Anüri Nedir? Anüri Belirtileri ve Tedavisi

Anüri, kişinin yeterli sıvı almasına rağmen vücudun idrar üretememe problemidir. Bu rahatsızlığın ortaya çıkması önemli bir nedene dayanırken; kan kaybı, böbrek ya da kalp yetmezliği gibi durumlardan kaynaklanabilir.

Ciddi bir sağlık problemi olarak ifade edilen bu durum kişinin hayati fonksiyonlarını da tehlikeye atabilir.

Özellikle vücutta idrar hacminin düşmesi, toksinlerin organlarda birikmesiyle ciddi komplikasyonları beraberinde getirebilir ve acil müdahale gerektirebilir.

Bu süreçte sağlık kuruluşuna başvuran hastanın tetkikleri yapılarak hızlıca ilaç ya da diğer yöntemlerle tedavi gerçekleştirilebilir.

Anüri Nedir?

Anüri temel olarak hastanın idrarını yapamamasıdır ve bu sebeple kişide farklı komplikasyonların oluşumu görülebilir.

Aynı zamanda hastalarda anüri sınırı olarak bilinen bir referans değeri dikkate alınır. Hastalığın sınır referans değeri ise günde 100 ml'den az miktarda idrara çıkılması ile belirtilebilir.

Eğer hasta 100 ml/ gün'de az bir idrar miktara sahipse ve kişide hastalık belirtileri varsa acil bir tedavi planı çıkarılması hayati önem taşır.

Anüri Belirtileri Nelerdir?

Anüri belirtileri,hastanın; yaşına, cinsiyetine, mevcut hastalıklarına ya da sağlık profiline göre değişkenlik gösterebilir. Genel olarak anüri nedeni böbrek rahatsızlıklarından kaynaklı ise aşağıdaki semptomlar görülebilir;

• Baş dönmesi
• Mide bulantısı ve kusma
• Zor nefes alıp verme ve akut bir nefes darlığı
• Cilt problemleri olarak ise; kaşıntı, ciltte kuruluk ve deri döküntüsü görülmesi
• İştahsızlık ve yorgunluk hali
• Uyku halinin sürekli devam etmesi ve konsantrasyon düşüklüğü yaşaması
• Sırt bölgesinde ya da yan taraflarda şiddetli ağrı oluşması
• Bacak, ayak ya da bilek bölgesinde şişkinlik ya da ödem oluşması
• Neredeyse hiç idrara çıkamama ya da çok az idrara çıkma hali
• Kas spazmı ya da kas krampları görülmesi
• gibi belirtiler hastada gözlemlenebilir. Diğer bir taraftan hastalığın temelinde kalp yetmezliği ya da ciddi kalp hastalıkları varsa şu belirtiler de kişide ön plana çıkabilir;
• Sıvı birikmesinden dolayı ayak ve bacaklarda ödem oluşması
• Yüksek kalp ritmi ve taşikardi benzeri semptomlar görülmesi
• Nefes almakta zorlanma
• Baş ağrısı ve dönmesi
• Kilo alımı (sıvı birikmesinden kaynaklı)
• Halsizlik
• Nefes alırken hırıltı duyulması ve devamlı öksürük hali

gibi belirtiler hastalarda farklı şiddette gözlemlenebilir. Bu belirtilerin bir ya da birkaçı kişide varsa acil tıbbi yardım alması kritiktir.

Anüri Hastalığının Altında Yatan Etkenler Nelerdir?

Anüri nedenleri kronik ya da akut hastalıklarla ilişkili olabilir. Bu sağlık probleminin ana sebebi böbreklerin yeterli hacimde kan ya da sıvı oluşturamamasından kaynaklıdır. Böbrek işlevlerinin ciddi hasar aldığı bu durumun incelenmesi renal, postrenal ya da prerenal şekillerde olabilir. Postrenal durumda idrar yollarının tıkanması söz konusudur, renal incelemede böbrek hasarı vardır, prerenal sebeplerde ise böbreğin kan akışının zayıflaması mevcuttur. Bu kapsamda anüri sebepleri şu şekilde listelenebilir;

Kronik böbrek hastalığı (KBH): Böbreklerin önemli düzeyde hasar almasıyla oluşan bir durumdur. Bu bağlamda böbrek işlevleri aşamalı olarak azalarak kaybolabilir.

Kalp yetmezliği: Bu rahatsızlık böbreklerde kan akımını azaltabilir ve böbreklerin toksinleri filtrelemesini engelleyebilir. Aynı zamanda böbreğin idrar oluşturma kabiliyetini de negatif etkileyebilir.

Akut böbrek hasarı (AKI): Böbrek işlevlerinin birden bozulması halidir. Bu durum şiddetli bir dehidrasyon, kan kaybı, ilaç hasarı, zehirlenme ya da travma yaşanmasından kaynaklı olabilir. Bu rahatsızlık anüri problemini en çok tetikleyen nedendir.

Böbrekte oluşan tıkanıklıklar: Kist, tümör ya da böbrek taşı gibi oluşumlar idrar yolunun tıkanmasına neden olabilir. Bu tıkanma üretra, mesane ya da üreterde görülebilir. Bunun yanında üretranın daralması, erkeklerde prostat büyümesi, mesane kanseri gibi problemler idrar yolunu tıkayabilir.

Ciddi düzeyli enfeksiyonlar: Enfeksiyonun tüm vücutta etki göstererek şiddetli bir inflamasyona dönüşmesidir. Şiddetli görülen bu iltihaplanma sepsis ile görülebilir ve böbrek hasarına yol açabilir.

İlaç yan etkileri: Steroid olmayan anti-inflamatuar ilaçlar, antibiyotikler, kemoterapik ve radyoterapik ilaçlar böbreklerde hasara neden olabilir. Böylece nefrotoksik ilaçlar anüri sorununa sebebiyet verebilir.

Diğer nedenler: Şiddetli yanık görülmesi, hipotansiyon (düşük tansiyon), glomerülonefrit, diyabetik ketoasidoz ya da bazı otoimmün hastalıklar hastalığı tetikleyebilir.

Anüri Tanısı Nasıl Konulur?

Anüri belirtilerine göre fiziki muayenede uzman doktor tarafından ön teşhisi konulabilir. Bununla birlikte hastanın aile öyküsü ve geçirdiği hastalıklar doğrultusunda tıbbi geçmişi hakkında bilgi sahibi olunur. Tüm bu süreçte hastalığın teşhisinden şu tanı yöntemlerinden yararlanılabilir;

Fiziki muayene yapılması: Doktor hastanın karın bölgesinde hassasiyet ve şişlik durumuna, mesanenin doluluğuna ya da genel bir ödem varlığına bakabilir.

İdrar analizi: Her ne kadar hastadan idrar almakta zorlanırsa da böbreklerin idrar üretilmesinin kontrolü için test önemlidir. Bunun yanında enfeksiyon varsa yapılacak testlerle tespit edilebilir. Bu sayede hastanın günlük idrar miktarı da ölçülerek hastalık hakkında bilgi sahibi olunabilir.

Kan testleri: Böbreklerin çalışma fonksiyonlarını ölçmek için çeşitli kan analizlerinden yararlanılabilir. Bu anlamda böbrek tarafından atılan üre ya da kreatinin değerlerinin yüksek çıkması kritiktir.

Görüntüleme teknikleri: İdrar yollarının, mesanenin, üreterin, böbreklerin görüntülenmesi adına pratik olarak ultrasondan faydalanılabilir. Kapsamlı bir görüntüleme isteniyorsa MR (Manyetik rezonans görüntüleme) ya da BT (bilgisayarlı tomografi) teknikleri uygulanabilir.

Biyopsi alma: Böbrek dokusundan alınan parça (biyopsi) organda hasarın tespiti için gerekli görülebilir. Bu anlamda mikroskobik incelemeyle böbrek dokusu incelenerek hastalık tespiti yapılabilir.

Sistoskopi uygulaması: Mesanenin ya da idrar yolunun direk incelenmesine imkan veren bir yöntem önemlidir.

EKG ve diğer kalp fonksiyonlarının kontrolü: Mineral ve su dengesinin elektrolit dengesi kalp fonksiyonlarını doğrudan etkiler. Bu noktada EKG (elektrokardiogram) çekilerek kalp ritmi ölçülebilir.

Anüri Tedavi Yöntemleri Nelerdir?

Anüri tedavisinde hastalığın altında yatan durumlar oldukça önemlidir. Bu noktada kişiye göre tedavi planlanırken yaş, sağlık profili ve hastalığın şiddeti belirleyicidir. Tüm bu bilgilerden sonra anüri tedavisinde kullanılacak yöntemler aşağıdaki gibi sıralanabilir;

İlaç tedavisi: Hastalığın altında yatan duruma göre semptomların azaltılmasına destek olunabilir. Örnek verilecek olursa diüretik ilaçlar verilerek aşırı yüklenen sıvının idrara dönüşmesi sağlanabilir. Ayrıca bakteri enfeksiyonlarında antibiyotiklerle iltihap azaltılabilir.

Cerrahi müdahele: Böbrekte taş kist ya da tümör anüri rahatsızlığını oluşturuyorsa idrar yollarını açmak için ameliyat yapılabilir.

Diyaliz: Böbrek işlevleri zayıflamışsa kanda biriken toksin ve atıkları vücuttan atmak için diyalize ihtiyaç duyulabilir. Bu yönteme kronikleşmiş ya da aniden oluşan böbrek yetmezliğinde sıkça başvurulur.

Yaşam stilinde düzenlemeler: Yaşam stilinde yapılacak bazı değişiklikler hastalık semptomlarının azalmasında yardımcı olabilir. Bu anlamda sıvı alımını maksimuma çıkarmaya, terlemeyi dengelemeye ve dengeli beslenmeye dikkat edilebilir.