Bakteri Nedir? Bakterilerin Özellikleri Nelerdir?

Bağışıklık sisteminin zayıf olması, vücuda zararlı bakterilerin girişini kolaylaştırır. Bu nedenle de bağışıklık sisteminin güçlenmesini sağlamak ve buna göre beslenmek, kişinin genel sağlık durumunun korunmasına katkı sağlar.

Bakteri Nedir?

Bakteri nedir sorusuna kısaca; bakteri, tek hücreli ve prokaryot yapıdaki mikroorganizmalardır şeklinde yanıt verilebilir. Bakterilerin bir kısmı insan sağlığı açısından faydalı özelliklere sahipken bazıları ise sağlığı olumsuz yönde etkileyen özellikleri ile bilinir. Bakterilerin her birinin farklı şekilleri vardır ve özellikleri de türlerine göre değişkenlik gösterir. Ekosistemin en önemli parçalarından birisi olan bakteriler, tek başlarına yaşamlarını sürdürebilme özelliğine sahiptir. 

Bakteriler, en eski mikroorganizma türleri arasında yer alır. Denizde, toprakta, insan vücudunda ve hatta tüketilen besinlerde dahi bakteri türlerinin yer aldığı bilinir. Birçok bakteri türü hem soğuk hem de sıcak ortamlarda yaşamını sürdürebilir ve çoğalabilir. Bakterilerin çoğalma süreci de yine türlerine göre değişkenlik gösteren durumlar arasında yer alır.

Bakteri Türleri Nelerdir?

Bakteri türleri genel olarak zararlı bakteriler ve yararlı bakteriler olmak üzere iki kategoride değerlendirilir. Fakat geniş kapsamda değerlendirildiğinde, bakteri türleri; yapısına, şekline, çoğalma türüne ve farklı özelliklerine göre kategorilere ayrılır. Bakteri türleri şu şekildedir:

Şekline Göre Bakteri Türleri: Bakterilerin şekilleri üç farklı formda karşımıza çıkar. Basil bakteriler, çubuk şeklinde görünüme sahiptir. Kok türü ise yuvarlak yapıya sahiptir. Diğer bir bakteri türü ise spiral bakteriler olarak bilinir. 

Oksijen Gereksinimine Göre Bakteri Türleri: Bazı bakteri türleri, oksijensiz yaşayabilirken bazı türler ise oksijene ihtiyaç duyar. Aerobik bakteriler, oksijen sayesinde yaşamını sürdürür ve çoğalır. Anaerobik bakteriler ise oksijensiz ortamda yaşarlar ve oksijen, bu bakteri türlerinin ölümüne neden olabilir. Fakültatif anaeroblar ise hem oksijenli hem oksijensiz ortamda var olabilir.

Gram Boyama Özelliklerine Göre Bakteri Türleri: Bu türler gram pozitif ve gram negatif olmak üzere iki şekilde değerlendirilir. Gram pozitif bakteri türleri, kalın bir hücre duvarına sahiptir ve boyama sürecinde mor renge dönüşürler. Gram negatif bakteriler ise kırmızı renge dönüşürler ve hücre duvarları incedir.

Termofilik Bakteri Türleri: Termofilik bakteriler, sıcak ortamları sever. Genellikle 50° ve daha üzeri sıcaklıklarda yaşarlar.

Bakteri türleri faydalı ve zararlı olmak üzere kategorilendirilmesi ise şu şekildedir:

Faydalı Bakteri Türleri

Faydalı bakteri türleri besinlerde ve insan vücudunda sıklıkla yer alır. Özellikle probiyotik içeriğe sahip olan yoğurt gibi besinlerde, bol miktarda faydalı bakteri yaşamını sürdürür. Bu bakterilerin besin yolu ile insan vücuduna giriş yapması, sağlık açısından oldukça faydalı kabul edilir. Faydalı bakteri türleri arasında şu bakteriler yer alır:

Clostridium Butyricum: Bu bakteri türleri, bağırsak sağlığının korunmasını sağlar ve sindirim sistemi açısından da birçok faydayı beraberinde getirir.

Lactobacillus Bakterisi: Lactobacillus türü, bağırsak florasının düzenlenmesini sağlar. Aynı zamanda da hem bağışıklık sistemini destekler hem de sindirimi kolaylaştırır.Hazımsızlıkprobleminin ortadan kalkmasına destek olur. 

Enterococcus Faecium: Bu bakteri türü ise bağırsak enfeksiyonu gibi sağlık problemlerinin önlenmesine katkı sağlar.

Bifidobacterium Bakterisi: Bifidobacterium, liflerin fermente edilme sürecini gerçekleştirir. Kısa zincirli yağ asitlerinin üretim aşamasında etkin rol oynar. Böylelikle bağırsak sağlığını da korumuş olur.

Propionibacterium Freudenreichii: Süt ve süt ürünleri içerisinde yer alan bakterilerdir. 

Escherichia Coli: Bu bakterilerin hem yararlı hem de zararlı türleri vardır. Yararlı türleri, bağırsak florasında yer alır ve vücudun vitamin üretme sürecine katkı sağlar. 

Bacillus Subtilis: Bağışıklık sisteminin güçlenmesine yardımcıdır ve aynı zamanda da bağırsak sağlığını destekler.

Streptococcus Thermophilus: Vücutta,laktozsindiriminden görevli olan bakterilerdir. Genellikle fermente besinlerin içerisinde bulunur.

Zararlı Bakteri Türleri

Zararlı bakteri türleri, enfeksiyon hastalıkları başta olmak üzere birçok sağlık problemine neden olabilir. Besinlerin içerisinde yer alan zararlı bakteriler ise gıda zehirlenmesine dahi neden olabilir. Bozulan gıdalarda zararlı bakteriler oluşum gösterir ve bu gıdaların tüketilmemesi gereklidir. Zararlı bakterilerin vücuda girmesi ile birlikte, vücutta toksin üretimi başlar. Bu toksin üretimine bağlı olarak, kişilerde doku hasarı meydana gelir. Zararlı bakteri türleri şu şekilde sıralanır:

Escherichia Coli: Bu bakterilerin zararlı türleri, bağırsakta enfeksiyon oluşumuna neden olur. Aynı zamanda idrar yolu enfeksiyonlarının da temel nedenlerinden birisi, bu bakterilerin vücuda girmiş olmasıdır.

Yersinia Pestis: En tehlikeli olan bakteri türleri arasında yer alır. Veba hastalığı, bu bakteri nedeni ile oluşum gösterir.

Salmonella: Gıda zehirlenmesine neden olan bir bakteri türüdür. Aynı zamanda da tifo hastalığına neden olduğu da bilinir.

Vibrio Cholerae: Kolera hastalığı, bu bakteri türüne bağlı olarak ortaya çıkar.

Staphylococcus Aureus: Gıda zehirlenmesine neden olan diğer bir bakteri türüdür. Bu bakteriler ayrıca; zatürre, deri enfeksiyonu ve toksik şok gibi problemlere de neden olur.

Neisseria Meningitidis: Bu bakterinin vücuda girmesine bağlı olarak menenjit gibi sağlık problemleri görülür.

Streptococcus Pyogenes: Boğaz yolu enfeksiyonlarına neden olan bakterilerdir.

Helicobacter Pylori: Genellikle mide yaralarına neden olur. Bu bakterilere bağlı olarak ortaya çıkan sağlık problemleri arasında gastrit, ülser ve reflü yer alır.

Clostridium Botulinum: Tehlikeli toksinlerin üretimine neden olur ve botulizm hastalığının oluşumunda etkin rol oynar.

Mycobacterium Tuberculosis: Bakterinin ismi, bakteri nedeni ile oluşum gösteren hastalığın ismine verilmiştir. Bu hastalık tüberküloza yani halk arasındaki bilinen ismi ile verem hastalığına neden olur.

Clostridium Difficile: Genellikle aşırı antibiyotik kullanımına bağlı olarak bazı sağlık problemlerine neden olan bakteri türleri olarak bilinir.

Bakteriler Vücudun Hangi Bölgelerinde Yer Alır?

Vücudun birçok bölgesinde ve vücuttaki birçok organda faydalı bakteriler yaşar. Bağışıklık sisteminin zayıflaması halinde ise zararlı bakteriler vücuda giriş yapabilir. Yararlı bakteriler genellikle bağırsaklarda ve deride bulunur. Bunların haricinde ise; ağız, mide, üreme sistemi, burun, üst solunum yolları ve sindirim sistemi içerisinde faydalı bakteriler bulunur.