Aspergilloz Nedir? Aspergilloz Belirtileri ve Tedavisi

Mantar enfeksiyonu, direkt olarak akciğerleri etkiler. Aspergilloz sadece akciğer enfeksiyonu değildir, aynı zamanda bu mantar nedeni ile ortaya çıkan çoğu akciğer problemini kapsar. Bu mantarın 180'den fazla türü olduğuna dair de bazı bilgiler söz konusudur. Fakat her tür, akciğer hastalıklarına neden olmaz. Bazı türlerinin insan sağlığına bir zararı yoktur.

Aspergilloz Nedir?

Aspergilloz nedir sorusuna; aspergilloz, mantar enfeksiyonlarına bağlı olarak ortaya çıkan hastalıkların genelini kapsayan bir terimdir şeklinde yanıt vermek mümkündür. Aspergillus mantarının ya da küfünün insan vücuduna girmesi ile birlikte kişide bazı sağlık problemleri meydana gelir. Bu sağlık problemleri ise genellikle akciğer bölgesini etkiler. 

Bu mantar türünün insan vücuduna girişi ise çoğunlukla solunum yolu ile gerçekleşir. Bu duruma bağlı olarak kişide solunum problemlerinin meydana gelme ihtimali de oldukça yüksektir. Solunum yolu ile vücuda giren bu mantar türü, akciğerlere geçiş yapar. Akciğerde bulunduğu süre boyunca da akciğerde hasar oluşumu görülür. 

Özellikle bağışıklık sistemi zayıf olan kişilerin vücuduna bu mantar türünün giriş yapması çok daha kolaydır. Astım hastalığı olan her dört kişiden birinin vücudunda da bu mantarın olduğuna dair bazı bilgiler vardır.

 Aspergilloz Belirtileri Nelerdir?

Kişinin bu mantar enfeksiyonuna yakalanması ile vücut alarm verir ve bazı semptomlar ortaya çıkar. Bu semptomların erken fark edilmesi ile birlikte kişilerin uzman hekimlere başvurması gereklidir. Erken teşhis ile bireylerin akciğer problemi yaşama riskinin azaltılması mümkün hale gelir. Kişilerde en sık görülen aspergilloz belirtileri arasında şu maddeler yer alır: 

• Öksürme
• Nefes darlığı 
• Kanlı balgam
• Hırıltılı solunum
• Koku almada problemler
• Burun akıntısı ya da burun tıkanıklığı
• Ani kilo kaybı
• Yüksek ateş
• Görme problemleri, gözde kızarıklık
• Baş dönmesi
• Kemik ağrısı
• Göğüs ağrısı 
• Ciltte kırmızı ve kabuklaşmış lekeler
• Bulanık görme
• Göz ağrısı
• İshal ya da kabızlık
• Ruh hali değişimleri

Aspergilloz Neden Olur?

Aspergilloz neden olur sorusuna kesin bir yanıt verilebilmesi mümkün değildir. Bu sağlık probleminin, aspergillus ismi verilen bir mantar türünün vücuda girmesi ile oluştuğu bilinir. Vücuda giriş yapan mantar ise solunum yolları aracılığı ile akciğere iner ve akciğer hastalıklarının oluşmasına yol açar. Özellikle bağışıklık sistemi zayıf olan kişilerin vücudu, bu mantar türünün en sık tercih ettiği yerdir.

Aspergilloz Risk Grupları Nedir?

Bazı kişiler, bu mantar enfeksiyonundan daha fazla etkilenir. Özellikle astım hastaları ve farklı kronik hastalık türlerine sahip olan kişiler, aspergillus mantarından daha çok zarar görebilir. Genel olarak değerlendirildiğinde, aspergilloz risk grupları şu şekilde sıralandırılabilir:

• Hamileler
• Kistik fibroz problemi olanlar
• Astım hastaları
• KOAH hastaları
• Tüberküloz hastaları
• Sigara kullanan kişiler
• Kök hücre nakli olanlar
• Diyabet, şeker hastaları 
• Nötropeni problemi olan kişiler
• Kemoterapi gören hastalar
• İleri evre AIDS hastaları

Aspergilloz Tanısı Nasıl Konulur?

Aspergilloz belirtileri, farklı sağlık problemlerinin belirtileri ile sıklıkla karıştırılır. Bu nedenle tanı konulması da zor olabilir. Kişinin semptomları göz önüne alınarak ve bazı bilgisayarlı görüntüleme tekniklerine başvurarak, kişilere tanı konulması mümkündür.

Öncelikle kişilerin sağlık problemlerini, muayene esnasında belirtmesi gereklidir. Ortaya çıkan belirtiler, alerjik hastalık türleri ile benzerlik gösterebilir. Bu nedenle de kişilere alerji testi yapılır. Alerji testlerinin sonucuna bağlı olarak ise kan tahlili talep edilir. 

Çıkan bu sonuçların değerlendirilmesi sonucunda ise kişilerden kültür testi talep edilebilir. Daha sonrasında bilgisayarlı görüntüleme tekniklerine başvurulması mümkündür. Böylelikle kişinin akciğeri incelenir ve bölgede herhangi bir hasar olup olmadığı teşhis edilir. Gerekli durumlarda, kişinin akciğerinden parça alınarak biyopsi işlemi gerçekleştirilir.

Alınan parça, laboratuvar ortamında incelenir ve herhangi bir problem olup olmadığına bakılır. Bütün bu işlemlerin ve kontrollerin sonucunda ise kişilere aspergilloz tanısı konulur.

Aspergilloz Nasıl Bulaşır?

Aspergillus mantarı, çevredeki birçok noktada bulunur. Merdivenlerden çimlere, telefonlardan masaya kadar her alanda bu mantar türüne rastlanması mümkündür. Kişinin hijyen kurallarına dikkat etmemesi, ellerini düzenli olarak yıkamaması gibi durumlarda ise bu mantar türü kişinin cildine geçiş yapar. 

Havada da bu mantar türü yer alır. Özellikle solunum yolu ile kişinin akciğerine giriş yapar. Böylelikle aspergilloz oluşumu meydana gelir. Fakat bu sağlık problemi genellikle kişiden kişiye bulaşmaz. Bir kişide aspergilloz oluşumu söz konusu ise bu hastalık, farklı bir kişiye temas ile ya da cinsel birliktelik ile aktarılmaz.

Aspergilloz Tedavisi Var mı?

Aspergilloz tedavisi olan bir sağlık problemi olarak değerlendirilir. Fakat bu süreçte kişinin vücudunda hangi tür mantarın bulunduğu oldukça önemlidir. Tedavi yöntemleri, kişide bulunan mantarın türüne göre belirlenir. Gerekli testler yapıldıktan sonra multidisipliner yaklaşım ile kişiye uygulanacak olan tedavi yöntemi belirlenir.

Aspergilloz Türleri Nelerdir?

Aspergilloz hastalığına neden olan mantarın, ortalama olarak 180 farklı türü vardır. Fakat bu türlerin hepsi zararlı değildir. Kişide sağlık problemlerine neden olan aspergillus mantar türleri ise şu şekilde bilinir:

Aspergilloma

Aspergilloma, kişinin akciğer boşluğuna yerleşir ve burada hava boşlukları oluşturur. Bu durum ise tüberküloz gibi kronik akciğer hastalıklarının oluşumuna neden olur. Bu mantar türünün akciğerlere girmesi halinde herhangi bir belirti ortaya çıkmayabilir. Genellikle hafif öksürük ile kendisini gösterir. Bu nedenle de belirtiler ciddi görülmeyebilir. Tedavi edilmeyen aspergilloma, ilerleyen süreçlerde akciğer yetmezliğine neden olur.

Alerjik Bronkopulmoner Aspergilloz

Özellikle astım hastalarında bu mantar türüne sıklıkla rastlanır. Vücutta alerjik reaksiyonların oluşmasına sebebiyet verir ve ilerleyen süreçlerde kanlı balgam ve kan kusma gibi belirtiler ortaya çıkar. Bireylerin astım hastalığının şiddetlenmesine neden olur.

İnvaziv Aspergilloz

En şiddetli belirtilere sahip olan tür olarak bilinir. Mantar enfeksiyonu kişinin cildinde ve böbreklerinde bazı belirtilere neden olur. Bu mantar enfeksiyonunun tedavi edilmemesi halinde ise enfeksiyon, beyne doğru yayılmaya başlar. Beyin enfeksiyonu ise kişilerin hayatını kaybetmesine dahi neden olabilecek kadar tehlikeli bir durum olarak değerlendirilir. Özellikle kemik iliği nakli olan kişilerde ve kemoterapi gören kanser hastalarında, bu mantar türüne daha sık rastlanır. 

Bu mantar türleri haricinde de zararlı aspergillus türleri vardır. Fakat en sık görülen ve kişide sağlık problemlerine neden olan türler bu şekilde bilinir.