Bromelain Nedir? Bromelain Ne İşe Yarar, Faydaları Nelerdir?

Bromelain vücutta protein sindirimine destek olan bir çeşit enzimdir. Ananas bitkisinde bol miktarda bulunan bu enzim ananastan (bitkinin sapı, meyvesi ve suyundan) elde edilebilir. Takviye olarak üretilen bromelain birçok tıbbi durumu tedavi etmede kullanılabilir. Ameliyat veya yaralanma sonrası vücutta oluşan ağrıyı iyileştirme, ödemin giderilmesi, burun akıntısı ve diş etlerinde oluşan problemlerde bromelain takviyesi kullanmak iyileşmenin sağlanmasında oldukça önemlidir.

Bromelain Nedir ve Nerelerde Kullanılır?

Bromelain, ananasın meyve kısmında, kabuğunda ve sapında bulunan sindirim kolaylaştırıcı bir enzimdir. Her ne kadar suyunda, meyvesinde bulunsa da en çok sap kısmında bulunur. Ananas ekstresi ya da ananas özü olarak da bilinir. Aynı zamanda vücutta iltihabı engellediliği düşünülür. Bu özelliğinin adı anti inflamatuar olarak da geçer. Başka gıdalarda da örneğin, kızılcık meyvesinde de bu özellik bulunur. Ancak ananasın kullanım alanları daha fazladır.

Ananas özü, çoğunlukla gıda sektöründe kullanılır ancak bunun dışında kullanım alanları da vardır. Kozmetik olan ürünlerde (cilt maskeleri vb.) kullanılır. Ayrıca ananas özü takviye hap şeklinde olabilir. Ancak kullanmaya başlamadan önce doktorunuza danışmanız önemlidir.

Bromelain Nasıl Kullanılır?

Bromelain, oral (ağızdan kullanım) alım için hap veya tablet formunda kullanılabilir. Bununla birlikte topikal (deriye uygulanan form) kullanım için bir krem olan formları da mevcuttur. Bromelain kullanmadan önce en doğru doz ve kullanım şekli için bir uzman görüşü almak oldukça önemlidir.

Bromelain Faydaları Nelerdir?

Bromelain, ananas bitkisinin (Ananas comosus) suyunda ve saplarında doğal olarak bulunan enzimlerin bir karışımıdır. Bromelain kullanımı genellikle güvenli kabul edilir ancak hamile, karaciğer veya böbrek rahatsızlığı olan kişiler gibi belirli grupların bromelain kullanımı önerilmeyebilir. Bu nedenle bromelain takviyesinin bir sağlık uzmanı gözetiminde kullanılması oldukça önemlidir.

Bromelainin pek çok hastalığa ve duruma faydası vardır. Bu sağlık problemlerini sıralayacak olursak;

• Osteoartrit (Kireçlenme),
• Kalp-Damar Hastalıkları,
• Astım,
• Kronik Sinüzit,
• Kolit,
• Yanıklar ve Yaralanmalar,
• Kanser,
• Pankreas Yetmezliği,
• Kilo Verme.

Kireçlenmeyi Azaltabilir

Yapılan araştırmalarda bromelainin iltihap azaltıcı ve ağrı kesici yapısının, kireçlenmenin önüne geçebileceği bulunur. Yapılan bir araştırmaya göre orta şiddette kireçlenmesi olan kişilerin (29 kişinin katıldığı bir çalışmada) %72,4’ünde şişmelerde azalma görülür.

Kalp-Damar Hastalıklarının Önüne Geçebilir

Bromelain, kalp damar hastalıklarında felç, kalp krizi ve yüksek tansyion gibi hastalıkların tedavisinde etkili olabilir. Bunu kandaki kan pulcuklarının (trombosit) birbirine yapışmasını önleyerek yapar. Birbirine yapışamayan trombositler pıhtı haline gelemez ve bu şekilde ciddi kalp damar hastalıklarının önüne geçilebilir.

Astımı Azaltabilir

Astım, çocuklardan yetişkinlere her yaşta görülebilen bir sorundur ve hayat boyu sürebilir. Bromelainin anti inflamatuar yapısı astımlı kişiler için faydalı olabilir.

Sinüsleri Rahatlatabilir

Yapılan başka bir araştırmada bromelainin hap formlarının sinüslerdeki tıkanıklığı, şişliği azalttığı ve bu doğrultuda da kronik sinüzitin belirtilerini hafiflettiği bulunur.

Kolit Belirtilerini Yok Edebilir

Bromelainin bir diğer faydası ise bağırsak sağlığı üzerinedir. Düzenli kullanımında kolitin şiddetinin azaldığı görülür. Bu süreçte bağırsaklarda iltihap varsa düzelebilir ve iç mukozadaki ülserler iyileşebilir.

Ağır Yanıkları Kolayca İyileştirebilir

Bromelain içerikli yanık kremleri, en ufak yanıklardan üçüncü derece olan yanıklara kadar etkili olabilir. Ayrıca spor yaparken meydana gelen küçük bir yaradan, ameliyat yarasına kadar iyileşme sağlayabilir.

Kanser Hücrelerini Etkileyebilir

Henüz tam bir kesinliği olmasa da, yapılan bir araştırmada kanser hücrelerinin önüne geçebildiği tespit edilir.

Pankreas Yetersizliğinde Devreye Girebilir

Pankreastan sindirim enzimleri salgılanır. Ancak pankreas yetmezliğinde bu enzimler tam olarak üretilemeyebilir. Bromelain, proteinleri parçalarına kolayca ayırabildiği için sindirim enzimi görevi görebilir. Bu yüzden pankreas yetmezliği olan kişilerde kullanımı yararlı olabilir.

Bromelain Kilo Vermeye Yardımcı Olur mu? 

Bromelainin yağları sindirme hızını arttırmasıyla birlikte kilo verme sağlanabilir. Ananas bitkisi de genel olarak glisemik indeksi yüksek bir besin olmasına rağmen bu faydasıyla bilinir. Yağ yakımı hızını artırma zayıflamaya yardımcı olan önemli faktörden biri olabilir bilinir. 

Bromelain Kullanım Alanları Nelerdir?

Bromelain birçok hastalığın tedavisinde destekleyici olarak kullanılan bir enzimdir. Sağlık üzerinde oldukça etkili olan bromelainin kullanım alanlarından bazıları şu şekildedir:

Sinüzit

Sinüzit hastalığında doktor tarafından önerilen ilaçlara ek olarak bromelain takviye kullanımı sinüs iltihabını hafifletmeye yardımcı olabilir. Bununla birlikte bromelainin nefes almada zorluk ve burun iltihabı gibi sinüzitle ilişkili semptomları da iyileştirmeye katkı sağlayabilir.

Ağrı Kesici

Bromelain artrit kaynaklı iltihaba neden olan bazı maddelerin düzeylerini azaltmaya katkı sağlayabilir. Örneğin osteoartrit sonucunda vücutta oluşan ağrı ve sertlik gibi belirtilerin iyileşmesinde bromelain takviyesi kullanmak iyileşmeye katkı sağlayabilir. Bununla birlikte oral olarak kullanılan bromelain cerrahi uygulama sonrası ağrı ve şişliği azaltmaya destek olabilir.

Yara İyileşmesi

Bromelainin topikal kullanımın yanık yaraları üzerinde oldukça etkilidir. Yanık yarası debridmanı (yanmış dokunun çıkarılması) için standart bakım uygulamalarının yanı sıra topikal bromelain kullanılması iyileşmesinin hızlanmasına katkı sağlayabilir. Ancak bu tedavinin tıbbi gözetim altında uygulanması oldukça önemlidir.

Göz Uçuşmaları

Bazı hastalıklar (diyabet, hipertansiyon ve göz iltihabı gibi) sonucunda görme eyleminde bazı sorunlar oluşabilir. Göz uçuşmaları gözün önünde yabancı cisimler görmeye neden olan göz rahatsızlıklarından biridir. Enzimler gözün camsı sıvısında bulunan kolajeni parçalamada etkili bileşenlerdir. Bir çeşit enzim olan bromelain kullanımı göz önünde uçuşan cisimler göre kişilerde bu durumun iyileşmesine katkı sağlayabilir.

Sindirim Sorunları

Pankreasla ilgili hastalıklar da dahil olmak üzere bazı sindirim sorunları için vücudun enzimlere ihtiyacı vardır. Kistik fibrozis (KF) veya ekzokrin pankreas yetmezliği (EPI) olan kişiler sindirim için enzim replasmanına gereksinim duyar. Düzenli bromelain kullanımı sindirim sorunlarının giderilmesine katkı sağlayabilir.

Kas ağrısı

Düzenli spor yapan bireylerde veya rutin hayatta yapılan işlerde kas ağrısı oluşumu ortaya çıkabilir. Bromelain kullanımı kas yorgunluğunun hafiflemesine katkı sağlayabilir.

Bromelain Ne İşe Yarar?

Bromelain vücutta farklı alanlarda işe yarayabilir. Vücuttaki etkileri şu şekilde sıralanabilir; İnflamasyonu azaltma, ishali önleme, sindirimi destekleme, ödem ve şişlikleri azaltma, solunum rahatsızlıklarını hafifletme.

Bromelain vücuttaki inflamasyonu yani iltihabı azaltabilir. Böylelikle farklı hastalık türlerinin de önüne geçilebilir. Proteinleri parçalama özelliği ile bir besini sindirimi kolay hale getirebilir. İshale sebep olan bakterilerinin (E. coli bakterileri) bağırsağa yapılmasını önleyerek ishali geçirebilir.

Bromelain, ameliyat sonrası ya da ameliyat olmaksızın ödemleri ve beraberindeki şişlikleri azaltabilir. Bağışıklığı arttırdığı için grip gibi hastalıkların önüne geçebilir ve sinüzit, astım gibi solunum yolu rahatsızlıklarının belirtilerini hafifletebilir. Ayrıca ananas suyu şeklinde tüketildiğinde içerisinde bulunan C vitamini ağız hijyenini güçlendirir ve diş eti iltihabı gibi hastalıkların önüne geçebilir. Ağız içerisindeki zarar görmüş dokuları iyileştirerek, lenf sistemini güçlendirebilir.

Bromelainin Yan Etkileri Nelerdir?

Genellikle bromelain ile ilişkili yan etkiler arasında ishal ve mide rahatsızlığı bulunur. Bununla birlikte bazı kişilerde bromelain alerjik reaksiyonları ve solunum problemleri, boğazda sıkışma, kurdeşen, döküntü ve ciltte kaşıntı gibi astım semptomlarını tetikleyebilir.

Bazı besinlerin tüketimine karşı olan alerjiler bromelain alerjisi olduğunu işaret ediyor olabilir. Bunlardan bazıları şu şekildedir:

• Havuçlar,
• Kereviz,
• Rezene,
• Çavdar,
• Papaya,
• Huş ağacı,
• Selvi poleni,
• Bazı otlar.

Bromelain kullanımı sonucunda ciltte kaşıntı, döküntü, ishal veya mide rahatsızlığı gibi durumların yaşanması durumunda takviye alımını durdurmak ve bir sağlık kuruluşuna başvurmak oldukça önemlidir.

Bromelain Hangi Gıdalarda Bulunur?

Ananasın meyve ve sap kısmında bolca bulunan bromelain, farklı gıdaların içerisinde de bulunabilir. Bu gıdalar şu şekilde sıralanabilir;

• Kivi,
• Zencefil,
• Kuşkonmaz,
• İncir,
• Papaya,
• Lahana turşusu,
• Kore turşusu,
• Yoğurt.

Bromelain tüm bu gıdaların içerisinde bulunsa da, ilaç etkisi gösterecek kadar yüksek miktarlarda bulunamayabilir. Bu yüzden bromelainin faydasını görmek isteyen kişiler direkt olarak takviye şeklinde kullanabilir. Ancak bromelaini kullanmak için özel bir amacınız yoksa, ananas ve tüm bu gıdaları tüketmek daha faydalı olabilir. Ananasın bağışıklık sistemini güçlendirici etkisi ve vücuttaki demirin emilmesine katkısı bulunur.

Bromelain Ananas Nasıl Kullanılır?

Bromelainin farklı formları bulunur. En sık kullanılanlarından biri tablet formudur. Aynı zamanda yanık kremi ya da ananas çayı olarak da edinebilirsiniz. Bromelain kullanmaya karar verdiyseniz, öncelikle doktorunuzla görüşerek doz ayarlaması yapabilirsiniz. Yanlış dozda kullanımlar yan etkilere yol açabilir. Yapılan araştırmalara göre, günde iki üç kez kullanılan bromelainin miligramı 80 ile 400 arasında değişebilir. Sindirime etkisi olmasını istiyorsanız, yemeklerle birlikte, iltihabı önlemek ya da azaltmak istiyorsanız aç karna kullanmanız önerilir. 

Ananas çayı şeklinde tüketmek istiyorsanız, evde hazırlayabilirsiniz. Evde hazırlamak için; ananas kabuğu, portakal, limoni zencefil, zerdeçal, tarçın çubuğu, nane ve bala ihtiyacınız vardır. Öncelikle bal hariç tüm bu malzemeler orta ateşte ısıtılmalı ve kaynadıktan bir süre sonra süzülerek içine bal koyulduktan sonra tüketilebilir.