Ağızda Tükürük Birikmesi Neden Olur?

Ağızda tükürük birikmesi son derece rahatsızlık verici bir durumdur. Kişinin yaşam kalitesini düşüren bu sağlık sorunu aynı zamanda kişinin sosyal yaşamını da direkt olarak etkiler. Aynı zamanda kişinin konuşmada, yutkunmada ve yemek yeme konusunda da sıkıntılar yaşamasına neden olabilir. Farklı nedenlerden dolayı meydana gelebilen ağızda tükürük birikmesi, tıp literatüründe hipersalivasyon olarak bilinir.

Hipersalivasyon, fizyolojik nedenlerden dolayı meydana gelebileceği gibi reflü gibi farklı sağlık sorunlarına bağlı olarak da gelişir. Ağızda tükürük birikmesinin en yaygın nedeni ise tükürük bezlerinin doğru bir şekilde çalışmamasına bağlıdır. Bu durumda, altta yatan neden tespit edildikten sonra ilaç tedavisi, farklı terapiler ya da cerrahi operasyonlar tercih edilebilir. 

Ağızda Tükürük Birikmesi Nedir?

Ağızda tükürük birikmesi nedeni genel olarak tükürük bezlerinin normalden fazla tükürük üretmesidir. Bu durum hipersalivasyon olarak tanımlanır. Kişinin günlük aktivitelerini yerine getirirken zorlanması, yaşam kalitesinin düşmesi ve yutkunmayı zorlaştırması bazı durumlarda tıbbi müdahaleyi gerektirebilir. Farklı nedenlere bağlı olarak meydana gelen bu durum, belirtilerin doğru bir şekilde anlaşılması ve en uygun tedavinin uygulanması ile giderilebilir.

Ağızda Tükürük Birikmesinin Nedenleri Nelerdir?

Ağızda tükürük birikmesi çeşitli nedenlerden olabilir. Bu nedenler nörolojik, tıbbi ya da farmakolojik kaynaklara bağlıdır. Genel olarak ağızda tükürük birikmesinin nedenleri ise şunlardır;

• Ağız İçi Enfeksiyonlar: Ağız içerisinde oluşan enfeksiyonlar, tükürük bezlerinin daha fazla çalışmasına neden olabilir. Bu durumda vücut enfeksiyon ile mücadele etmek için daha fazla tükürük üretir ve ağızda normalden fazla tükürük birikmesine neden olur. Enfeksiyonun tedavi edilmemesi ise farklı sağlık sorunlarını da beraberinde getirir.
• Sinir Sistemi Bozuklukları: Parkinson gibi nörolojik sağlık sorunları, ağızda tükürük birikmesi ile bağlantılıdır. Beynin tükürük bezlerini kontrol eden kısmında meydana gelen sorunlar, tükürük bezlerinin fazla çalışmasına neden olur. Bu tür nörolojik sağlık sorunlarının tedavisi ise uzun süreçler gerektirir.
• Reflü: Birçok kişinin yaşadığı sağlık sorunlarından biri olan reflü, mide asidinin yemek borusuna kaçması olarak tanımlanabilir. Bu süreçte tükürük bezleri uyarılır ve daha fazla tükürüğün üretilmesine neden olur. Tükürüğün reflü nedeni ile daha yoğun olması, reflünün yanı sıra farklı mide ve bağırsak sorunlarından da kaynaklanabilir.
• İlaç Kullanımı: Düzenli olarak kullanılan bazı ilaçlar, ağızda tükürük birikmesine neden olabilir. Özellikle antipsikotik ilaçlar ve antibiyotikler tükürük üretiminin artmasına neden olur. İlaçların dozunun yeniden ayarlanması ya da ilaç tedavisinin sona ermesi, aşırı tükürük üretimini sonlandırır.
• Hamilelik Süreci: Kadınların gebelik sürecinde değişen hormonları da yine tükürük üretiminin artmasına ve ağızda tükürük birikmesine neden olabilir. Bu durum genellikle doğumdan sonra kendiliğinden ortadan kalkar.
• Alerjik Reaksiyonlar: Kişilerin gıdalara ya da diğer alerjenlere karşı gelişen reaksiyonları da bazı durumlarda tükürük bezlerinin fazla çalışmasına neden olabilir. 

Ağızda Tükürük Birikmesinin Belirtileri ve Tanı Yöntemleri

Ağızda tükürük birikmesi belirtileri kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. Ancak bu durum her birey için yaşam kalitesinin düşmesine neden olur. Ağızda tükürük birikmesi belirtileri ve bu belirtilere göre tanı yöntemleri şu şekilde sıralanabilir;

• Ağızda Sürekli Nemlilik: Fazla tükürük üretiminin en yaygın belirtilerinden biri ağzın sürekli nemli olmasıdır. Tükürük bezlerinin fazla çalışması, kişinin ağzının iç kısmını sürekli olarak ıslak hissetmesine neden olur. Bu da kişinin konuşmada ve yutkunmada zorluk çekmesini beraberinde getirir.
• Tükürüğün Sızması: Anormal tükürük üretimi, tükürüğün ağızdan kontrolsüz bir şekilde sızmasına neden olabilir. Bu durum genel olarak uyku sürecinde ya da konuşma sırasında meydana gelir. Ağızda tükürük birikmesi, kişinin sosyal ortamlarda kendini son derece rahatsız hissetmesine de neden olur.
• Sürekli Yutkunma İhtiyacı: Aşırı tükürük üretilmesi kişinin sürekli olarak yutkunma isteği ile karşı karşıya kalmasına neden olur. İstemsizce yapılan bu eylem, kişinin bir süre sonra yutma kaslarının yorulmasına ve yutkunma yetisinde güçlük çekmesine neden olur.
• Solunum Problemleri: Ağızda tükürük birikmesi kişinin nefes almasını da zorlaştırabilen bir durumdur. Özellikle yutma refleksi zayıf olan kişilerde tükürüğün solunum yoluna kaçma riski daha fazladır. Bu durum bazı durumlarda aspirasyon pnömonisi komplikasyonlarına da neden olur.
• Ağızda Yara ve Tahriş: Ağızda tükürük birikmesi kişinin ağız içinin tahriş olmasına neden olur. Bu durum ağız içi yaralarını da beraberinde getirir.
• Dışkılama ve İdrar Sıklığında Artış: Bu durum genel olarak nörolojik vakalarda meydana gelir. Kişinin vücut salgılarını kontrol etme yetisinin azalması, diğer vücut salgılarının artmasına neden olabilir. Parkinson hastalığında bu durum son derece yaygındır.

Ağızda Tükürük Birikmesi Nasıl Tedavi Edilir?

Ağızda tükürük birikmesi tedavisi altta yatan sağlık sorununa göre değişiklik gösterir. Hafif seyirde olan vakalarda genel olarak tükürük üretiminin azaltılmasına yönelik tedaviler tercih edilir. Bu süreçte ağız kuruluğu için özel olarak üretilmiş ağız spreyleri ya da losyonlar tercih edilebilir. Ciddi boyuttaki vakalar için ise cerrahi operasyonlara başvurulabilir. Cerrahi operasyonlarda gerekli görülmesi halinde tükürük bezinin çıkartılması gerçekleşebilir. Öte yandan tükürük kanallarının yönlendirilmesi de yine cerrahi tedaviler arasında yer alır. 

Cerrahi olmayan tedavi yöntemleri arasında yaygın olarak botoks kullanılır. Tükürük bezlerinin işlevinin geçici olarak durdurulması için tercih edilen bu yöntem son derece etkilidir. Nörolojik sağlık sorunlarından kaynaklanan ağızda tükürük birikmesi için ise antikolinerjik ilaçların kullanımı tercih edilebilir.

Herhangi bir tedavinin uygulanması için ilk olarak uzman hekimlerin gerekli muayene ve tetkikleri yapması, altta yatan sağlık sorununu tespit etmesi son derece önemlidir. 

Ağızda Tükürük Birikmesi Evde Tedavi Edilir mi?

Ağızda tükürük birikmesi evde tedavi edilebilir bir seviyede olabilir. Ancak bunun için uzman hekimlerin onayının alınması ve bu duruma neden olan ciddi bir sağlık sorunun olmadığından emin olunması gerekir. Doğal yöntemler ile ağızda tükürük birikmesi için tercih edilebilecek tedaviler şunlardır;

Nane veya adaçayı tüketimi, vücuttaki tükürük üretiminin doğal olarak azalmasına yardımcı olur.

Düzenli olarak dişlerin fırçalanması ve ağız gargaraları ile ağız sağlığının korunması da yine fazla tükürük üretiminin azaltılmasına yardımcı olan yöntemler arasında yer alır.