Gözde Kitle Belirtileri Nelerdir?

Gözde oluşan kitle türleri, göz içerisinde oluşabileceği gibi göz yapısının çevresindeki hücrelerde de meydana gelebilir. Gözde oluşan kitle nedeniyle; gözün dışarı fırlaması, göz küresinin hareket ettirilmesinde zorluk, göz kapağında yumru oluşabilir.

Görme değişiklikleri, gözde ağrı, gözün şekli ve göz hareketinde değişiklikler ortaya çıkabilir. Gözde oluşan kitlelere, oküler kitleler de denir. Göz kitleleri, kanserli hücreler ya da kanser oluşturmayan kitleler olarak oluşabilir.

Gözde Kitle Çeşitleri Nelerdir?

Kanserli hücre oluşturan (kötü huylu) ya da kanser oluşturmayan (iyi huylu) kitle olmak üzere iki farklı göz kitlesi oluşabilir.

• Kötü huylu göz kitlesi çeşitleri: Kanser oluşturabilen kitlelere, kötü huylu kitleler denir. Kötü huylu göz kitleleri, birincil ya da ikincil olarak oluşabilir. Birincil kitle, göz yapısının herhangi bir yerinde oluşmaya başlayan kitleler olarak adlandırılır. İkincil kitle ise, vücudun bir bölümünden diğerine yayılan kanserden kaynaklanmaktadır.
• Birincil kötü huylu göz kitleleri; birincil göz kitleleri nadir olarak ortaya çıkar ve göz yapısında doğrudan oluşan kitlelerdir. Birincil kötü huylu göz kitlelerin söyle sıralanabilir:
• Göz içi lenfoma; göz küresinde başlayan nadir bir tür olarak bilinir
• Retinoblastoma; retinadaki hücrelerde (gözün arkasındaki ışık algılayan hücreler) başlayan bir kanserdir. Bu kanser türünün yetişkinlere kıyasla, çocukları etkileme olasılığı daha yüksektir
• Konjonktival melanom; skleranın veya gözdeki beyaz bölgenin üzerindeki ince, şeffaf bir örtü olan konjonktivayı etkileyen bir kanser türüdür
• Göz kapağı karsinomu; göz kapağının derisini etkileyen bir tür bazal hücreli karsinomu yani bir nevi cilt kanseri olarak bilinir
• Gözyaşı bezlerinde oluşan lakrimal bez kitleleri, gözde oluşan kötü huylu birincil kitlelerdir
• İkincil kötü huylu göz kitleleri; en yaygın olan kanserli göz kitleleri; metastatik veya sekonderdir. Bu durum, kanserin vücudun farklı bir bölgesinde oluşarak daha sonra göze yayıldığını gösterir. İkincil göz kitleleri, en sık koroidde bulunur. Kadınlarda bu durum genellikle meme kanseri olarak ortaya çıkar. Erkeklerde en sık görülen neden ise akciğer kanseridir. İkincil göz kitlelerine yol açabilen diğer kanser türleri arasında böbrek, tiroid, prostat ve gastrointestinal sistem kanserleri yer alır.
• İyi huylu göz kitlesi çeşitleri: Kanser oluşturmayan kitlelere, iyi huylu kitleler denir. Koroidal hemanjiyom, kanserli olmayan göz kitleleri arasında yer alan en yaygın türlerden birisidir. Bu kitleler, kan damarlarından oluşur. Göz kızarıklığına ya da görme değişikliklerine neden olma riski bulunur. Gözde oluşan iyi huylu kitleler, göz yapısını çevreleyen cilt yüzeyinde ya da göz kapağında büyüme göstermeye yatkındır. İyi huylu göz kitleleri ayrıca konjonktivada da ortaya çıkabilir.

İyi huylu pigmentli kitleler, gözün iç kısmında büyüyebilir. Bunlara koroidal nevüs denir. Gözün içinde büyüdükleri için genellikle sadece özel cihazlar kullanılarak görülebilirler. Gözde çil gibi görünen bir nokta meydana gelebilir, bu durum retina pigment epitel tabakasının (CHRPE) konjenital hipertrofisi olarak adlandırılır. Bu büyümeler, koyu görünen bir grup pigmentli hücredir. Çoğu iyi huyludur.

Gözde Kitle Tanısı Nasıl Konulur?

Gözde oluşan kitleye bağlı olarak ortaya çıkan belirtileri fark ettiğinizde uzman bir oküler onkoloji doktoruna muayene olmanız gerekir. Muayene sırasında, her iki gözün dışının ve içinin incelenerek kontrol edilmesi gerekir. Ayrıca binoküler indirekt oftalmoskop adı verilen bir araç kullanılarak gözün derinliklerine bakabilir.

Göz muayenesi dışında kitlenin kesin tanısını koymak adına farklı uygulamalar da yapılabilir. Optik koherens tomografi (OCT) ile göz yapısının iç kısmı incelenir. Böylece gözde oluşan kitlenin detaylı görüntüsü elde edilebilir. 

Floresan anjiyografisi yöntemi ile de kol üzerine floresan isimli bir boya enjekte edilmektedir. Boya, vücuttan gözün arkasındaki kan damarlarına doğru hareket ederken yapıları aydınlatır. Böylece kitle oluşan göz bölgesinin görüntüsü daha kolay elde edilir. İnce iğne biyopsisi yapılır ve İğne kullanılarak gözde kitle oluşan dokular alınır. Mikroskop altında hasarlı kitle incelenir.

Gözde oluşan bir kitlenin belirtisini fark edilmesi halinde, direkt olarak uzman bir doktora giderek muayene olmanız gerekir. ihmal edilen ve zamanında yapılmayan göz kitleleri ilerleyen süreçlerde göz sağlığı açısından oldukça riskli olabilir.

Gözde Kitle Nasıl Tedavi Edilir?

• Gözde oluşan kitlenin tedavisinde; kitlenin etkisi, şiddeti, hastada oluşturulduğu belirtiler dikkate alınarak farklı tedavi yöntemleri uygulanabilir. Gözün dış tarafında bulunan iyi huylu büyümeler cerrahi olarak alınabilir. Bazı iyi huylu göz kitleleri, kimyasallar işlemler yardımı ile veya yakma (koterizasyon olarak adlandırılır) ile çıkarılabilir. Göz içindeki çiller ve bu çillerin büyümeler iyi huyluysa, genellikle olduğu gibi bırakılır. Oluşan bu kitlelerin, gözün içinde büyüyüp büyümediği takip edilmelidir. Bunun için, her 6 ile 12 ayda bir muayene yapılması gerekir.
• Kötü huylu gözde kitle oluşumlarında ise; kanser oluşan göz kitleleri, genellikle farklı tedaviler uygulayan birkaç doktor tarafından tedavi edilir. Buna multidisipliner yaklaşım denir. Gözde oluşan kitlenin kanser oluşturması sonucu tedavi şekli; kitlenin etkisine ve diğer vücut bölgelerine yayılıp yayılmadığına göre farklılaşabilir.
• Göz kanseri için yapılacak tedavi yöntemleri; radyasyon tedavisi, lazer tedavisi, immünoterapi , hedefli tedavi, kemoterapi, cerrahi müdahale ve gözün alınması gibi tedavi yöntemleri ile kötü huylu göz kitlelerinin tedavisi yapılabilir.

Gözde Kitle Ameliyatı

Gözde kitle ameliyatında, kitlenin türü, şiddeti, hastada oluşturduğu etkiye bağlı olarak yapılan cerrahi müdahalede değişebilir. İyi huylu kitleler göz yapısından çıkarılırken sadece hasarlı kitlenin olduğu dokular çıkarılabilir. Kötü huylu oluşan kitlelerin ameliyatında ise hasarlı dokuların çevresindeki sağlıklı dokularda çıkarılabilir. Bunun nedeni oluşan kötü huylu kitlenin tekrar çevre dokulara yayılmasını önlemektir. Gözde kitle ameliyatında lokal ve genel anestezi yapılarak hasta uyutulur. Daha sonra gelişmiş cerrahi aletlerle gözde oluşan kitleler çıkarılarak ameliyat gerçekleştirilir.

Gözde Kitle Tedavisi Sonrası İyileşme Süreci

Gözde kitle tedavi sonrası iyileşme süreci, yapılan tedavi seçeneklerine göre değişebilir. İyi huylu oluşan kitlelerde uygulanan cerrahi müdahale sonrası genellikle aynı gün içinde hasta taburcu edilebilir. Gözde oluşan kötü huylu kitlelerin ameliyatından sonra hastalar birkaç gün kontrol amaçlı hastanede tutulabilir.

İyileşmenin sağlanabilmesi için enfeksiyonları önlemek adına ilaç tedavisine devem edilebilir. İyileşme dönemi içerisinde takip ve kontrol muayeneleri ile bazı testler yapılabilir. Ayrıca, gözdeki kitlenin tam olarak çıkarılabilmesi için cerrahi müdahaleden sonra kemoterapi yada radyoterapi uygulamalarına devam edilebilir.

Beyinde Göz Arkasında Kitle Belirtileri Nelerdir?

Gözde oluşan her kitle doğrudan göz dokularından kaynaklanmaz. Bazı durumlarda beynin görme yollarını, optik siniri veya göz arkasındaki dokuları etkileyen tümörler de gözle ilgili belirtilerle ortaya çıkabilir. Özellikle göz arkasında gelişen kitleler, optik sinire baskı yaparak görme fonksiyonlarını etkileyebilir.

Beyinde göz arkasında yer alan kitlelerde görülebilecek belirtiler şunlardır:

• Görme keskinliğinde azalma
• Bulanık veya çift görme
• Görme alanında daralma
• Göz hareketlerinde kısıtlılık
• Göz küresinde baskı hissi
• Göz arkasında ağrı
• Işığa karşı hassasiyet
• İleri vakalarda gözün öne doğru çıkması (proptozis)

Belirtilerin şiddeti kitlenin büyüklüğüne, bulunduğu bölgeye ve optik sinir üzerindeki etkisine göre değişebilir. Özellikle ilerleyici görme kaybı veya görme alanı bozukluğu gelişmesi durumunda ayrıntılı göz ve nörolojik değerlendirme yapılması gerekir.

Beyinde Göz Arkasında Görülebilen Kitle Çeşitleri

Göz arkasındaki kitleler yalnızca göz dokularından değil, beyin ve optik sinir çevresindeki yapılardan da kaynaklanabilir. Kitlenin yerleşim yeri hem belirtileri hem de uygulanacak tedaviyi belirleyen en önemli faktörlerden biridir.

Bu bölgede görülebilen başlıca kitleler şunlardır:

• Hipofiz adenomları: Özellikle büyüdüklerinde görme sinirlerine baskı yaparak görme alanı kayıplarına neden olabilir.
• Optik gliom: Optik sinirden kaynaklanan tümörlerdir ve görme keskinliğinde azalma ile seyredebilir.
• Kraniyofaringioma: Beyin tabanında gelişen, çoğunlukla iyi huylu ancak çevre dokular üzerinde baskı oluşturabilen kistik tümörlerdir.
• Meningiom: Beyin zarlarından gelişir. Genellikle iyi huylu olsa da optik sinire yakın yerleştiğinde görme problemlerine yol açabilir.

Bu kitlelerin tamamı gözde kitle ile benzer belirtiler oluşturabileceğinden kesin tanı için ayrıntılı görüntüleme yöntemlerinden yararlanılır.

Beyinde Göz Arkasında Kitle Nasıl Teşhis Edilir?

Göz arkasında yer alan kitlelerin değerlendirilmesinde öncelikle ayrıntılı göz muayenesi yapılır. Görme keskinliği, görme alanı, göz hareketleri ve göz dibi değerlendirilerek kitlenin optik sinir üzerindeki etkileri araştırılır.

Muayene sonrasında gerekli görüldüğünde ileri görüntüleme yöntemlerine başvurulur. Manyetik rezonans (MR) ve bilgisayarlı tomografi (BT), göz arkası ve beyin dokularının ayrıntılı olarak incelenmesini sağlar. Bazı hastalarda kitlenin yapısını netleştirmek amacıyla biyopsi uygulanabilir.

Bu değerlendirmeler sonucunda kitlenin iyi huylu veya kötü huylu olup olmadığı belirlenerek uygun tedavi planlanır.

Beyinde Göz Arkasında Kitle Tedavisi Nasıl Yapılır?

Tedavi planı; kitlenin tipi, büyüklüğü, yerleşim yeri ve görme siniri üzerindeki etkisine göre belirlenir. Belirti oluşturmayan küçük ve iyi huylu kitlelerde düzenli takip yeterli olabilir. Ancak büyüyen, görmeyi tehdit eden veya kötü huylu olduğu düşünülen oluşumlarda aktif tedavi gerekir.

Tedavi seçenekleri arasında:

• Cerrahi olarak kitlenin çıkarılması
• Radyoterapi
• Kemoterapi
• Hedefe yönelik onkolojik tedaviler
• Düzenli görüntüleme ile takip yer alabilir.

Cerrahi tedavide temel amaç, çevredeki sağlıklı dokular korunarak kitlenin mümkün olduğunca tamamen çıkarılmasıdır. Tedavi sonrasında hastalar düzenli göz muayeneleri ve görüntüleme yöntemleriyle takip edilir. Özellikle kötü huylu tümörlerde nüks riskinin değerlendirilmesi ve görme fonksiyonlarının korunması açısından uzun dönem takip önem taşır.