Bronşektazi (Bronş Genişlemesi) Nedir? Belirtileri ve Tedavisi

Bronşektazi (Bronş Genişlemesi) herhangi bir sebeple meydana gelen hasar sonucunda akciğerdeki hava yollarının (bronşların) geri dönüşümsüz olarak genişlemesi ile karakterize bir sağlık sorunudur. Geçirilen enfeksiyon hastalıkları veya nefes borusuna kaçan yabancı cisimler bronşektaziye (Bronş Genişlemesi) neden olabileceği gibi bazı durumlarda bronşektazi (Bronş Genişlemesi) doğumsal bir anomaliye bağlı olarak da ortaya çıkabilir.

Balgamlı öksürük, nefes darlığı, halsizlik, iştahsızlık gibi belirtilerle kendisini gösteren bronş genişlemesi cerrahi yöntemlerle tedavi edilebilir.

Bronşektazi (Bronş Genişlemesi) Ne Demek?

Bronşektazi (Bronş Genişlemesi) kronik bir akciğer hastalığıdır. Genellikle tekrarlayan enfeksiyonlar sonucunda akciğerdeki hava yollarının yani bronşların kalıcı olarak genişlemesidir.

Genellikle bronşit ile de karıştırılan bronşektazide (Bronş Genişlemesi) akciğerdeki hava yolları kalıcı olarak genişler. Bronşit ise enfeksiyona bağlı geçici bir enfeksiyon hastalığıdır ve çoğunlukla akciğerlerde kalıcı hasara neden olmaz.

Bazı bilim insanlarına göre aşırı bronş genişlemesi toplumda en az astım ve KOAH kadar sık görülmektedir. Araştırmalar özellikle gelişmekte olan ülkelerde her 10.000 kişide 10 ila 50’sinde bronşektaziye rastlandığını göstermekle birlikte yeterli çalışma olmadığı için toplumdaki yaygınlığı konusunda kesin bilgiler yoktur.

Hava yollarının herhangi bir sebeple hasar görmesi bronşlarda olması gerekenden fazla mukus ve bakteri birikmesine neden olur. Öksürük, balgam çıkarma, nefes darlığı gibi semptomlarla ortaya çıkan bronş genişlemesi erken dönemde cerrahi girişimlerle tedavi edilebilir.

Bronşektazi (Bronş Genişlemesi) Türleri Nelerdir?

Bronşektazi (Bronş Genişlemesi) akciğer hava yollarındaki hasarın nasıl görüldüğüne göre başlıca üç sınıfta incelenir. Başlıca bronşektazi türleri şu şekildedir:

• Silindirik (tübüler) bronşektazi: Silindirik bronşektazi bronşektazinin en sık karşılaşılan ve en az ciddi türüdür. Silindirik bronşektazi vakalarından bronşların düzgün şekilde genişlediği görülür.
• Varikoz bronşektazi: Varikoz bronşektazide bronşlar girintili şekilde genişler.
• Kistik bronşektazi: Kistik bronşektazi vakalarında bronşlar ileri derecede genişler. Bronşların içerisinde içi sıvı dolu olan keseciklerin de görüldüğü kistik bronşektazi hastalığın en ileri formudur.

Bronşektazi (Bronş Genişlemesi) Belirtileri Nelerdir?

Bronşektazi (Bronş Genişlemesi) belirtileri bronş genişlemesinin şiddetine ve evresine göre değişiklik gösterir. Başlıca bronşektazi belirtileri aşağıdaki gibidir:

• Balgamlı öksürük,
• Tekrarlayan alt ve üst solunum yolu enfeksiyonu,
• Kötü kokulu balgam,
• Nefes darlığı,
• Hırıltılı solunum,
• Kanlı balgam,
• Yeterli oksijen alamamaya bağlı olarak tırnaklarda bozukluk,
• Aşırı yorgunluk,
• Göğüs ağrısı,
• Özellikle geceleri terleme.

Yukarıda sayılan semptomlar hastalığın atak dönemlerinde şiddetlenebilir. Nefes almada zorluk, göğüs ağrısı, kanlı öksürük gibi semptomlar olması halinde vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurulması önemlidir.

Bronşektazi (Bronş Genişlemesi) Evreleri Nelerdir?

Bronşektazi (Bronş Genişlemesi) evreleri hastalığın semptomlarının şiddetine göre belirlenir. Günümüzde bronşektazi evrelemesinde kullanılan kesin bir sistem yoktur. Hastalığın semptomlarının gelişmesi aylar hatta yıllar sürebilir. Başlangıç evresinde genellikle öksürük ve balgam çıkarma görülürken ilerleyen dönemlerde yorgunluk, hırıltılı solunum gibi semptomlar ortaya çıkabilir. Hastalığın son evresinde ise hastalarda şiddetli nefes darlığı, gece terlemeleri ve göğüs ağrısı gibi belirtiler ortaya çıkabilir.

Bronşektazi (Bronş Genişlemesi) Tehlikeli midir?

Bronşektazi (Bronş Genişlemesi) tamamen tedavi edilemez veya geri döndürülemez. Bununla birlikte erken dönemde uygun bir tedavi planı ile hastalığın ilerlemesi önlenebilir. Erken dönemde tanı konulan ve tedaviye başlanan bronşektazi hastalarının yaşam süresi sağlıklı kişiler kadar uzun olabilir. Bronşektazinin ileri derecede olduğu vakalarda şiddetli nefes darlığı, kanama, antibiyotik direnci gibi komplikasyonlar görülebilir.

Bronşektazi (Bronş Genişlemesi) Tedavisi Var mı?

Bronşektazi (Bronş Genişlemesi) tamamen iyileşebilen bir hastalık olmasa da erken dönemde tanı konulması hastalığın ilerlemesine ve semptomların kontrol altına alınmasına yardımcı olabilir. Bronş genişlemesi tanısı alan hastalarda uzmanlar öncelikle enfeksiyonu kontrol altına almaya yönelik bir tedavi planı hazırlar.

Alanında uzman bir doktor tarafından reçete edilen antibiyotik ilaçlar enfeksiyonun kontrol altına alınmasına yardımcı olabilir. Çoğu zaman oral (ağız) yoluyla alınan antibiyotikler kullanılır. Ancak gerekli durumlarda damar yoluyla antibiyotik tedavisine de başvurulabilir.

Bronşektazi (Bronş Genişlemesi) tedavisinde amaç; enfeksiyonu önlemek ve bronşlarda biriken mukusu temizlemektir. Bu doğrultuda uzmanlar balgam söktürücü özelliği bulunan ilaçlardan da faydalanabilir. Ek olarak bazı durumlarda mukusun vücuttan uzaklaştırılması için fizik tedavi ve nefes egzersizleri de önerilebilir.

Günümüzde hava yollarındaki mukusu incelterek parçalamaya yardımcı olan bazı tıbbi cihazlar da vardır. Uzmanlar gerekli durumlarda PEP (Pozitif Ekspirasyon Basıncı) gibi cihazların kullanımını da önerebilir.

Bronşektazi (Bronş Genişlemesi) Hastaları Nelere Dikkat Etmelidir?

Bronşektazi (Bronş Genişlemesi) kronik bir sağlık sorunudur. Bu nedenle bronş genişlemesi tanısı alan hastaların yaşam boyunca dikkat etmeleri gereken bazı noktalar vardır. Öncelikle doktorun önerdiği şekilde düzenli olarak doktor kontrolüne gidilmesi önemlidir.

Bronşektazi (Bronş Genişlemesi) hastalarının dikkat etmesi gerekenler şu şekildedir:

• Sigarayı bırakmak: Sigara solunum yollarının daha fazla tahriş olmasına neden olabileceği için tütün ve tütün mamulleri kullanımından kaçınmak ve sigara içilen ortamda bulunmamak önemlidir. Kendi başına sigarayı bırakmakta zorluk yaşayanlar doktorlarından bu konuda yardım isteyebilir.
• Sağlıklı beslenmek: Doymuş yağ ve rafine ürünlerden uzak sağlıklı bir diyet biçimi benimsemek kişinin kendisini daha zinde hissetmesine yardımcı olabilir.
• Bol su içmek: Su başta olmak üzere bol sıvı tüketmek bronşlardaki mukusun incelmesini ve daha kolay atılmasını sağlamaya destek olabilir.
• Düzenli olarak egzersiz yapmak: Yürüyüş yapmak veya yüzmek gibi fiziksel aktiviteler hava yollarındaki mukusun incelmesine yardımcı olabilir. Ancak herhangi bir egzersiz programına başlamadan önce doktora danışılması önemlidir.
• Aşı yaptırmak: Grip veya zatürre aşısı gibi aşılar konusunda uzmanlardan bilgi almak ve doktor kontrolünde düzenli olarak aşı yaptırmak enfeksiyon riskini azaltmaya yardımcı olabilir.

Bronşektazi (Bronş Genişlemesi) kronik bir sağlık sorunu olduğu için yukarıda sayılanların yanı sıra hastaların düzenli olarak nefes egzersizi yapması ve atak dönemlerinde doktor kontrolünde antibiyotik tedavisine devam etmesi önemlidir.