Beynin Bölümleri ve Görevleri Nelerdir?

Beyin, birçok farklı bölgeden oluşan bir yapıdır. Vücudun işleyiş merkezi olarak da tanımlanması mümkündür. İnsan beyninin her bir bölümü, farklı görevlerden sorumludur. Temelde üç farklı bölümden oluşan beyin, vücuttaki kemiklerden kaslara kadar birçok alana sinyal gönderimini gerçekleştirir. Beynin bu karmaşık yapısı sayesinde insan vücudu, günlük hareketleri yapabilmeye başlar.

İnsan yaşamının sürdürülebilmesi için beyinde bulunan her bir bölümün sağlıklı bir şekilde işleyişine devam etmesi gereklidir. Beynin herhangi bir bölümünde hasar meydana gelmesi, vücudun farklı bölümlerini etkiler ve sağlık problemlerine neden olur. Özellikle beyin travması gibi durumlara bağlı olarak kişinin sağlık durumu olumsuz yönde etkilenebilir. Beyin, tek bir organ ya da yapı olarak değerlendiriliyor olsa da bu yapının kendi içerisinde farklı bölümlerine yer verildiği bilinir.

Beynin Bölümleri ve Görevleri Nelerdir?

Beyin, kişinin görme ve tat alma işlevlerini dahi gerçekleştiren önemli bir yapıdır. Karmaşık bir çalışma sistemine sahiptir. Fakat bu sistemde oluşan en ufak bir hata bile kişinin sağlık problemlerinin oluşmasına neden olur. Beynin her bölümünün, vücutta farklı görevi olduğu bilinir. Beynin bölümleri ve görevleri şu şekilde sıralanabilir:

Serebrum

Serebrum, beynin üst kısmında bulunur ve en büyük bölüm olarak bilinir. Beynin ortalama olarak %80'lik bir kısmı serebrum bölgesinden oluşur. Kişinin görme yetisinin oluşması, bu bölüm sayesinde meydana gelir. Aynı zamanda serebrum, kişinin; tat alma, duyma, dokunma, duyduğunu algılama ve konuşma gibi işlevleri yerine getirilmesini de sağlar. Serebrumun diğer görevleri arasında ise; düşünme ve karar verme yeteneğinin oluşması, duygu gelişimi, öğrenme kabiliyeti sağlama ve hassas dokunma durumunun algılanabilmesi yer alır.

Beyincik

Beyincik, serebrum bölgesinin hemen alt kısmında yer alan bölümdür. Kas hareketlerinin algılanması ve gerçekleştirilmesi, bu bölüm sayesinde gerçekleşir. Aynı zamanda beyincik sayesinde kişinin ince motor becerileri de gelişim gösterir. Kişinin yürümesi ya da koşabilmesi gibi aktiviteler, bu bölgeden vücuda iletilen sinyallere bağlı olarak ortaya çıkar. Kişinin denge kurabilmesi ve koordinasyon yeteneğinin gelişmesine de yardımcıdır.

Bu bölümün diğer görevleri arasında ise; postürün korunması, reflekslerin oluşumu ve duygusal entegrasyon yer alır. Özellikle motor refleksi gelişimi, beyincik sayesinde ortaya çıkar. Kasların ne kadar kasılması gerektiği ya da ne kadar gevşemesi gerektiği dahi bu bölge sayesinde belirlenir. 

Kişi dünyaya geldiği andan itibaren vücudun gerçekleştirdiği hareketler, beyincik tarafından kayıt altına alınır. Böylelikle kişinin vücudunun aynı hareketleri tekrarlayabilmesi sağlanmış olur.

Beyin Sapı

Beynin üçüncü temel bölgesi ise beyin sapıdır. Beynin en alt kısmını oluşturan bölüm olarak bilinir. Bu bölümün görevleri arasında ise göz hareketlerinin oluşumu ve nefes alıp verme sürecinin gerçekleşmesi gibi durumlar yer alır. Vücudun kan basıncının dengelenmesinde dahi beyin sapı etkin rol oynar. Serebrum gibi bu bölümün görevleri arasında da tat alma oluşumu yer alır. Beyin sapının bilinen diğer görevleri ise şu şekilde sıralanabilir:

• Kalp atış hızının dengelenmesi.
• Gözün istemli ve istemsiz hareketlerinin gerçekleşmesi.
• Duyusal bilgilerin işlenmesi.
• Uyku ve uyanıklık bilinci kazanılması.
• Yüz bölgesindeki hareketlerin ve mimiklerin oluşumu.
• Yutma işlevinin gerçekleşmesi.
• Sindirim sisteminin çalışması.

Beynin Ön Bölümleri Nedir?

Beyinde bulunan bu üç bölüm ise kendi içerisinde farklı bölümlere ayrılır. Beynin ön bölümleri; serebrum, talamus ve hipotalamus olarak bilinir. Serebrum, beynin hem sağ hem sol lobunu kapsar. Talamus ise serebral korteks ile orta beyin bölümünün tam orta kısmında yer alır. 

Duyusal sinyaller ve motor sinyalleri bu bölümde koordine edilerek, vücudun farklı bölümlerine iletilir. Hipotalamus ise talamusun taban kısmını oluşturur. Hormonların salgılanmasından görevli olan bölümdür ve aynı zamanda da hipofiz bezinin kontrolünden sorumludur. Vücudun ısısını belirler, açlık ve tokluk hissini oluşturur, kişinin su ihtiyacının fark edilmesini sağlar. 

Arka Beyin Bölümleri Nelerdir?

Arka beyin bölümleri de üç farklı kategoride değerlendirilir. Beyincik, arka beyin bölümünün bir parçasıdır. Beyincik, beyin sapının tam arka noktasında konumlanmıştır. Arka beyinin diğer bir bölümü ise pons olarak bilinir. Pons; ön beyin, beyincik ve omurilik soğanının arasında bir noktada bulunur. Sinir tellerinden oluşan bir yapıdır ve beyinciğin iki bölümü arasında sinir iletimini sağlayan bir köprü görevi görür. Bu nedenle de pons, diğer bir ismi ile varoli köprüsü olarak da adlandırılır.

Pons, hem ön beyin hem de arka beyin bölgesinde yer alan bir noktada konumlanmıştır. Fakat genel olarak arka beyin bölümlerinden birisi olarak değerlendirilir. Ön bölümde pons lifleri yer alırken, arka kısımda ise ponsun çekirdekli kısmı bulunur. Pons, vücudun solunum sistemi üzerinde etkin rol oynar.

Arka beyin kısmındaki diğer bir bölüm omurilik soğanıdır. Omurilik soğanı, otonom sinir sistemini oluşturan bir yapı olarak da değerlendirilebilir. Kalp atış hızı, solunum hızı ve bunlar gibi hayati fonksiyonların işlevinden sorumludur. Refleks tepkileri, omurilik soğanı sayesinde oluşur. Uyku ve uyanıklık döngüsünü belirler, vücudun dinlenme ihtiyacı ortaya çıktığında sinyaller gönderir ve kasların koordine bir şekilde çalışmasını sağlar.

Orta Beyin Bölümleri Nelerdir?

Orta beyin, arka ve ön beyin bölümlerinin orta kısmını tanımlar. Bu kısım da üç ana bölümden oluşur. Bu bölümler; kollikuli, serebral pediküler ve tegmentum olarak bilinir. Kollikuli, görme ve işitme sürecinin gerçekleştirilmesinden görevlidir. Aynı zamanda da reflekslerin düzenlenmesini sağlar. Tegmentum bölümü, motor becerilerinin gelişim sürecinden görevlidir. Serebral pediküler ise beynin sağ ve sol bölümleri arasında bağlantı kurulmasına yardımcıdır. Dopamin içeren nöronlardan oluşur, vücut hareketlerinin kontrollü bir şekilde uygulanmasını sağlar. Beynin ön, arka ve ön bölümleri, birbirleri ile bir uyum içerisinde çalışarak vücudu dengede tutar.

Sağ ve Sol Beyin Özellikleri Nelerdir?

Beyin sağ ve sol lob olmak üzere iki farklı bölüme ayrılır. Sağ beyin daha çok duygusal konular ile alakalıdır. Sol beyin ise mantıksal alanlar ile alakalı bölüm olarak kabul edilir. Sağ beyin özelliklerinin şu şekilde sıralanması mümkündür:

• Sezgisellik sağlar.
• Kişilerin yüzlerinin hatırlanmasını gerçekleştirir.
• Yaratıcılık ile alakalıdır.
• Hayal kurabilme yeteneği kazandırır.
• Kişilerin duygu ve düşüncelerini anlamaya yardımcıdır.
• Empati kurmayı sağlar.

Sol beyin kısmının özellikleri ise şu şekildedir:

• Dil becerisini geliştirir.
• Sayısal zekayı ön plana çıkarır.
•  Mantıksal düşünme sürecini destekler.
• Muhakeme yeteneği verir.
• Analitik zekayı geliştirir.
• Sıralı düşünme ve sıralı işlem yapma kabiliyeti oluşmasını sağlar.