ču çiftliklerde acilen hijyen yöntemleri al─▒nmal─▒ ve hastal─▒─č─▒n yay─▒lmas─▒ engellenmelidir.

Hayvan sahipleri hastal─▒k ve semptomlar─▒ hakk─▒nda bilgilendirilmeli ve olas─▒ hastal─▒k belirtilerinde derhal veterinerlerle temasa geçmeleri sa─članmal─▒d─▒r.

Ruam hastal─▒─č─▒ bildirimi zorunlu olan hastal─▒klar listesindedir.

Toplum sa─čl─▒─č─▒n─▒ tehdit eden bir hastal─▒k olmas─▒ sebebiyle görüldü─čü yerde acilen bildiriminin yap─▒lmas─▒ ve gerekli önlemlerin al─▒nmas─▒ hayati önem arzetmektedir. 

Ruam hastal─▒─č─▒ yurdumuzda da halen görülmekte olan bir hastal─▒kt─▒r.

Bakteri kanda yerle┼čip septisemi olu┼čturdu─čunda ölüm oralar─▒n─▒n %90-95 oranlar─▒nda seyretti─či dü┼čünüldü─čünde, tan─▒n─▒n bir an önce konulup tedaviye ba┼članabilmesi için Ruam hastal─▒─č─▒n─▒n semptomlar─▒ndan ┼čüpheleniyorsan─▒z tetkiklerinizin yap─▒lmas─▒ için bir Enfeksiyon hastal─▒klar─▒ uzman─▒na ba┼čvurmay─▒ ihmal etmeyiniz. 

En ├çok Okunan Sa─čl─▒k Rehberi Yaz─▒lar─▒m─▒z

Sosyal Medya Hesaplar─▒m─▒z:
Facebook | Instagram | YouTube | LinkedIn

Prof. Dr.
G├╝rkan Mert
Enfeksiyon Hastal─▒klar─▒ ve Mikrobiyoloji
VM Medical Park VM Medical Park Maltepe
32649

Bu i├žeri─čin geli┼čtirilmesinde Medical Park Yay─▒n Kurulu katk─▒ sa─člam─▒┼čt─▒r.
Sayfa i├žeri─či sadece bilgilendirme ama├žl─▒d─▒r. Sayfa i├žeri─činde tedavi edici sa─čl─▒k hizmetine y├Ânelik bilgiler i├žeren ├Âgelere yer verilmemi┼čtir. Tan─▒ ve tedavi i├žin mutlaka hekiminize ba┼čvurunuz.