Ayrık Diş Nedir?
Ayrık diş tıbbi ismi ile diastema olarak bilinir. Özellikle ön dişlerin arasında boşluk oluşumu şeklinde görülür. Bazen tüm dişlerin arasında boşluk oluşumu görülebilir. Ön dişlerde boşluk oluşması, kişilerde estetik kaygıya ve özgüven sorunlarına yol açabilir. Fakat oluşan diş ayrıklığı bazı durumlarda kişinin konuşmasını etkileyecek derecede ortaya çıkabilir. Bu gibi durumlarda diş ayrıklığı tedavisi uygulanması önerilir.
Diş Ayrıklığı Neden Olur?

Ayrık diş oluşumu, genetik yatkınlığa bağlı olarak ortaya çıkabilir. Aileden gelen bazı genetik özellikler, kişinin diş ve çene yapısını etkileyebilir. Bazı hastalarda dişler, çeneye göre daha küçük yapıda görülür. Bu duruma bağlı olarak ise dişler arasında boşluk meydana gelebilir. Bazı diş eti hastalıkları da dişlerde ayrıklığa yol açabilir. Özellikle diş eti enfeksiyonu tedavi edilmediğinde, dişlerin birbirinden ayrılmasına sebep olabilir.
Diş eksikliği söz konusu ise bir süre sonra ağız ve diş yapısı bu durumdan etkilenebilir. Diş kaybı nedeni ile diğer dişler arasında da boşluk oluşumunun görülme ihtimali vardır.
Parmak emme ve kalem çiğneme gibi bazı alışkanlıklar da yine bu durumun oluşum nedenleri arasında yer alır. Yanlış yutkunma refleksi de bir süre sonra dişlerin yapısına zarar vererek boşluk oluşumuna neden olabilir.
Bu tür alışkanlıklar özellikle çocukluk döneminde görülür. Çocukluk döneminde bu tür alışkanlıkların azaltılması oldukça önemlidir. Yaşanan bu durum sadece diş ayrıklığına değil farklı ağız ve diş problemlerine de sebebiyet verebilir.
Diş ayrıklığının diğer bir nedeni ise travmalardır. Ağız bölgesine darbe alınması, yüz üstü düşülmesi ve bölgenin hasar alması nedeni ile diş ayrıklığı oluşma riski vardır. Nadiren de olsa kist ve tümörlere bağlı olarak dişler ayrılabilir. Bu gibi durumlarda tıbbi müdahale gerekir. Tümör ya da kist oluşumu, kişinin sağlığını da olumsuz yönde etkiler.
Bebeklerde ve Çocuklarda Ayrık Diş Neden Olur?
Bebeklik döneminde ayrık diş oluşumu, süt dişlerinin gelişim süreci ile alakalı olarak ortaya çıkabilir. Bu durum genellikle geçicidir ve kalıcı dişler çıkmaya başladığında ayrıklık düzelir. Fakat bebeğin çene yapısına bağlı olarak bu durumun kalıcı olma ihtimali de söz konusudur. Bu gibi durumlarda çocukluk döneminde de ayrık diş yapısı gözlemlenir. Yutkunma refleksinin hatalı olması nedeni ile de bebeklerde ayrık diş oluşabilir.
Diş Ayrıklığının Yol Açtığı Problemler Nelerdir?
Diş ayrıklığı bazı durumlarda konuşma problemlerine yol açabilir. Özellikle boşluğun fazla olması halinde bu durum ortaya çıkar. Çiğneme fonksiyonları da bu duruma bağlı olarak zarar görebilir. Kişi bir süre sonra yemek yerken rahatsızlık hissetmeye başlar.
Aynı zamanda estetik kaygılar ve psikolojik etkiler de bu süreçte ortaya çıkabilir. Yemek artıklarının diş arasındaki boşluklara dolması hem kişiyi rahatsız eder hem de diş eti hastalıklarına yol açar. Diş ayrığı nedeni ile diş çürüğü riski de artış gösterir.
Ayrık Diş Tedavisi Nasıl Uygulanır?
Ayrık diş tedavi yöntemleri arasında en sık tercih edileni braket uygulaması olarak bilinir. Fakat hastanın diş ve çene yapısına bağlı olarak farklı tedavi yöntemleri tercih edilebilir. Hafif diş ayrılmalarında şeffaf plak kullanımına başvurulması mümkündür.
Uygulanacak tedavi yöntemleri sayesinde hem konuşma ve çiğneme fonksiyonlarında düzelme görülür hem de estetik kaygı ortadan kalkar. Ayrık diş tedavi yöntemleri şu şekilde bilinir:
Porselen Lamina
Porselen lamina, estetik görünüm açısından sıklıkla tercih edilir. Aynı zamanda dayanıklı malzemeler kullanılarak yapıldığı bilinir. Özellikle ön dişlerdeki ayrıklıklar için bu tedavi yöntemine başvurulması mümkündür. Dişlerin ön yüzeyine kaplama yapılması ile işlem gerçekleşir. Ayrıklık tedavisine ek olarak daha beyaz bir diş görünümü de sunar.
Frenektomi
Üst dudak kısmında bulunan bağ yapısının normalden kalın olması, dişlerde ayrıklığa neden olabilir. Bağın diş etlerine yakın olması da bu durumun oluşmasına neden olabilir. Bu gibi durumlarda frenektomi tedavisine başvurulur. Frenektomi tedavisinde cerrahi müdahalede bulunarak, bağ yapısı kesilir. Diş arasında boşluk oluşumunun temel problemi tedavi edilmiş olur.
Bonding
Bonding tedavisi, çok belirgin olmayan boşlukların doldurulmasında tercih edilen bir yöntemdir. Dişin doğal renginde reçine kullanılarak boşluklar doldurulur. Bu süreçte dişlerin üst yüzeyi de reçine ile kaplanır. Tek seansta tamamlanabilecek bir tedavi türü olarak bilinir.
Ortodontik Tedavi Yöntemleri
Ortodontik tedavi yöntemleri, diş teli ve şeffaf plak tedavisini kapsar. Dişlerde ayrıklığa ek olarak çarpık görünüm varsa diş teli ile tedavi gerekli olabilir. Uzun süreli bir tedavi yöntemi olarak bilinir. Şeffaf plak tedavisi ise düzenli kullanım gerektirir ve 4 ila 18 ay takılması gerekebilir. Fakat kullanımı diş teline kıyasla daha rahattır. Hafif ve orta derecedeki ayrılmalarda tercih edilebilir.