Kirpik İltihabı Nedir? Kirpik İltihabı Belirtileri ve Tedavisi

Doğal görme yetisinde bir bozukluk fark edilmesi halinde, direkt olarak sağlık kuruluşlarından randevu alınması önerilir. Gözün farklı bölümlerinde meydana gelen bu rahatsızlıklar içinde en yaygın görünenlerden biri ise kirpik iltihabıdır.

Tıptaki adıyla blefarit, yani kirpik iltihabı, göz kapaklarında görülen bir iltihaplanma türüdür. Göz kapaklarının kenarında oluşan bu iltihabi durum, kapak kenarlarındaki yağ bezelerinin tıkanması sonucu meydana gelir ve genel olarak geçmeyen, kronik bir hastalık olarak bilinir. 

Kirpik İltihabı Nedir?

Kirpik iltihabı, kişinin göz bölgesinde meydana gelen bir sağlık problemidir. Tedavisi olan bir hastalık olmasına rağmen bazı durumlarda hastalığın tekrarlama riski vardır. Bunun nedeni ise kirpik iltihaplanmasının kronik hastalıklar arasında yer alıyor olmasıdır. Tedavisi yapılmadığı durumda ise kirpik iltihabına bağlı olarak göz kuruluğu ya da gözyaşı kanal tıkanıklığı gibi durumlarla karşı karşıya kalınma ihtimali vardır.

Kirpik İltihabı Ne Kadar Yaygındır?

Son yıllarda yapılan araştırmalar, göz hastalıklarına başvuran hastaların yaklaşık %40-45'inde farklı boyutlarda kirpik iltihabı (blefarit) sorununun görüldüğünü ortaya koymuştur. Bu oran, hastalığın günlük hayatta sanıldığından çok daha sık karşılaşılan bir göz problemi olduğunu göstermektedir.

Kirpik İltihabı Belirtileri Nelerdir?

Kirpik iltihabı rahatsızlığında, göz kapağı çevresinde rahatsızlık hissi meydana gelir. Bunun haricinde de farklı belirtiler ortaya çıkar. Kirpik iltihabının en sık görülen belirtileri, derecesine göre şu şekildedir; 

• Göz kapaklarında kaşınma ya da kızarma.
• Gözlerde kuruluk ya da gözde sulanma.
• Bu rahatsızlığı yaşayan hastalarda genellikle gözde kum varmış hissi ya da batma hissi oluşur.
• Gözlerde ışığa karşı duyarlılık gelişir.
• Kirpik iltihabının ilerlemesi halinde ise kirpik diplerinde kabuk oluşumu ve pullanma meydana gelir.
• Kirpiklerin dökülmesi ise en nadir görülen belirtiler arasında yer alır.

Kirpik İltihabı Nedenleri Nelerdir?

Kirpik iltihabının kesin bir nedeni bulunmazken, bazı göz problemleriyle birlikte ortaya çıkması mümkündür. Bu nedenlerin arasında kozmetik ürünlerinin kullanımından, cilt problemlerine kadar birçok madde yer alır.

Kirpik iltihabı yaşıyorsanız nedeni aşağıdakilerden biri ya da birkaçı olabilir; 

• Seboreik dermatit benzeri bir cilt rahatsızlığı
• Yağlı cilt tipine sahip olmak
• Göz kapaklarındaki yağ bezelerinin işlevini yitirmesi sebepli göz hastalıkları
• Makyaj ürünlerinin gözde uzun süre kalması
• Lens solüsyonları gibi kimyasal ürünlerin kullanımı
• Uzun süreli lens kullanımı
• Bazı bakteriyel enfeksiyonlar 
• Yağlı ciltlerde görülen kepeklenme problemleri 
• Meibomian bezi disfonksiyonu, yani göz kapaklarındaki yağ bezelerinin tıkanması ya da düzgün çalışmaması 
• Bağışıklık sisteminin zayıflaması (bağışıklık sistemi zayıfladığında göz kapaklarındaki zararsız bakteriler hızla çoğalabilir ve iltihaplanma hızlanır)
• Göz kapaklarındaki yağ bezelerinin aşırı yağ salgılaması

Dış uyaranlar içerisindeki kimyasal bazı maddelere ya da sigara dumanına maruz kalınması da kirpik iltihabı rahatsızlıklarının nedenleri arasındadır.

Kirpik İltihabı Teşhisi Nasıl Konur?

Kirpik iltihabı şüphesiyle başvuran hastalarda hekim öncelikle hastanın tıbbi öyküsünü, kullandığı ilaçları, şikayetin ne kadar süredir devam ettiğini ve varsa kronik hastalıklarını sorgular. Ardından özel bir ışık altında veya büyüteç yardımıyla detaylı bir göz muayenesi yapılır.

Teşhis sürecinde en sık başvurulan yöntemlerden biri, göz kapağında oluşan yağ veya kabuklanmalardan alınan bir örneğin laboratuvara gönderilerek incelenmesidir. Bu inceleme sonucunda iltihaba yol açan etkenin bakteriyel, viral veya fungal (mantar) bir ajan olup olmadığı, ya da bir alerjen madde olup olmadığı tespit edilebilir. Bazı durumlarda gözler temizlendikten sonra gözyaşından da örnek alınarak incelemeye gönderilebilir. Bu detaylı değerlendirme, doğru tedavi planının bir an önce başlatılmasını sağlar.

Geçmeyen Kirpik İltihabına Ne İyi Gelir?

Kirpik iltihabı, genel olarak tekrarlayan bir rahatsızlıktır. Hastalığın tekrar ettiği durumlarda daha iyi bir tedavi yöntemi seçilmeli ve bu tedavi yöntemi belirlenen aralıklarla tekrarlanmalıdır. Tedavinin devamlı uygulanmadığı durumlarda yeniden ortaya çıkabilen kirpik iltihabına mutlaka bir doktor gözetiminde tedavi uygulanmalıdır.

Geçmeyen kirpik iltihabının tedavi yöntemleri arasında şu maddelere yer verilir;

Göz kapaklarının düzenli olarak temizlenmesi 

Göz bölgesine sıcak kompres uygulanması, kirpik iltihabına iyi gelir. Bunun nedeni ise bölgesel olarak ısı uygulandığı için yağ bezelerinin aktif olarak çalışmasıdır. Bu tür uygulamaların ise doktor onayı olmadan yapılmaması önerilir

Makyaj yapan kişilerin, makyajlarını temizlemeden uyumaması gerekir. Kirpik diplerinde biriken makyaj kalıntıları, bölgede bakteri oluşumuna yol açarak iltihaplanma problemine neden olabilir

Kontakt lens bakımlarına oldukça özen gösterilmesi gereken kirpik iltihabında kontak lenslerin düzenli bir şekilde temizlenmesi ve doğru metotlarla kullanılması gereklidir

Geçmeyen kirpik iltihabında bazı doğal içerikli ürünlerin kullanımına da başvurulabilir. Örneğin; Hindistan cevizi yağı her gece yatmadan kirpik diplerine uygulandığında iltihaplı bölgedeki belirtilerin hafifletilmesine katkı sağlar. Bir diğer doğal yöntem olarak çay ağacı yağı ya da çay ağacı yağı içeren cilt bakım ürünlerinin kullanımıdır. Bu ürünleri kullanarak iltihaba yol açan parazitlerin azaltılması hedeflenir

Suni gözyaşları, kirpik iltihabının önlenmesine yardımcı olan ve sıkça tercih edilen damlalardan biridir. Yapay gözyaşı, kirpik iltihabında çok sık görülen bir durum olan göz kuruluğunu hafifletmeye yardımcı olur.

Kirpik iltihabı bazı durumlarda antibiyotik kullanımı gerektirir. Özellikle bakteriyel enfeksiyon durumlarında doktor tarafından reçete ile yazılan uygun bir antibiyotik ya da antibiyotik içeren merhem ve göz damlaları kullanılabilir

Antibiyotik harici olarak kirpik iltihaplarında steroid damla veya merhemler de iltihabın azaltılmasında başvurulan tedavi yöntemlerinden bir diğeridir

Kirpik İltihabı Nasıl Geçer?

Kirpik iltihabı genel olarak kronik bir hastalıktır ve geçtiği sanılan durumlarda bile tekrar edebilir. Uygun bir tedavi ile belirtileri azaltılan bu hastalığa ek olarak bazı yöntemler de işe yarayabilir. Örneğin; daha uzun vadeli bir yöntem olarak stres ile başa çıkmak önerilebilir. Çünkü; stres bağışıklık sistemini zayıflatır ve göz iltihaplarını artırabilir.

Bazı meditasyonlar sayesinde stres azaltılarak kişinin daha sakin bir ruh haline sahip olması sağlanabilir. Böylece kirpik iltihabının tekrarlanma olasılığı da azalır. Kirpik iltihabı yaşayan kişilerin düzenli olarak göz kontrolüne gitmesi önerilir. Doktor kontrollerinde, başlanılan tedaviye devam edilebilir ya da doktor kararına bağlı olarak farklı bir tedavi yöntemine geçiş yapılabilir. 

Geçmeyen kirpik iltihabı rahatsızlığında başvurulan bir diğer alternatif yöntem akupunkturdur. Bu yöntem, kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Kirpik iltihabı tedavisi sonrasında hastalığın tekrarlamaması için yapılması gerekenlerden biri ise nemlendirici göz damlası kullanmaktır.

Göz kuruluğunu hafifleten bu göz damlaları sayesinde kirpik iltihabı tekrarlanma riski de azalabilir. Ayrıca kirpik rahatsızlığı yaşayan hastalar, rahatsızlığın tekrarlamaması için ortam nemlendirici cihazların kullanımını tercih edebilir.

Kirpik İltihabı Tedavisi

Kirpik iltihabı yaşandığında öncelikle belirtilerin hafifletilmesi gerekir. Belirli bir tedavi uygulamadan önce sıcak kompres gibi bazı basit yöntemler, doktor onayı olduğu takdirde uygulanabilir.

Göz kapaklarına uygulanan sıcak kompres, meibomian bezlerinde tıkanıklığın giderilmesine yardımcı olur. Belirtilerin arttığı durumlarda ise doktorlar, hastalara antibiyotik tedavisi önerebilir. Antibiyotikler ve kortizonlu göz damlaları ya da merhemler ile bir tedavi uygulanması mümkündür. 

Kirpik iltihabı için özel göz şampuanları da tercih edilen tedavi yöntemleri arasında yer alır. Göz şampuanları sayesinde göz hijyeni sağlanarak kirpik diplerinde enfeksiyona yol açan yağlanmalar ve kalıntılar giderilmiş olur.

Kirpik iltihabı yaşandığı durumlarda vücut dengesi ve bağışıklığı için bazı diyetler uygulamak gerekebilir. Bunun yanında omega 3 içeren yağ asitleri gibi alınan bazı takviye gıdalar göz sağlığını destekler ve kirpik iltihabı semptomlarının hafiflemesine yardımcı olur.

Şiddetli Vakalarda Hangi İlaç Tedavileri Uygulanır?

Basit vakalarda ev bakımı ve antibiyotik tedavisi yeterli olurken, daha inatçı veya şiddetli olgularda farklı ilaç grupları devreye girebilir. Mikrobiyal ajanların göz kapağından gözün diğer tabakalarına ulaşmasını önlemek amacıyla antibiyotik, antifungal veya antiviral içerikli göz damlaları kullanılabilir. Alerjik kaynaklı veya inatçı enfeksiyonlarda ise steroid içeren göz damlaları ve antiinflamatuar ilaçlar tercih edilebilir.

Bazı blefarit türlerinde, kalsinörin inhibitörü sınıfından olan topikal siklosporin ilaçları da tedaviye eklenebilir; bu ilaçlar özellikle iltihabın yol açtığı zorlayıcı semptomların azaltılmasında etkilidir. Seboreik dermatit veya rozasea gibi altta yatan bir cilt hastalığı varsa, öncelikle bu hastalığa yönelik tedavi planlanmalı, blefarit tedavisi buna ek olarak uygulanmalıdır.

Tedavi Edilmeyen Kirpik İltihabı Hangi Komplikasyonlara Yol Açabilir?

Zamanında tedavi edilmeyen kirpik iltihabı, bazı ek göz sorunlarına zemin hazırlayabilir:

• Konjonktivit: Gözün beyaz kısmı (sklera) ile göz kapağının iç yüzeyinin iltihaplanmasıdır.
• Arpacık: Kirpik köküne yakın bölgede ödem ve ağrı ile kendini gösteren bir rahatsızlıktır; bazı durumlarda kist haline dönüşerek cerrahi müdahale gerektirebilir.
• Şalazyon: Göz kapağındaki yağ bezinin tıkanmasıyla oluşan, genellikle ağrısız şişliklerdir.
• Keratit: Gözün renkli kısmını oluşturan kornea tabakasında görülen bir iltihaplanmadır.
• Kornea ülserleri: İleri düzey ve tedavi edilmemiş olgularda görülebilen, görme keskinliğini tehdit edebilecek ciddi bir komplikasyondur.
• Kronik konjonktivit ve kontakt lens kullanımında güçlük: Uzun süreli iltihaplanma bu tür kalıcı zorluklara yol açabilir.