Amarant, ıspanakgiller ailesinin bir üyesidir. Sağlık açısından birçok farklı faydası olan bu bitki, Güney Amerika kökenlidir. Faydaları sayesinde ise ülkemize kadar ulaşmıştır. Amarant, bitkinin ismidir. Amaranth ise bitkinin tohumlarına verilen isim olarak bilinir. Aztekler döneminden beri tüketilen, tahıl benzeri bir bitkidir. Geçmiş dönemlerden beri şifaları ile bilinir.
Amarant, lif açısından zengin olan bitkiler ve tohumlar arasında yer alır. Milattan önce 6.700'lü yıllardan beri protein kaynağı olarak tüketilen amarant tohumu, 50 farklı çeşidi biliniyor olsa da 400'den fazla türü vardır. Bu bitki günümüzde ise süs çiçeği olarak bilinir. Bitkinin kendisi değil, tohumu fayda sağlar. Bu nedenle süs bitkisi olarak değerlendirilse bile tohumunun tüketiminden faydalanmak hala mümkündür.
Amarant (Horoz İbiği) Nedir?
Amarant, glutensiz içeriğe sahip olan ve oldukça faydalı bir bitki tohumu olarak bilinir. Sahte tahıl olarak da adlandırılan bu tohum, lif ve protein açısından en zengin ikinci takıl olarak tanınmaktadır. Aztekler ve İnkalar, bu bitkinin şifaları nedeni ile bitkiyi kutsal kabul etmiştir. Geçmiş dönemlerde sıklıkla tüketilen bu besinin ise günümüzde pek sık bilinmez.
Protein almak isteyen fakat vegan olan kişiler ya da glutensiz beslenen kişiler, bu tahıl sayesinde vücudun ihtiyaç duyduğu proteini alabilir. İçerisinde sadece protein ve lif değil, aynı zamanda birçok vitamin ve mineral de yer alır. Bu nedenle de birçok sağlık problemine iyi geldiği bilinir. Bitkinin diğer bir ismi ise halk arasında "Horoz ibiği" olarak bilinir.
Amarant (Horoz İbiği) Faydaları Nelerdir?

Amarant tohumu, sağlık açısından en faydalı besinler arasında yer alır. Özellikle bağışıklık sisteminin güçlenmesi için bu besinin tüketilmesi önerilir. Lif ve protein açısından zengin olan Amarant bitkisi, birçok hastalığın önlenmesine de katkı sağlar. Amarant'ın faydalarının şu şekilde sıralayabiliriz:
- Kalp damar sağlığını destekler.
- Kötü (LDL) kolesterolün dengelenmesini sağlar.
- Enflamasyonu azaltır.
- Kan şekerini dengeler .
- Antioksidan kaynağıdır.
- Serbest radikallere karşı vücudu korur.
- Çölyak hastaları için tüketime uygundur.
- Yaşlanma karşıtı özelliklere sahiptir.
- Kronik hastalıklara yakalanma riskini azaltır.
- İltihaplanmaları önlemeye yardımcıdır.
- Kemik sağlığını destekler.
- Osteoporoz yani kemik erimesi probleminin önüne geçilmesine katkı sağlar.
- Bağırsak hareketlerini düzenler ve dengeler.
- Sindirimi kolaylaştırır ve sindirim sistemi hastalıklarına yakalanma riskini azaltır.
- Demir içeriği yüksek olduğu için kansızlık (anemi) oluşumunun engellenmesine katkı sağlar.
- Diş sağlığını koruyucu özelliğe sahiptir.
- Cilt sağlığını korur.
- Meme kanseri riskini azaltır.
- Tümör oluşumunun engellenmesinde destekleyici rol oynar.
- Uzun süre tokluk hissi verdiği için kilo verme sürecini destekler.
- Enerji verir.
- Doğurganlığı arttırıcı özelliğe sahip olduğu hakkında bazı bilgiler söz konusudur.
Amarant Bitkisinin Yan Etkileri ve Zararları Nelerdir?
Bu bitki türünün birçok faydası olduğu bilinir. Fakat aşırı tüketilmesi halinde bazı yan etkilerin ya da zararların ortaya çıkma ihtimali de söz konusudur. Bu nedenle bitki ya da tohum tüketiminde aşırıya kaçılmaması oldukça önemlidir. Bu tohumun içerisinde yüksek miktarda oksalat yer alır. Aşırı miktarda oksalat tüketimi ise kişilerde böbrek taşı oluşmasına neden olabilir.
Bazı kişilerde bu besin türünün alerjik reaksiyonlara yol açma ihtimali de söz konusudur. Özellikle ıspanak ve türlerine karşı alerjisi olan ya da tahıl alerjisi olan kişilerin, bu besini tüketmesi önerilmez. Tohumun aşırı tüketilmesi halinde bazı sindirim problemleri de ortaya çıkabilir.
Aşırı tüketim, ishale neden olur ve gaz sancısı, hazımsızlık ya da şişkinlik gibi belirtiler de ortaya çıkar. Bunların haricinde ise Amarant tüketiminin, sağlık açısından bir zararı yoktur. Bu tohum dikkatli bir şekilde ve dozunda tüketildiğinde, faydalarından yararlanmak mümkün hale gelir.
Amarant (Horoz İbiği) Besin Değerleri ve İçeriği
Amarant tohumunun besin değeri oldukça yüksektir. Bu nedenle de kişilerde uzun süreli tokluk hissi oluşturur. İçerisinde yaklaşık olarak 65,3 gram karbonhidrat bulunur. Diğer besin değerleri ise şu şekilde bilinir:
- Yağ oranı ortalama olarak 6,5 gramdır.
- 6,7 gram lif içeriğine sahiptir.
- 13,6 gram protein bulunur.
- 371 kcal enerjiye sahiptir.
Bu besin değerleri, yaklaşık 100 gramlık Amarant tohumu için geçerlidir. Amarant'ın içerisinde bulunan vitamin ve mineraller ise şu şekilde sıralanabilir:
- Manganez
- Magnezyum
- Fosfor
- Folat
- B6 vitamini
- Fosfor
- Demir
- Bakır
- Selenyum
- Çinko
Amarant (Horoz İbiği) Nasıl Tüketilir?

Amarant tüketiminin farklı yolları vardır. Bu bitkiyi demleyerek çay olarak tüketmek de mümkündür salatalar ve yemeklere baharat olarak eklemek de mümkündür. Her kullanım alanında bitkiden aynı fayda sağlanabilir. Amarant'ı çay olarak tüketirken, yarım su bardağı Amarant bitkisi gereklidir.
Yarım su bardağı Amarant bitkisinin öncelikle ince bir şekilde doğranması gereklidir. Daha sonrasında ise dilimlenen bitki, 5 litre kaynamış suyun içerisine ilave edilir. İçerisine bitki eklenen kaynar su, yaklaşık 24 saat boyunca dinlenmeye bırakılır. Demleme süresi dolduktan sonra ise çay iyice süzülmelidir. 24 saat sonrasında ise süzülmüş olan bitki çayı tüketime hazır hale gelir. Fakat bu çayı günde 750 ml'den fazla tüketmemek gerekir. Tek seferde 750 ml tüketilmesi de önerilmez. Çayı günde 250 ml olarak üç öğün içmek mümkündür.
Çaydan artan bitki tortuları da değerlendirilebilir. Artan tortular, cilt maskesi olarak kullanıma uygundur. Maske olarak kullanıldığında, yaraları iyileştirici özelliği ortaya çıkar. Cilt problemlerine iyi gelir ve cildin parlamasını sağlar. Fakat cilt üzerinde açık ya da derin yaralar varsa maske olarak kullanılmamalıdır.
Amarant bitkisinin tohumları, baharat olarak kullanıma uygundur. Tohumları blenderdan geçirerek toz haline getirmek mümkündür. Toz haline getirilen bitki tohumu, yemeklerin içerisine ve salatalara ilave edilebilir. Ayı zamanda tohumu un kıvamına getirerek sağlıklı ekmekler ya da poğaçalar da yapılabilir.
Amarant bitkisini süt ile karıştırarak yemek şeklinde tüketmek de mümkündür. Tokluk hissi veren bu bitkinin tohumunu süt ile karıştırmak ve içerisine mevsim meyveleri eklemek, doyurucu bir ara öğün oluşturur. Bitkinin yaprakları da farklı faydalara sahiptir. Bitkinin yapraklarını iyice yıkayarak, zeytinyağlı yemeklere eklemek mümkündür.
Cilt bakımı için Amarant'ı yağ olarak kullanmak da sıklıkla tercih edilir. Fakat cilt hassasiyeti olan kişiler ve alerjik bünyeye sahip olan kişilerin dikkatli olması gereklidir. Bu yağın öncelikle cildin küçük bir kısmında uygulanması ve sonrasında 24 saat beklenmesi önerilir. Ciltte herhangi bir alerjik reaksiyon görülmediği takdirde Amarant yağını, cilt bakım rutinlerinize ekleyebilirsiniz. Amarant yağı, yiyeceklere de ilave edilebilir. Fakat böbrek problemi olanlar, safra taşı olan kişiler ve sindirim sistemi problemi yaşayanlar, bu yağı tüketmemelidir.