Akantozis nigrikans, cilt üzerinde kararma, kalınlaşma ve kadifemsi bir dokunun oluşmasına neden olan deri hastalığı olarak tanımlanır. Çoğu zaman boyun, koltuk altı, kasık ve el gibi vücudun bazı bölgelerinde gözlemlenir. Yaygın görülen belirtiler içerisinde ciltte kararma, kalınlaşma, pürüzlü doku oluşumu bulunur.
Nedenleri arasında ise insülin direnci, genetik faktörler, hormonal değişiklikler, kanser gibi faktörler yer alabilir. Belirtilerin gözlemlenmesi ile doğru bir teşhisin konulması için derhal vakit kaybetmeden bir dermatoloğa ya da endokrinoloğa gitmeniz tavsiye edilir. Uygulanacak tedaviyle yaşam tarzı değişikliklerine gidilebilir. Bazı noktada cerrahi müdahale dahi gerekebilir.
Akantozis Nigrikans Belirtileri
Akantozis nigrikans, ciltte koyulaşma, kalınlaşma ve kadifemsi bir doku oluşumuna yol açan bir rahatsızlıktır. Akantozis nigrikans belirtileri arasında ciltte kararma bulunur. Çoğu zaman kendini ciltte koyulaşma ve kalınlaşma şeklinde gösteren bu rahatsızlık, pürüzlü bir yüzey oluşturur.
Akantozis nigrikans belirtileri şu şekilde sıralanır:
- Ciltte koyulaşma
- Deri kalınlaşması
- Kadife benzeri doku oluşumu
- Pürüzlü cilt yüzeyi
- Koltuk altı ve boyunda artan koyu lezler
- Kaşıntı ve tahriş
- Ciltte kırışıklık
- Hafif kızarıklık, cilt iltihabı
- Deri altı iltihabı
Nadir görülen birkaç belirti arasında ise el ve ayak derisinde değişiklikler mevcuttur. Hastalık tırnaklarda izler de bırakabilir. Bu nedenle tırnaklar kalınlaşarak renk değiştirebilir. Bu belirtiler genellikle vücudun terleyen ve kıvrımlı yerlerinde oluşmaya meyillidir. Vücudunuzda bu tür değişimler saptadığınızda vakit kaybetmeden alanında uzman bir doktora görünmeniz önerilir.
Akantozis Nigrikans Neden Olur?
Akantozis nigrikans, vücudun terleyen yerlerinde cildin koyulaşarak kalınlaşmasıyla kendi gösteren bir rahatsızlıktır. Oluşum nedenleri birçok farklı faktörle ilişkilendirilebilir. En yaygın nedenleri içerisinde insülin direnci yer alır.
Vücudun insülin hormonuna düzgün tepki vermemesi sonucunda insülin direnci oluşabilir. Kan şekerini düzenleyen insülin hormonu, kan şekeri seviyesini dengelemek ile görevlidir. Bu rahatsızlığı yaşayan kişilerde ise kan şekeri seviyesi oldukça yüksektir.
Yüksek insülin seviyeleri, cilt hücrelerinin büyümesini hızlandırır ve Akantozis gibi rahatsız edici deri hastalıklarına sebebiyet verebilir. Aynı zamanda insülin direnci, metabolik sendromla da ilişkilendirilebilir.
Bu noktada yüksek kan basıncı, aşırı bel çevresi, yüksek kan şekeri ve anormal kolesterol seviyeleri metabolik sendroma dahildir. Bu nedenle obezitenin metabolik sendromun oluşmasına sebebiyet verdiği söylenebilir.
Obezite (aşırı kilo), akantozis nigrikansın en yaygın nedenlerinden biri olarak gösterilir. Vücutta fazla yağın birikimi, insülin seviyelerinin artmasına neden olacağından cilt üzerinde bazı değişikliklere de yol açabilir. Ayrıca genetik faktörler, hormonal dengesizlikler, nadir durumda kanser gibi durumların da bu rahatsızlığa neden olduğu bilinir. Aşırı miktarda kortizol hormonunun üretimiyle cushing sendromu da oluşabilir. Kortizol, vücudun stres tepkileri ile ilgili bir hormondur, olası bir durumda ise hormonal dengesizliklere yol açabilme potansiyeli taşır.
Polikistik over sendromu, hiperinsülinemi, tiroid sorunları akantozis nigrikans gelişiminde rol oynayabilir. Kadınlarda yaygın bir hormonal bozukluk olarak bilinen polikistik over sendromu insülin direncini artırarak ciltte çeşitli problemlere yol açar.
Akantozis Nigrikans Tedavisi
Akantozis nigrikans tedavisi için altta yatan nedenleri saptamak çok büyük bir öneme sahiptir. Çoğunlukla insülin direnci, obezite, hormonal dengesizliklerin bir sonucu olarak ortaya çıkan hastalığın tedavi süresince ciltte görülen belirtileri azaltmanın yanı sıra, altta yatan hastalıkların belirlenmesi ve yönetilmesi de gerekir.
Hastalığın tedavi sürecinde şu yöntemler doktor tarafından uygulanabilir:
- Ciltte koyulaşma ve kalınlaşmayı hafifletmek üzere retinoid içeren kremler tedavi sürecinde önerilebilir. Bu kremler, cilt hücrelerinin yenilenmesini sağlayarak koyulaşmış bölgelerin azalmasına yardım edebilir. Böylece iltihaplı bölgeler düzelmeye başlayarak en aza indirilebilir.
- Kimyasal peeling de tedavi sürecinde önerilebilir. Bu sayede, ölü hücrelerin atılması sağlanır. Bu yöntem deri kalınlaşmasını engelleyerek koyulaşmayı hafifletebilir.
- Lazer tedavisi, ciltteki koyulaşmayı ve kalınlaşmayı tedavi etmek amacıyla kullanılır. Lazer ışıkları, deri altındaki hücreleri hedef alarak hasarlı dokuyu onarabilir.
- Diyet, egzersiz ve insülin duyarlılığını artıran ilaçlar uzman doktorunuz tarafından tavsiye edilebilir. Kilo kaybı, ciltteki değişiklikleri düzeltebileceği gibi kendinizi daha iyi hissetmenize yardım edebilir. Diyet ve yaşam tarzı değişiklikleri bu noktada dikkate alınması gerekli unsurlardır. Bu sebeple düşük glisemik indeksli diyetler yapılabilir. Bu, kan şekeri seviyelerini düzenlemeye yardım eder.
- Stres, hormon dengesizliğine yol açarak yeme bozukluğuna sebebiyet verebilir. Stres yönetimi için ise düzenli egzersiz, meditasyon, yoga ve derin nefes egzersizleri tercih edilebilir.
- Kansere bağlı bir durum söz konusuysa eğer doktorunuzun öngördüğü şekilde kemoterapi, radyoterapi ve cerrahi müdahale gerekebilir. Kanser tedavi edildiği zaman akantozis belirtileri de körelmeye başlar.
Bu süreçte psikolojik destek alarak kendinizi rahatlatabilir, süreci daha kolay hale getirebilirsiniz. Psikolojik destek depresyon gibi psikolojik rahatsızlıklardan korunmanıza yardım edebilir. Bu sayede kolaylıkla tedavi sürecine devam edebilir, kendinizi çok daha iyi hissedebilirsiniz.