Artroskopik Plika Eksizyonu Nedir?

Plika yapısında meydana gelen rahatsızlığın eksizyon işlemi ile iyileştirilmesi için yapılan cerrahi müdahaleye de artroskopik plika eksizyonu denir.

Plika, diz eklemini koruyan zardaki bir kıvrımdır. Çoğu insanın her bir dizinde dört adet kıvrım vardır.

Bazen dizin ortasında bulunan plika tahriş olur. Ortaya çıkan bu duruma plika sendromu denir. Belirtileri arasında ağrı, şişlik ve dengesizlik bulunur. 

Artroskopik Plika Eksizyonu Nedir?

Plika, diz eklemini çevreleyen zarın bir kıvrımıdır. Plika sendromu, genellikle bir yaralanma nedeniyle plikalardan biri iltihaplandığında ortaya çıkar. Diz eklemi sinovyal zar adı verilen sıvı dolu bir kapsülle çevrilidir. Bu kapsül, genellikle doğumdan önce emilir.

Fetal aşamada, gelişmekte olan diz ekleminin etrafında büyüyen sinovyal plika adı verilen üç kapsül vardır. Bu plikalarda ortaya çıkan rahatsızlıklar plika sendromu olarak adlandırılır.

Plika sendromu, diz kapağının ortasında meydana gelmesi nedeniyle medial plika sendromu olarak da adlandırılır. 

Plikada meydana gelen iltihaplanma ya da yaralanmaların tedavisi genellikle cerrahi müdahale gerektirmeden ilaç ya da fizik tedavi uygulamaları ile iyileştirilebilir. Ancak bu tür cerrahi olmayan tedavilerle iyileştirilemeyen plika rahatsızlıklarında cerrahi müdahale gerekir. 

Artroskopik Plika Eksizyonu Çeşitleri Nelerdir?

Artroskopik yöntemler olarak adlandırılan kapalı cerrahi yöntemlerin avantajları şöyle sıralanabilir; 

• Daha küçük kesi ve yara izi
• Daha az kan kaybı
• Genellikle daha hızlı iyileşme
• Daha az enfeksiyon riski taşır
• Ağrı kesicilere olan ihtiyacı en aza indirir
• Açık cerrahi yöntemlerin avantajları şöyle sıralanabilir;
• Cerrahi müdahale için daha fazla alan
• Büyük veya karmaşık eklem yaralanmalarına daha kolay erişim

Küçük, karmaşık ya da hassas eklem yapıları için daha uygundur. Genellikle eklem protezi yerleştirme için daha uygundur, büyük yırtıklar ya da yaralanma vakalarında daha yüksek iyileşme oranları görülür.

Artroskopik Plika Eksizyonu Tanısı Nasıl Konulur?

Hastanın dizinde plika yapısından kaynaklanan rahatsızlığın belirtileri fark edildiğinde uzman bir ortopedi ve travmatoloji uzmanına muayene olması gerekir.

Fiziksel muayenede öncelikle hastanın dizi kontrol edilerek genel sağlık durumu hakkında bilgi alınır.

Dizde meydana gelebilecek tendinit ya da menisküs yırtılması gibi diğer sağlık sorunlarının olup olmadığını da tespit etmek için ilave tarama testleri gerekebilir. Bunun için röntgen ve MR (manyetik rezonans) taraması doktor tarafından istenebilir.

Yapılan fiziksel muayene ve görüntüleme testlerinin sonuçlarından elde edilen bulgular doğrultusunda değerlendirme yapılır. Bunun sonucunda plikada oluşan hasar, yaralanma, yırtılma ya da iltihaplanma gibi rahatsızlıkların tanısı konur.

Tanısı konan plika rahatsızlığının etkisine, şiddetine ve hastadaki belirtilere göre tedavi süreci planlanır.

Artroskopik Plika Eksizyonu Nasıl Tedavi Edilir?

Plikada meydana gelen hasarların ya da yaralanmaların tedavisi genellikle cerrahi olmayan tedavilerle iyileştirilmeye çalışılır.

Plika rahatsızlıklarında uygulanabilecek tedavi yöntemleri şöyle sıralanabilir;

Dinlenme: İyileşmeyi destekleyerek dizde meydana gelebilecek rahatsızlıkların ya da belirtilerin ortaya çıkmasını önlemek için aktivitelerden kaçınmak ve dinlenmek gerekir.

Buz ya da soğuk kompres uygulamak: Meydana gelen ağrıyı azaltarak iltihabın etkisini en aza indirmek için dize buz kompresi uygulamak iyi gelebilir. Her üç saatte bir 15 dakika soğuk kompres uygulamak plikada ortaya çıkabilecek semptomları azaltır.

Steroid olmayan antiinflamatuar ilaçlar kullanılabilir: Bu tür ilaçları kullanmak iltihabı ve diğer semptomların azaltmasına yardımcı olur.

Steroid enjeksiyonları: Diz ağrılarını hafifletmek için kortikosteroid enjeksiyonlar doktor tavsiyesiyle kullanılabilir.

Quadriceps kasını güçlendirmek için egzersizler: Quadriceps kası zayıf olan kişilerde plika sendromu gelişme olasılığı daha yüksektir. Quadriceps kaslarını hedef alan egzersizler plikada ortaya çıkabilecek belirtilerin azalmasına yardımcı olabilir.

Hamstring esnemeleri: Hamstring kasları çok gerginse, dizin ön kısmına ekstra stres bindirebilir. Hamstring kaslarını gevşetici hareketler yapmak meydana gelen ağrıları azaltabilir.

Bu tür cerrahi olmayan tedaviler plika rahatsızlıklarını iyileştirmekte yetersiz kalırsa, artroskopik plika eksizyonu gerekebilir. 

Artroskopik Plika Eksizyonu Ameliyatı

Cerrahi olmayan tedaviler ile iyileştirilemeyen plika rahatsızlıklarına artroskopik eksizyon adı verilen cerrahi yöntem ile müdahale edilebilir.

Artroskopik plika eksizyon işleminde diz çevresinde küçük bir kesi açılır. Açılan kesiden tıbbi bir kamera sokularak plika görüntülenir.

Küçük cerrahi aletler, plikanın değiştirilebilmesi veya çıkarılabilmesi için ikinci bir kesiden yerleştirilir. Küçük tıbbi aletler kullanılarak hasarlı plika duruma göre değiştirilebilir ya da çıkarılabilir. 

Artroskopik plika eksizyon işlemi tamamlandıktan sonra, kesiler dikişlerle veya yapışkan bantlarla kapatılarak eklem bandajlanır.

Eklemi hareketsizleştirmek ve düzgün bir şekilde iyileşmesini sağlamak için atel, destek, yürüme botu ya da alçı gibi bir destek unsuru kullanılabilir.

Artroskopik plika eksizyonu sonrasında, hastanın durumuna göre fizik tedavi uygulamaları da gerekebilir.

Yapılacak fizik tedavi uygulaması ile hastanın hareket kabiliyeti geliştirilerek daha kısa sürede iyileşmesi sağlanır. 

Artroskopik Plika Eksizyonu Tedavisi Sonrası İyileşme Süreci

Artroskopik plika eksizyonu tedavisinde uygulanan işlemin türüne göre iyileşme süreci uzun ya da kısa olabilir. Artroskopik plika eksizyonu tedavisinden sonra dikkat edilmesi gereken hususlar şöyle sıralanabilir;

• İyileşmeyi desteklemek için geceleri en az yedi ila sekiz saat yeterli uyku almaya öncelik verilmelidir.
• Sağlıklı beslenerek gerekli vitamin ve mineral ihtiyacı doğal besin maddelerinden karşılanmalıdır.
• Diz sağlığını korumak adına sağlıklı kiloya ulaşmak oldukça önemlidir.
• Kesi yeri temiz ve kapalı tutulmalıdır.
• Kesi iyileşene kadar banyo yapılmamalı ve duş alınmamalıdır.
• Yeterli su ve sıvı tüketimi yapılmalıdır.
• Olumlu bir tutum sergileyerek, stresle başa çıkmayı ve stresi yönetmeyi öğrenmek gerekir.
• Fizik tedavi uzmanın önerdiği egzersiz programını aksatmadan takip edilmesi gerekir.
• Fiziksel anlamda aktif olarak oturulan sürenin kısıtlanması gerekir.
• Diz yeterli güce ulaşıp dengede kalmayı sağlayana kadar koşu, halter ya da spor gibi yüksek fiziksel güç isteyen aktivitelerden kaçınmak gerekir.

Bu tür hususlara dikkat etmek artroskopik plika eksizyonu tedavisi sonrasında iyileşme sürecinde oldukça önemlidir. İyileşme süresini kısaltarak sağlıklı bir diz yapısına kavuşmak için bu tedbirleri almak ve günlük hayatınızda uygulamak son derece önemlidir.