Analjezik Nedir? Analjezik İlaçlar Ne İşe Yarar?

Analjezik, genellikle ağrı kesicilerden oluşan bir ilaç grubunu tanımlar. Vücudun herhangi bir bölgesinde ağrı oluşumu görüldüğünde ve bu ağrının kişiyi rahatsız edecek şiddette olması halinde, doktorlar tarafından hastalara bu ilaçlar reçete edilir. Böylelikle beyin bazı sinyalleri algılar ve ağrı hissinin hafifleyerek ortadan kalkma süreci gerçekleşir. 

Bu ilaç grubu, ağrıların hafifletilmesine yardımcıdır ve dozları ağrının şiddetine göre belirlenir. Fakat bu tür ilaçların kullanımında dikkatli olunması gereklidir. Doktor onayı olmadan ve reçetesiz bir şekilde analjezik ilaçların tüketilmemesi gerekir. Bilinçsiz bir şekilde ve sık sık bu tür ilaçların kullanılması, kişilerde ilaç bağımlılığına yol açabilir.

Analjezik Nedir?

Analjezik nedir sorusuna, analjezik; ağrı kesici ilaçlara verilen genel bir isimdir. Bilinen üç farklı türü vardır ve ağrının bölgesine ya da şiddetine göre bu türlerden hangisinin kullanılacağı belirlenir. Ağrının altında yatan temel nedene bağlı olarak da kişilere hangi ağrı kesici ilaç türlerinin reçete edileceğine uzman hekimler tarafından karar verilir, şeklinde yanıt vermek mümkündür.

Özellikle akut ağrıların tedavisi için bu tür ilaçların hastalara reçete edilmesi mümkündür. Hafif seyreden ağrılarda ise hastaların doğal yöntemlere başvurması önerilebilir. Ağrıyı hafifletici bitki çayları tüketilebilir ya da ağrının nedenine bağlı olarak egzersiz yapılması önerilebilir. Bunun nedeni ise ağrı kesici ilaç türlerinin bağımlılık yapma riskidir. Aynı zamanda bu ilaçları sürekli olarak kullanmak, vücudun bu ilaca alışmasına neden olur. Bu durumda ise ilaç etki göstermemeye başlar.

Analjezik İlaçlar Ne İşe Yarar?

Bu ilaç türleri, ağız yolu ile alınır ve bol su içerek tüketilmesi gereklidir. Analjezik ilaçlar, bölgesel ağrıların hafifletilmesi açısından kişiye fayda sağlar. Beyin, vücudun hangi bölgesinde ağrı oluşumu görüldüğünü tespit eder. Ağrının hafifletilmesi için kişiye reçete edilen bu ilaçların içilmesi ile birlikte ise beyin uyarılır. 

İlaçlar direkt olarak vücudun hangi bölgesinde ağrı oluşumu görüldüğünü fark edip, o bölgeye etki edemez. Bu nedenle de beyine etki eder ve beyin, ilaçtaki etkenleri alarak ağrı oluşan bölgeye iletir. Kısaca belirtmek gerekirse analjezikler, vücuttaki ağrıların hafifletilmesini ya da tamamen ortadan kaldırılmasını sağlar.

Analjezik İlaç Türleri Nelerdir?

Analjezik ilaç türlerinin temel olarak üç farklı kategoride değerlendirilmesi mümkündür. Bu türler ise non - opioid, opioid ve bileşik analjezikler olarak bilinir. Non opioid analjezik ilaç türleri, iltihabın azaltılmasına yardımcıdır ve genellikle reçetesiz olarak bulunurlar. Fakat bu türlerin de reçetesiz alınması ve kullanılması, sağlık açısından önerilen bir durum değildir. 

Opioid ağrı kesici türleri ise sadece reçete ile satın alınabilir ve temel görevi, opioid reseptörleri ile etkileşim sağlamaktır. Böylelikle beyin ile iletişim kurulur ve beynin ağrıyı algılama şekli üzerinde bazı değişiklikler gerçekleşir. Bileşik analjezik ilaçlar ise bu iki farklı türün birleşimi olarak değerlendirilebilir. 

Bu ilaçların türleri, merkezi ve lokal olarak ise iki farklı kategoride değerlendirilir. Merkezi ağrı kesiciler damar yolu ile vücuda alınır. Bu yöntemin ise sağlık kuruluşlarında, alanında uzman kişiler tarafından uygulanması gereklidir. Vücutta uyuşukluk hissine neden olabilecek şiddete sahiptir. Morfin, merkezi ağrı kesici türleri arasında yer alır. 

Lokal ağrı kesici türleri ise tablet ya da şurup şeklindedir. Ağrının nedenine göre hastalara farklı içeriğe sahip olan analjezik lokal ilaçlar önerilir. Kullanılacak olan ilacın kaç mg olması gerektiğine de ağrının türüne göre doktorlar tarafından karar verilir. Özellikle migren ataklarında bu tür ilaçların kullanılması gerekli olabilir. Ameliyatlardan sonra da hastalara bu tür ilaçların reçete edilmesi mümkündür.

Analjezik İlaçlar Hangi Durumlarda Kullanıma Uygundur?

Analjezik ilaç türleri şiddetli ağrı hissine bağlı olarak kullanılır. Oluşan ağrının kişinin günlük yaşantısını etkileyecek şiddette olması halinde bu tür ilaçların kullanımına başvurulabilir. Bu ilaç türlerinin kullanılması gereken durumlar arasında şu maddelere yer verilebilir:

• Şiddetli adet sancısı
• Migren atakları
• Diş ağrısı 
• Safra kesesi hastalıkları
• Apandisit iltihabı 
• Hafif sakatlanmalar
• Romatoid artrit 
• Eklem ve kaslarda meydana gelen burkulma ağrıları
• Eklem iltihaplanması
• Kanser çeşitlerine bağlı olarak ortaya çıkan ağrılar
• Enfeksiyon hastalıkları
• Bazı böcek ya da sinek ısırıkları, sokmaları
• Yumuşak doku romatizması, fibromiyalji
• Yanıklara bağlı olarak ortaya çıkan ağrı ve iltihaplanma

Kronik sindirim problemleri ve bu tip birçok ağrı ya da iltihaplanma durumlarında analjezik ilaç kullanımına başvurulması mümkündür.

Analjezik İlaçlar Nasıl Kullanılmalıdır?

Bu tür ilaçların kullanımı genellikle günde bir ya da iki kere bol su tüketimi ile gerçekleştirilir. Fakat hastalığın türüne bağlı olarak bu kullanım şeklinde değişiklikler görülebilir. Hastanın ilacı nasıl kullanması gerektiği bilgisi, doktorlar tarafından hastalara bildirilir. Aynı zamanda eczanelerden ilaç alırken de eczacılar, ilaçların üzerine nasıl kullanılması gerektiğine dair bilgileri not eder ve hastayı bilgilendirilir.

Çocuklara verilecek olan analjezik ilaç türleri ise genellikle şurup şeklinde ve meyve aromalıdır. Bunun nedeni ise çocukların ilaç kullanırken zorlanmamasıdır. Şurupların hangi aralıklar ile kullanılması gerektiği de yine hastaya bildirilir. Bu ilaç türlerinin genellikle tok karnına tüketilmesi önerilir.

Analjezik İlaçların Olası Yan Etkileri Nelerdir?

Bu ilaç türlerinin en tehlikeli yan etkisi, bağımlılık yapma riskidir. Aynı zamanda ilacın sürekli olarak kullanılması halinde vücut bu ilaçlara karşı bağışıklık kazanmaya başlar. İlerleyen süreçlerde ise kişinin ağrısı olduğunda ve ilaç içtiğinde, ağrı hissinde azalma meydana gelmez. Bunların haricinde ise analjezik ilaç türlerinin olası yan etkileri arasında genellikle şu maddeler yer alır:

• İshal 
• Alerjik reaksiyon oluşumu
• Mide bulantısı ve kusma 
• Dışkıda siyah renk oluşumu
• Denge kaybı
• Dışkıdan kan gelmesi
• İdrar yapmakta zorlanma
• Kabızlık 

Ortaya çıkabilecek belirtiler genellikle; hafif, orta ve şiddetli olacak şekilde değerlendirilir. Bazı belirtiler nadir görülürken bazıları ise çok yaygındır. Bu bilgiler, hastalara reçete edilen ilaçların içerisindeki prospektüslerde yer alır. Bu prospektüslerin okunması ve belirtiler hakkında bilgi sahibi olunması oldukça önemlidir. Kişide nadir görülen ya da şiddetli belirtiler söz konusu olduğunda, sağlık kuruluşlarına başvurulması gereklidir. Özellikle kan kusma gibi belirtilerde kişiye acil müdahalede bulunulması gerekli olabilir.