Boğaz Ağrısı Nedir?
Boğaz ağrısı, yutkunduğunda gitgide kötüleşen boğazda ağrı, kaşınma, yanma hissi ve tahriş hissini tanımlar. Boğaz ağrısı, poliklinik başvurularında en sık görülen semptomlardan biridir. Çoğu boğaz ağrısı enfeksiyon ve çevresel faktörlerden meydana gelir. Kuru boğaz hissi rahatsız edici olsa da genellikle boğaz ağrısı kendiliğinden geçer.
Bazen boğaz ağrısı oluşma nedenine ve türüne göre tedavi gerektirebilir. Düzenli boğaz ağrısı problemleri yaşamak belki hastalıkların habercisi olabilir bu nedenle yıllık check-up taraması etkili bir yöntem olacaktır. Hem Check up nasıl yapılır diye merak eden hastalar, hem de boğaz ağrısının kronik gerekçelerini öğrenmek isteyen hastalar hastanelere baş vurabilir.
Boğazın farklı bölgelerinde görülen boğaz ağrıları etkilediği bölgeye göre şu şekilde isimlendirilir: Ağzın hemen arka kısmındaki alanı etkiliyorsa, farenjit Bademciklerin şişmesi ve kızarmasına neden oluyorsa, bademcik iltihabı (tonsilit) Gırtlakta şişme ve kızarıklığa neden oluyorsa, larenjit.
Op. Dr. Özlem BAYRAM, boğaz ağrısı durumunda evde yapılabilecekleri aşağıdaki videoda detaylı bir şekilde ele alıyor.
Boğaz Ağrısına 2 Dakikada Çözüm!
Boğaz ağrısına 2 dakikada çözüm arayanlar için çeşitli yöntemler mevcuttur. Boğaz ağrısında bol sıvı tüketimi oldukça önemlidir. Bazı bitkisel çaylar boğaz ağrısından kaynaklanan rahatsızlığı hafifletmeye yardımcı olur. Boğaz ağrısına 2 dakikada çözüm getirecek çaylar şunlardır;
- Limon ve ballı Ilık su
- Zencefil çayı
- Yeşil çay
- Meyan kökü
- Kekik çayı
- Ekinezya çayı
- Çemen otu
- Hatmi kökü
- Sarımsak
- Ada çayı
Ayrıca yapılan çalışmalarda özellikle karanfil, zencefil ve ekinezya çiçeği özlerinin boğaz ağrısından kaynaklanan iltihabı azaltabileceği sonucuna varmıştır.
Bitkisel tamamlayıcı alternatif uygulamalar her birey için uygun bir yaklaşım olmayabilir. Dolayısıyla bu tarz uygulamalar öncesinde hekiminize danışmanız ve yöntemin sizin için uygunluğu konusunda bilgi almanız oldukça önemlidir.
Boğaz Ağrısının Tedavisi Nasıldır?
Boğaz ağrısının nedeni viral enfeksiyon ise antibiyotiklerin virüsler üzerinde etkisi olmadığı için genellikle tıbbı tedavi gerekmez. Şiddetli ve uzun süreli boğaz ağrılarında ise uygulanan ilaç tedavileri altta yatan nedeni tedavi etmeye ve semptomları hafifletmeye yöneliktir. Boğaz ağrısını hafifleten asetaminofen ve ibuprofen en sık kullanılan ilaçların etken maddeleridir.
Antihistaminikler, alerji semptomlarınıza yardımcı olabilir. Polen, küf veya çimen gibi bir alerjenle temas ettiğinizde vücudunuz histamin salgılar.
Histamin, ağrı hissinde rol oynar bu nedenle bir antihistaminik almak alerjiye bağlı boğaz ağrısına yardımcı olabilir.
Reflünün başarılı tedavisi zaman alabilir. Ne kadar erken teşhis ve tedavi edilirse boğaz ağrısı gibi belirtiler o kadar çabuk ortadan kalkar.
Boğaz ağrılarının bakteriyel enfeksiyon sonucu oluştuğu teşhisi konulduğunda, zatürre, bronşit ve ateş gibi daha ciddi komplikasyonları önlemek için uygulanacak en doğru tedavi seçeneği antibiyotiktir. Hekim tarafında yaklaşık 7-10 gün sürecek bir tedavi planlanır.
Boğaz Ağrısının Belirtileri Nelerdir?
Boğaz ağrısı, boğaz bölgesinde rahatsızlık, yanma veya acı hissi ile karakterize bir semptomdur.
Genellikle yutkunma sırasında artan ağrı hissi, kızarıklık ve şişlik gibi belirtilerle birlikte görülür. Boğaz ağrısının altında yatan birçok neden olabilir, bu nedenle belirtiler çeşitli faktörlere bağlı olarak değişebilir.
Boğaz Ağrısı Daha Çok Kimlerde Görülür?
Boğaz ağrısı, her yaş grubunda ve cinsiyette görülebilir, ancak çocuklar, bağışıklık sistemleri henüz tam olarak gelişmediği için daha sık etkilenirler. Ayrıca soğuk algınlığı, grip, alerjiler veya enfeksiyonlar gibi hastalıklara yatkın kişilerde boğaz ağrısı daha sık görülebilir.
Boğaz Ağrısına Ne İyi Gelir?
Boğaz ağrısını hafifletmek için sıcak içecekler, tuzlu gargara, bal ve limon karışımı, tıbbi bitki çayları gibi doğal yöntemler kullanılabilir. Ayrıca nemli havanın sağlanması ve tahriş edici maddelerden kaçınılması da boğaz ağrısını hafifletmeye yardımcı olabilir.
Boğaz Ağrısına İyi Gelen Bitkiler Nelerdir?
Boğaz ağrısını hafifletmek için kullanılan bitkiler arasında papatya, adaçayı, zencefil, ısırgan otu ve okaliptüs bulunur. Bu bitkilerin çayları veya tentürleri boğaz ağrısını hafifletebilir. Ancak bitkilerin kullanımı önce bir uzmana danışılmalıdır.
Boğaz Ağrısı Nasıl Geçer?
Boğaz ağrısını önlemek için enfeksiyonlardan kaçınmak, yeterli uyku almak, bağışıklık sistemini güçlendirmek, sigara ve alkol tüketiminden kaçınmak, nemli havayı sürdürmek ve kişisel hijyene dikkat etmek önemlidir.
Farklı hastalıklardan kaynaklı oluşan boğaz ağrısının iyileşmesinde istirahatin önemli bir yeri vardır.
Boğaz ağrısında ses tellerini dinlendirmek de önemlidir. Yüksek sesle konuşmamak ve gerekli olmadıkça çok konuşmayarak boğazı tahriş etmemek gerekir. Ayrıca boğazın kurumaması için sık sık sıvı tüketerek boğaz nemlendirilebilir.
Boğaz ağrısı, solunan kirli havadan kaynaklanabileceği için sigara içilen ortamda bulunmak veya sigara içmek, boğaz ağrısı oluşturur. Boğaz ağrısının bir an önce iyileşmesi için çeşitli besinler kullanılabilir. Bu besinlerin başlıcaları şöyle sıralanabilir:
Bal: Boğaz ağrısında en çok kullanılan besinler arasında bal yer alır. Bal tek başına veya ılık bitki çaylarına katılarak tüketildiğinde boğazı yumuşatır ve nemlendirir. Ayrıca ağız yaralarında, öksürükte ve boğaz ağrısında iyileşmeye yardımcıdır.
Sarımsak: Halk arasında doğal antibiyotik olma özelliği ile bilinen sarımsak, enfeksiyon durumunda kullanıldığında enfeksiyonu azaltarak boğaz ağrısının geçmesine yardımcı olabilir. Sarımsak yemeklere katılarak veya çiğ halde tüketildiğinde faydasını gösterir. Mide rahatsızlığı olan kişiler, sarımsağı çiğ olarak tükettiğinde rahatsızlık oluşturabileceği unutulmamalıdır.
Elma Sirkesi: Antibakteriyel özelliği olan elma sirkesi, bakteri kaynaklı enfeksiyonu azaltabilir. Ayrıca asidik yapısı ile boğazda oluşan balgamı parçalayacağından öksürüğü ve boğaz ağrısını azaltmaya yardımcı olabilir. Elma sirkesi gargara olarak veya besinlere katılarak tüketilebilir.
Boğaz Ağrısını Hafifletmek için Evde Neler Yapılabilir?
Evde boğaz ağrısını hafifletmek için bol su içmek, sıcak sıvılar tüketmek, tuzlu gargara yapmak, nemli hava sağlamak, dinlenmek ve boğazı korumak önemlidir. Ayrıca bahsedilen bitkisel çözümleri de deneyebilirsiniz.
Boğaz Ağrısı ve Öksürük Arasındaki İlişki Nedir?
Boğaz ağrısı ve öksürük genellikle aynı altta yatan nedenlerden kaynaklanır. Örneğin, soğuk algınlığı veya grip gibi üst solunum yolu enfeksiyonları hem boğaz ağrısına hem de öksürüğe neden olabilir. Bu semptomlar, solunum yollarındaki iltihap veya tahriş sonucu ortaya çıkar.
Boğaz Ağrısının Strep Boğaz Enfeksiyonu ile İlişkisi Nedir?
Strep boğaz enfeksiyonu, boğaz ağrısı ve boğazda şişlik gibi şiddetli belirtilere neden olan bir bakteriyel enfeksiyondur.
Eğer boğaz ağrısı ani bir şekilde başlarsa ve yutkunma sırasında şiddetli ağrıya neden oluyorsa, strep boğaz enfeksiyonu olabilir. Bu durum tedavi edilmezse komplikasyonlara yol açabilir, bu nedenle doktora danışmak önemlidir.
Hangi Yiyecek ve İçecekler Boğaz Ağrısına İyi Gelebilir?
Boğaz ağrısını hafifletmek için sıcak çorbalar, taze meyve suları, ılımlı sıcaklıkta çaylar, yoğurt ve püre gibi yumuşak ve besleyici yiyecekler önerilir. Baharatlı veya tahriş edici yiyeceklerden kaçınılmalıdır.
Boğaz Ağrısı Çocuklarda Nasıl Tedavi Edilmelidir?
Çocuklarda boğaz ağrısını tedavi etmek için öncelikle bir doktora başvurmak önemlidir. Doktorun önerdiği tedaviye uyulmalıdır. Genellikle dinlenme, bol sıvı tüketimi ve ağrı kesici ilaçlar önerilir. Çocuklara özellikle aspirin verilmemelidir, çünkü Reye sendromu riskini artırabilir.
Boğaz ağrısının enfeksiyonlardan çeşitli yaralanmalara kadar pek çok nedeni olabilir. En yaygın boğaz ağrısı nedenleri aşağıda özetlenmiştir.
Boğaz Ağrısı Nedenleri Nelerdir?
Soğuk Algınlığı, Grip ve Diğer Viral Enfeksiyonlar
Boğaz ağrılarının yaklaşık %90’ı viral enfeksiyonlar nedeniyle meydana gelir. Soğuk algınlığı, grip, mononükleoz, koronavirüs hastalığı 2019 (COVID-19), kızamık, suçiçeği, kabakulak gibi viral hastalıklarda boğaz ağrısı yaygın olarak görülür.
Bakteriyel Enfeksiyonlar
Boğaz ağrılarında en sık rastlanılan bakteri türü, Streptococcus bakterileridir. Özellikle çocuklarda görülen boğaz ağrılarının yaklaşık %40’ının oluşumunda Streptococcus bakterileri vardır. Streptococcus bakterileri dışında gonore ve klamidya gibi cinsel yolla bulaşan bakteriyel enfeksiyonlar da boğaz ağrısına neden olabilir.
Alerji
Polen, toz, küf, çimen veya evcil hayvan gibi çeşitli tetikleyicilerin neden olduğu alerjik reaksiyonlarda burun tıkanıklığı, hapşırma ve boğaz ağrısı gibi belirtiler ortaya çıkabilir. Tetikleyicilere tepki olarak bağışıklık sistemi farklı kimyasallar salgılar. Bu salgılar burunda aşırı birikerek boğazın arka kısmına damlayabilir. Postnazal akıntı denilen bu akıntılar boğazı tahriş edebilir.
Kuru Hava
Kuru hava, boğazın nemini emer. Özellikle kışın kullanılan ısıtıcılar ortamın nemini azaltarak boğaz kuruluğuna, tahribatına ve boğaz ağrısına neden olabilir.
Çevre Kirliliği
Birçok canlıya zarar vererek doğanın dengesini bozan pek çok atık ve kimyasal maddeler boğaz ağrısına neden olabilir.
Travma
Boyuna alınan darbeler sonucu boğaz ağrısı gelişebilir. Boğaza sıkışan bir yiyecekte boğazların tahrip olmasına neden olur.
Ayrıca Boğaz ağrılarının ortaya çıkmasına neden olan yaralanmalardan biri de ses tellerinin ve kaslarının aşırı zorlanmasıdır. Özellikle yüksek sesle konuşmak zorunda kalan öğretmen, antrenör gibi meslek dallarında görülen boğaz ağrılarının en yaygın sebebi budur.
Gastroözofageal Reflü Hastalığı
Mideden salgılanan asidin yemek borusuna geri dönmesi olarak ifade edilen reflü hastalığı da boğaz ağrılarının önemli nedenlerinden biridir. Yemek borusuna gelen asit, boğazlarda yanmaya ve ağrıya neden olur.
Boğaz Ağrısına Neden Olan Risk Faktörleri Nelerdir?
Boğaz ağrısı çoğu insanda görülebilir. Bazı risk faktörlerinden birine ya da birkaçına sahip olmak sizi boğaz ağrılarına karşı daha hassas hale getirebilir:
Yaş: 3-15 yaş arası çocuk ve gençlerde enfeksiyona bağlı boğaz ağrısına oldukça sık rastlanır.
Sigara dumanına maruz kalma: Sigara kullanmak veya pasif içici olarak sigara dumanına maruz kalmak boğazı tahriş eder. Ağız, boğaz ve gırtlak kanseri riskini arttırır.
Temas: Viral veya bakteriyel enfeksiyonların kolaylıkla yayıldığı okul, ofis, toplu taşıma gibi kalabalık alanlarda bulunma boğaz ağrısına neden olabilecek hastalıklara maruziyet bakımından yüksek risk taşır.
Bağışıklık sistemi: zayıflayan bağışıklık sistemi boğaz ağrısının ortaya çıkmasına neden olabilecek tüm hastalıklar için risk oluşturur.
Boğaz Ağrısını Önlemek için Neler Yapılmalıdır?
Basit adımlar özellikle enfeksiyon kaynaklı boğaz ağrılarının oluşmasını engelleyebilir:
- Hapşırma ve öksürme sonrasında ellerinizi mutlaka yıkayın.
- Özellikle kalabalık ortamlarda, toplu taşımalarda mutlaka el dezenfektanı kullanın.
- Burun ve ağzınıza gerekli hijyeni sağlamadan dokunmayın.
- Enfeksiyonu olduğunu bildiğiniz kişilerle yakın temastan kaçının.
- Kapı kolu, bilgisayar, masa üstü gereçleri gibi ortak kullanılan eşyaların hijyenine dikkat edin.
- Boğaz enfeksiyonları gibi çeşitli enfeksiyonlara karşı bağışıklık sisteminizi sağlıklı bir diyet ve düzenli egzersiz ile güçlendirin.
- Genel sağlık taramalarını ihmal etmeyin.
Boğaz Ağrısında Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?
Boğaz ağrıları genellikle 5-10 gün içerisinde evde uygulanan tedaviler ile kendi kendine geçmektedir. Fakat uzun süren boğaz ağrılarında tıbbi tedaviye ihtiyaç duyulabilir. Kulak burun boğaz uzmanları iyileşmeyen boğaz ağrılarına eşlik eden şu durumların varlığında mutlaka bir hekime başvurulmasını önermektedir:
- Nefes almada, yutkunmada veya ağzı açmada zorlanma
- Yüz veya boyunda şişlik
- 38°C üzeri ateş
- Tükürükte kan olması
- Uzun süren ses kısıklığı
- Şiddetli kulak ağrısı
- Kızarıklık
- Döküntü
- Eklem ağrısı
- Yutma yetersizliğini gösterebilecek olağandışı salya akıntısı
Boğaz Ağrısı Tanısı Nasıldır?
Kulak burun boğaz uzmanı tarafından hastanın semptomları dinlenerek, tıbbı geçmişi incelenir ardından detaylı fiziki muayeneye geçilir.
Boğaz, çeşitli aletler veya kamera kullanılarak incelenir. Muayene sonrasında doktorlar, boğaz ağrısının nedeni olan streptokok bakterilerini tespit etmek için basit bir test kullanırlar.
Doktor, salgı örneği almak için boğazın arkasına steril bir bez sürer ve örnek test için laboratuvara gönderilir.
Hızlı antijen testleri ile kısa sürede sonuçlar elde edilir. Bu testlerin yanı sıra 24-48 saat arasında sonuç veren, daha güvenilir olan ve boğaz kültürü olarak adlandırılan testlerde istenilebilir.
Boğaz Ağrısı Geçtiği Halde Ses Kısıklığı Neden Olabilir?
Boğaz ağrısı geçtikten sonra bile ses kısıklığı devam edebilir. Bu durum, özellikle aşırı öksürme veya ses tellerine zarar veren bir enfeksiyon sonucu olabilir. Ses telleri üzerindeki tahriş veya iltihap, ses kısıklığına neden olabilir. Eğer ses kısıklığı uzun süre devam ederse bir kulak burun boğaz uzmanına danışmak önemlidir.
Boğaz Ağrısını Önlemek İçin Hangi Aşılar Önerilir?
Boğaz ağrısını önlemek için grip aşısı ve streptokok bakterilerine karşı yapılan strep boğaz aşısı önerilir. Bu aşılar, bu enfeksiyonları önlemede yardımcı olabilir ve dolayısıyla boğaz ağrısının riskini azaltabilir.
Geçmeyen Boğaz Ağrısı Neden Olur?
Geçmeyen boğaz ağrısı altta yatan ciddi bir sağlık sorununun belirtisi olabilir. Kronik boğaz ağrısı, reflü hastalığı, bademcik iltihabı, sinüzit, tümörler veya alerjiler gibi çeşitli nedenlerle ilişkilendirilebilir. Geçmeyen boğaz ağrısı şikayeti olan kişiler mutlaka bir sağlık profesyoneline danışmalıdır.
Boğaz Ağrısı için İlaç Kullanılır mı?
Boğaz ağrısı için ilaç kullanımı, semptomların nedenine bağlıdır. Genellikle ağrı kesici, anti-inflamatuar ilaçlar veya boğaz spreyleri kullanılabilir. Ancak, doğru tedaviyi belirlemek ve olası yan etkileri değerlendirmek için bir sağlık profesyoneliyle görüşmek önemlidir.
Çocuklarda Boğaz Ağrısı Nasıl Geçer?
Çocuklarda boğaz ağrısının tedavisi genellikle dinlenme, bol sıvı alımı, nemli hava, ılımlı sıcaklıktaki içecekler ve ağrı kesicilerin kullanımını içerir. Ancak, çocuğun yaşına ve sağlık durumuna bağlı olarak uygun tedaviyi belirlemek için bir pediatriste başvurmak önemlidir.
Covid Boğaz Ağrısı Yapar mı?
Evet, COVID-19'un belirtileri arasında boğaz ağrısı da bulunabilir. Ancak, bu sadece tek başına bir belirti olarak değerlendirilmemeli; diğer COVID-19 semptomları ve risk faktörleri de göz önüne alınmalıdır. COVID-19 şüphesi durumunda, sağlık profesyoneliyle iletişime geçmek önemlidir.
Boğaz Ağrısı ve Öksürüğe Ne İyi Gelir?
Boğaz ağrısı ve öksürük için sıcak içecekler, bal, limonlu su, boğaz pastilleri ve öksürük şurupları gibi rahatlatıcı yöntemler denenebilir. Ancak, şiddetli veya uzun süren semptomlar için bir sağlık profesyoneliyle görüşmek önemlidir.
Yutkunurken Boğaz Ağrısı Neden Olur?
Yutkunurken boğaz ağrısı genellikle boğazın iltihaplanması veya tahriş olması nedeniyle olabilir. Enfeksiyonlar, reflü, alerjiler veya boğazda yabancı bir cisim gibi çeşitli faktörler bu duruma neden olabilir. Altta yatan nedenin belirlenmesi için bir sağlık uzmanına danışmak önemlidir.
Hamilelikte Boğaz Ağrısı Neden Olur?
Hamilelik sırasında boğaz ağrısı, hormonal değişiklikler ve bağışıklık sistemi üzerindeki etkilerden kaynaklanabilir. Genellikle sıcak içecekler, boğaz pastilleri ve dinlenme gibi evde uygulanabilen rahatlatıcı yöntemlerle hafifletilebilir. Ancak, hamilelikle ilgili sağlık endişeleri için bir sağlık profesyoneliyle görüşmek önemlidir.
Tek Taraflı Boğaz Ağrısı Neden Olur?
Tek taraflı boğaz ağrısı, genellikle lokal bir sorunun belirtisi olabilir. Bademcik iltihabı, tümörler veya sinir problemleri gibi durumlar tek taraflı boğaz ağrısına neden olabilir. Bu durumda bir doktora başvurmak ve detaylı bir değerlendirme yapmak önemlidir.
Şiddetli Boğaz Ağrısı Nasıl Geçer?
Şiddetli boğaz ağrısı için dinlenme, bol sıvı alımı, sıcak içecekler, boğaz spreyleri ve ağrı kesiciler kullanılabilir. Ancak, şiddetli ve uzun süren boğaz ağrıları için bir sağlık profesyoneli tarafından değerlendirme ve uygun tedavi önerisi almak önemlidir.