Apandisit Nedir? Apandisit Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi Nedir?

Solucan şeklinde bir bağırsak uzantısı olan apendiks, her insanda farklı uzunluklara sahip olmasına rağmen ortalama 10 santimetre boyundadır.

Lümen denilen iç kısmı oldukça dar bir boru şeklinde olan organın çocuklarda uzunluğu daha fazladır. Lümen, yaş ile birlikte uçtan itibaren tabana doğru kapanır.

Gastrointestinal yolun bir parçası olarak kabul edilen apendiksin; lenfatik, endokrin ya da ekzokrin sistemlerinin bir parçası olduğuna dair görüşler mevcuttur.

Ucu kapalı bir ortam olduğundan dolayı bu bölgede mikroorganizmaların üremesi oldukça kolaydır.

Apandisit Nedir?

Vücut içinde görevi tam olarak henüz belirlenmemiş olsa da apandisit hangi tarafta veya apandisit nerede gibi sorulara halk arasında ilk başta yanıt verilemese dahi apendiks, işlevsel olarak bademciklere benzetilebilir.  

Sindirim sisteminin başlangıç noktası olan ağız, mikropların en yoğun olduğu bölgedir. Bademcikler ağız içindeki mikroplara karşı vücudu uyaran bir bekçi görevi üstlenir. Kalın bağırsak da mikrop açısından oldukça zengin bir organdır.

Tıpkı bademcikler gibi apendiks de kalın bağırsaktaki mikroplara karşı vücudu uyarır. Yani apandisit neden olur sorusu ile bademcik neden olur soruları birbirine yakındır. 

Apendiks bölümünde meydana gelen iltihaplanma sonucunda apandisit denilen rahatsızlık ortaya çıkar. Şiddetli ağrı ile kendini gösteren apandisit mutlaka tedavi edilmesi gereken ciddi bir enfeksiyondur.

İltihaplanan bölgedeki apse kana karışırsa vücutta hayati tehlikeye yol açan tablo ile karşılaşılır.

Genellikle bakteriyel kaynaklı olan apendiksin patlamadan alınması oldukça önemlidir.

Tıpkı obezite hastasının bariatrik cerrahi diye merak eden hastaların başvurdukları tedavilere morbiz obez olmayı beklemeden başvurması gibi apandisit hastalarının da tedaviyi ertelememeleri gerekir. Çünkü apandisit patlaması oldukça sancılı ve ağrılı bir süreçtir. 

Apandisit Belirtileri Nedir?

Apandisit belirtileri Apendikste oluşan herhangi bir tıkanıklık bakterilerin organ içinde çoğalmasına neden olur.

Tıkanıklık nedeniyle basınç artışı meydana gelir ve kan damarları sıkışır. Sıkışan damarlar kan akışına engel olarak kangrene neden olabilir.

Apendiks kangren nedeniyle koparsa kalın bağırsaktaki dışkı karın bölgesini doldurabilir. Enfekte olan apendiks sızdırma yaparsa apse oluşturur. Yaygın olarak görülen apandisit belirtileri:

• Karnın sağ alt kısmında elle bastırıldığında hassaslık, bıçak saplanması şeklinde hissedilen ve kişiyi iki büklüm hale getiren keskin ağrı, ağrının zamanla şiddetinin artması
• Mide bulantısı ve kusma
• Ağız ve dilde kuruluk, iştahsızlık
• Göbek çevresinde künt bir ağrı
• Sindirim güçlüğü, kabızlık ya da ishal
• Yüksek ateş
• Hızlı kalp atımı
• Gaz çıkaramama, dışkıda zorlanma ve ağrı hissi

Gebelerde apandisit ağrısı yan veya arka bölgede görülür. Bulantı, kusma ve iştahsızlık gibi apandisit belirtileri, gebeliğin normal semptomları olduğu için hamilelerde apandisit teşhisi zor olabilir.

Apandisit Türleri Nelerdir?

Apandisit, kalın bağırsağın başlangıcında yer alan apandisin iltihaplanmasıyla ortaya çıkan ciddi bir sağlık sorunudur. Temel olarak akut ve kronik olmak üzere iki ana türü vardır.

Akut apandisit: En sık görülen türdür. Apandisin tıkanması sonucunda hızla iltihaplanma gelişir ve genellikle birkaç saat içinde şiddetli karın ağrısı, ateş, bulantı gibi belirtilerle kendini gösterir. Acil cerrahi müdahale gerektirir.

Kronik apandisit: Daha nadir görülür ve iltihap daha yavaş seyreder. Belirtiler zaman zaman hafifleyip tekrar ortaya çıkabilir. Sürekli ve belirsiz karın ağrılarıyla kendini gösterir. Bu durumda da tedavi genellikle cerrahidir.
Bazı durumlarda apandis tıkanması kısmi olabilir ve bu da belirtilerin hafif ancak tekrarlayıcı olmasına neden olabilir. Bu nedenle uzun süreli karın ağrısı şikayetlerinde mutlaka tıbbi değerlendirme yapılmalıdır.

Apandisit Nedenleri Nelerdir?

• Midede tam olarak sindirilemeyen nar çekirdeği, limon çekirdeği gibi besin artıklarının ince bağırsaktan kalın bağırsağa geçerken apendikse kaçması
• Sindirim sistemi iltihapları nedeniyle apendiks ağzındaki lenf bezlerinde şişme ve karna alınan darbeler sonucunda apendiksin tıkanması
• Chrons, Ülser ve ülseratif kolit hastalığı
• Tümörler
• Bağırsak kurtları, solucanları ve parazitleri
• Genetik yatkınlık
• Bakteriyel enfeksiyonlar, bağırsak enfeksiyonları
• Virüs, mantar ve diğer mikroorganizmalar da apendiks dokusuna zarar vererek iltihaplanmaya neden olabilir.
  

Apandisit Patlaması Belirtileri Nelerdir?

Apandisit tedavi edilmezse, apandisin içindeki iltihap basınçla birlikte dışarı sızabilir ve apandis patlaması (perforasyon) meydana gelir. Bu durum karın içi enfeksiyona, hatta hayati tehlikeye yol açabilir.
Apandisit patlamasının belirtileri genellikle şu şekildedir:

Karın ağrısının aniden şiddetlenmesi ve tüm karına yayılması

• Yüksek ateş
• Şiddetli bulantı ve kusma
• Karında sertlik ve şişlik
• Hızlı kalp atışı ve halsizlik

Apandis patladığında ağrı bir süre azalıyor gibi hissedilebilir, ancak kısa sürede yaygın karın ağrısı ve ciddi enfeksiyon belirtileri başlar. Bu durumda acil tıbbi müdahale gereklidir.

Apandisit Teşhisi Nasıl Konulur?

Apandisit teşhisi, hastanın şikayetlerinin dinlenmesi ve fizik muayene bulgularının değerlendirilmesiyle başlar. Doktor genellikle karın bölgesine bastırarak ağrının yeri ve şiddetini kontrol eder.
Tanıyı kesinleştirmek için yapılan bazı testler şunlardır:

Kan testleri: Beyaz kan hücresi (lökosit) sayısının artması enfeksiyonun göstergesidir.

İdrar testi: Benzer belirtiler veren idrar yolu enfeksiyonlarıyla karışmaması için yapılır.

Ultrason veya BT (Bilgisayarlı Tomografi): Apandisin büyüklüğü, çevresindeki iltihap ve sıvı birikimi görüntülenebilir.
Bu yöntemlerle apandisit tanısı konulduğunda genellikle cerrahi müdahale (apendektomi) uygulanır. Erken teşhis, apandis patlaması gibi ciddi komplikasyonları önlemenin en etkili yoludur.

Apandisit Neden Olur?

Apandisitin kesin nedeni bilinmemekle birlikte, genellikle apendiksin birikmesi ve tıkanması nedeniyle oluşur.

Tıkanma, apendiksin içindeki mukoza, dışkı, yabancı cisim veya enfekte olmuş doku gibi nedenlerle meydana gelir. Bu tıkanma sonucunda apendiks iltihaplanır ve yaşanılan travmaya bağlı olarak enfekte olur.

Apandisit Ağrısı Nasıl Olur?

Apandisit ağrısı, genellikle hafif bir karın ağrısı veya mide bulantısı ile başlar, ancak zaman içinde şiddetlenir.

Ağrı, genellikle karın bölgesinin sağ alt kısmında başlar ve sonra karnın alt sağ köşesine odaklanır.

Bu ağrı sıklıkla artan yoğunlukta ve sürede devam eder. Hasta genellikle ağrıya dokunmaya karşı hassastır ve hareket etmek ağrıyı artırabilir.

Apandisit Ağrısı Nasıl Geçer?

Apandisit ağrısı kendi kendine geçmez ve iltihaplanmış bir apendiksi tedavi etmek için cerrahi müdahale gereklidir.

Apendiks genellikle çıkarılır (apendektomi) ve bu işlem, apandisitin neden olduğu ağrıyı sona erdirir.

Erken teşhis ve tedavi önemlidir, çünkü apandisitin patlaması daha ciddi komplikasyonlara neden olabilir.

Apandisit Nerede Yer Alır?

Apandisit, vücutta sağ alt karın bölgesinde bulunan bir organdır.

Bu organ, bağırsakların başlangıcında yer alır ve genellikle karnın sağ alt tarafında McBurney noktası olarak adlandırılan bölgede bulunur.

Apandisit Testi Evde Nasıl Yapılır?

Apandisit tanısı koymak için evde kesin bir test bulunmamakla birlikte, belirtilerle ilgili dikkatli bir gözlem yapabilirsiniz.

Eğer şiddetli karın ağrısı, kusma, ateş ve iştah kaybı gibi belirtilerle karşılaşıyorsanız, derhal bir sağlık profesyoneli ile iletişime geçmeniz önemlidir.

Apandisit Tedavisi Nasıl Olur? 

Apandisit teşhisi için doktor tarafından fizik muayene yapılır. Karın bölgesinde hassasiyet ve ağrı söz konusu ise bakteriyel enfeksiyonu olup olmadığına dair bilgi için kan sayımı testi istenebilir. Apandisit teşhisini doğrudan tespit edebilecek kesin bir kan tahlili yoktur.

Hastalığın tedavisi kişiden kişiye değişebilir ancak genellikle ameliyat ile tedavi edilir. Ameliyatın tipi hastanın durumuna göre değişiklik gösterir.

Eğer apendiks bölgesindeki apse patlamamış ya da yırtılmamış ise doktor tarafından öncelikli olarak antibiyotik tedavisi uygulanır.

Daha sonra ciltte geçirilen bir tüp yardımıyla organ içindeki apse boşaltılır ve bu işlemden sonra gerek görülürse apendiks alınabilir.

Eğer apendikste yırtılma ya da sızma söz konusu ise acilen ameliyat yapılmalıdır. Apandisit patlaması pek çok farklı koplikasyona yol açabilir.

Apendektomi olarak adlandırılan apandiksin alınması açık ameliyat ya da laparoskopik cerrahi şeklinde olabilir. Çok nadir vakalarda apandisit ameliyat olmadan iyileşebilir.