Bronzlaşma Ne Demek? Sağlıklı Bronzlaşma Yolları

Bronzlaşma Ne Demek? Sağlıklı Bronzlaşma Yolları

Bronzlaşma, cildin doğal ya da solaryum gibi suni yollarla melanin pigment salınımını arttırmasını ifade eder. Özellikle yaz mevsiminde cildin güneşe maruz kalması cilde rengini veren melanin pigmenti artışını maksimuma çıkarılır.

Güncelleme :
Görüntüleme : 3.810
Medical Park’ı sağlıkta güvenilir kaynağınız olarak seçin
ai Bu İçeriği Yapay Zeka İle Özetle

Bronz bir tene kavuşmak için güneşte bronzlaşma her ne kadar istenilen bir durum olsa da bazı sakıncaları mevcuttur. Çünkü vücudun renk pigmentini arttırmasının asıl amacı güneşten gelen UVA ve UVB ışınlarına karşı cilt hücrelerini korumaktır. 

Bu süreçte doğru bronzlaşma taktikleri ile güneşin zararlı ışınları cilde hasar vermeden istenilen bronzluk seviyesine ulaşabilir. Bronzlaşmak için yapılması gerekenler arasında ise doğru ürün kullanmak, güneşlenme saatlerine ve güneşlenme süresine uymak gibi bazı temel detaylar vardır.

Bronzlaşmak Nedir?

Bronzlaşmak, kişinin cildinin güneşle temas ettikten sonra renk pigmenti olan melanin miktarını arttırması ve koyulaşmasını ifade eder. Genel olarak bakıldığında ise cilt renginin koyulaşması vücudun kendini tehdit altında hissederek savunma mekanizmasını arttırmasıdır.

Bu mekanizma UVB ışınları cildin epidermisinde yer alan tirozinaz enzimini aktive etmesiyle başlar. Devamında ise renk pigmentleri yani melanin, melanosit hücrelerinden sentezlenir ve güneşten gelen zararlı ışınların üst yüzeyde konumlanan hücrelere zarar vermemesi için bir tabaka oluşturur. 

UVA ışınları ise üretilen melaninin okside olmasında rol oynar ve cilt koyulaşır. Bu süreçte melanin miktarının fazla sentezlenmesi estetik açıdan bronzlaşma olarak da bilinmektedir. Estetik yönden beklentilerin karşılanması için ise kabuklanma, lekelenme ya da kızarıklık gibi istenmeyen durumlar olmadan cildin eşit dağılmış bir koyuluğa sahip olması gerekir.

Sağlıklı Şekilde Bronzlaşmak için Ne Yapmalı?

Vücut bronzlaştırma için izlenecek doğru adımlar cildin hasar almadan istenilen renk tonuna gelmesini sağlar. Bu noktada sağlıklı bronzlaşma için aşağıdaki yöntemler dikkate alınabilir;

Cildin nemliliğini koruması koyulaşmanın yaşandığı süreçte yanık oluşumunun önüne geçmeyi destekler. Bu nedenle ciltte su-yağ dengesine katkı sağlayacak kozmetik ürünleri kullanımına özen gösterilmelidir. Özellikle bitkisel içeriğe sahip ürünler cilde nem bombardımanı yaparak büyük katkı sağlar. Bu ürünlerin içeriklerinde Aloe Vera, propolis, hindistan cevizi yağı sarı kantaron gibi bitkisel kaynakların olması gerekir. Ayrıca cildin nem dengesinin sağlanmasında hiyalüronik asit, seramid içerikli kremler son derece etkilidir.

Cilt ter yoluyla toksinlerin atıldığı bir boşaltım kanalına sahiptir. Zamanla cilt gözeneklerinin atık maddelerle tıkanması hücrelerin yenilenme hızını yavaşlatır ve kırışıklıklar başlar. Bu durumda güneşlenme kaynaklı oluşan cilt yanıklarının iyileşme süresi yavaşlayabilir ya da lekelenme riski artar. Bunu önlemenin yolu ise bol su içmektir. Su tüketimi ciltten ter yoluyla toksinler daha hızlı atılmasını sağlar ve kırışıklık oluşumu minimize edilebilir. Bu doğrultuda kişinin su kaybına göre günde en az 2 - 3 litre su içmesi uzman tavsiyesidir.

Cildin parlak ve nemli görünmesi için antioksidanlar bakımından zengin sebze ve meyvenin öğünlere eklenmesi önerilir. Yeşil yapraklı sebzelerin çiğ tüketilmesi besin değerlerini koruduğu için vücuda daha çok katkı sağlar. Böylece Akdeniz usulü beslenme ile gıdalardan yeteri kadar su ve antioksidan vücuda alınabilir. Böylece cildin elastikiyeti yükseldiği için güneşe maruz kalındığında kuruluk ile karşılaşma riski de azalır. Ayrıca omega 3 ve omega 6 içeriği fazla olan kuruyemiş ve balık ürünlerinin diyete eklenmesi cildin yağ-su dengesi sürdürmesine olumlu etkiler.

SPF faktörü yüksek ve içeriği zengin güneş kremi kullanmak da önemlidir. Cilde ince bir tabaka halinde sürülen güneş kremi hem cildin zarar görmeden koyulaşmasını hem de UV ışınlarına karşı koruyuculuğu destekler.

Cildin üst tabakasında biriken zarar görmüş hücreler, cildin yeterince güneş ışınlarından fayda görememesine sebep olur. Bunu engellemenin en pratik yolu ise güneşe çıkmadan önce vücut peelingi yapılmasıdır. Böylece cildin ölü deriden temizlenmesinde etkili olan bu yöntem dengeli bir bronzlaşma imkanı sunar.

En İdeal Bronzlaşma Saatleri

En İdeal Bronzlaşma Saatleri

En iyi bronzlaşma saatleri UVA ve UVB ışınlarının şiddetli ve dik açıyla geldiği zaman diliminden kaçınarak ayarlanabilir. Bu noktada 11:00-15:00 saatleri arasında güneş ışınları dik açıyla geldiği için güneş altında uzun süre kalmak cilt hasarını arttırabilir. Doğru güneşlenme zamanları ise 09:00 ile 11:00 arasında ya da akşam üzeri 16:30'dan sonraya denk gelir. İlk gün için güneşlenme süreleri cilt koyuluğuna göre değişirken ortalama 20 dakikadır. Takip eden günlerde ise güneşlenme süreleri yine cilt tonu dikkate alınarak 40–60 dakika arasında tercih edilebilir. Bu güneşlenme süreleri pigmentasyonun yavaş ilerlemesini sağlar. Tüm bu süre boyunca cildin güneş kremleri ile yüksek bir koruma altına alınması gerekir.

Hızlı Bronzlaşma Yöntemleri Nelerdir?

Hızlı koyulaşmak için öncelikle SPF faktörü en az +30 olan bir ürün seçerek kızarıklık oluşumu engellenmelidir. Çünkü ciltte kızarıklık oluşursa ve soyulma yaşanırsa tenin koyulaşması daha çabuk geçer. Bunun yanında havuçta da bulunan beta karoten içerikli gıda takviyeleri alınabilir, bu sayede melanin sentezi yükseltilebilir. Diğer taraftan ise UVA'yı daha çok geçirecek bulutlu havalar seçilebilir ve bu hava ortamında daha uzun süre güneşlenme imkanı yakalanabilir. 

Ek olarak güneş ışınlarını cilde daha çok çekecek yağ bazlı ürünleri kullanmak da çok önemlidir. Güneşin cilt üzerinde etkinliğini artırarak bu ürünler hızlı bronzlaşmayı sağlar ve bu yağ grupları arasında havuç, kakao, zeytinyağı vardır. En hızlı bronzlaşma sürecine girmek içinse yağ bazlı ürünleri cilde sürmeden önce AHA ya da polihidroksi asit peelingi yaparak ölü derinin arındırılması gerekir. Bu sayede cilt pigmentlerinin sentezlenmesini desteklenerek kısa sürede tende koyulaşma gözlemlenebilir.

Bunun yanında evde hazırlanacak kürler ile özel karışımlı ürünler elde edilebilir. Evde bronzlaşma için hazırlanacak kür içeriklerinde limon, kahve, kola, esmer şeker, kakao ya da havuç yağı gibi içeriklere öncelik verilebilir. Bu içeriklere sahip ürünleri cilde sürerek evin balkonunda ya da bahçesinde UVB ışınlarını kolayca alabilecek bir yerde güneşlenme gerçekleştirilebilir. Özellikle doğal bronzlaşma yöntemlerinden olan kürler cilde sürüldüğünde kimyasal içermediği için alerji riski de düşüktür.

Hazırlanacak kür içeriğinde kahve varsa kafein maddesi devreye girer. Kafein hem ciltte mikro dolaşımı arttırarak hücre sentezini uyarır hem de nemlendirici etkisi ile güneş yanıklarına karşı bir bariyer oluşturur. Limon ise antioksidan ve cilt yenileyici özelliği sayesinde ölü derinin atılmasına ekstra destek verir. Diğer taraftan hızlı koyulaşmayı sağlayan kakao yağı ile herhangi bir nemlendirici krem karıştırılarak farklı bir kür de elde edilebilir.

Kalıcı Bronzlaşma için Ne Yapmalı?

Cilt koyulaştıktan sonra tekrardan bir yenilenme sürecine girdiği için deri yüzeyi hassaslaşır. Devam eden süreçte cilt problemleri olmaması için yoğun bir şekilde hyaluronik asit gibi nemlendiricilerin kullanımı gerekir. Hatta mentol benzeri içeriğe sahip kremlerle cildin soğutulması da gerekir.

Cildin soğutulması soyulma gibi problemleri engelleyeceği için bronzluk da daha uzun süre korunabilir. İstenilen cilt koyuluğu elde edildikten sonra haftada 1-2 kere enzim peelingi yapılması da öneriler arasındadır. 

Bu uygulama sayesinde ölü deri cilt üzerinden temizlenir ve pigmentin çıkması önlenebilir. Melanin oksidasyonun devamı için ise C vitamin serumu kullanımı da bir alternatiftir. Genel anlamda ise kalıcı bronzlaşmada güneşe belirli bir süre maruz kalınarak cildin maksimum koyuluk derecesine ulaşması ön koşuldur.

Sonrasında nemlendirici ürünlerle bu etki bir süre daha uzatılabilir. Bronzlaşmanın daha etkili sonuç vermesi için ise en iyi bronzlaşma saatleri değerlendirilmelidir.

Bronzlaşma Ne Zaman Geçer?

Güneş bronzlaşması ile elde edilen koyuluğun süresi cilt tipine göre değişkenlik gösterir. Soluk ve beyaz ten güneşe maruz kaldığında cildin koyulaşması neredeyse imkansızdır. Bu nedenle beyaz ten rengine sahip kişiler için bronzluk süresi belirtilemez.

Açık kahverengine tene sahip kişilerde ise renk tonu orta kahverengiye dönüşebilir. Cilt soyulması da bu tende tamamlandıktan sonra ortalama 2-4 hafta arasında renk tonunda açılmalar gözlemlenir.

Orta düzey kahverengi cilt tipinde ise bronzluk sonrası renk koyuluğu daha yüksektir ve 6 aya kadar koyuluk belirli derecede devam edebilir.

Bronzlaşma kaç günde geçer gibi sorulara ise; cildin bronzluğu epidermal tabakanın dönüşümüne ve yeni hücrelerin sentezlenmesine bağlı olarak ortalama bir ay sonra geçer, şeklinde yanıt verilmesi mümkündür.

Bu aşamada ciltte deri döküntüleri ve soyulmalar oluşabileceği için nemlendirmeyi ihmal etmeden güneşlenme sonrası bakım iyi yapılmalıdır. Bu noktada yatıştırıcı ürünlerden Aloe Vera ve iltihaplanmayı azaltan niasinamid içerikli ürünler tercih edilebilir. 

Su kaybını da minimize etmek için shea yağı ya da skulan özü içeren kremler kullanılabilir. Güneşsiz bronzlaşma olarak bilinen solaryumda soyulma ve döküntü riski minimumdur. Ancak solaryum sonrası cildin koyuluğunu koruma süresi de aynıdır. Ek olarak bronzlaştırıcı maddelere sahip sprey ya da losyonlar cilde sürüldüğünde kısa süreli bir etki gösterebilir. Bu ürünlerin içeriğindeki madde cildin epidermisinde yer alan amino asitlerle tepkimeye girer ve kahverengi bir görünüm oluşturur. Cildi kahverengiye boyayan madde ise dihidroksiaseton (DHA)'dır.

Yüzü Bronzlaştırmak Doğru mu?

Bronzluk genel olarak vücudun UVB ışınlarından gelecek zarara karşı cildin gösterdiği bir koruma mekanizmasıdır. Bu durum yanıkları, hücre hasarını, kanseri ya da lekelenme gibi olumsuz etkileri belirli bir ölçüde koruyabilir. Ancak UV ışınlarına maruz kalma süresine bağlı olarak kalıcı hasarlar da cilt üzerinde kalabilir. Yüz bölgesi bu noktada en hassas cilt katmanına sahiptir. Bu nedenle yüzü bronzlaştırmak uzmanlar tarafından tavsiye edilmezken güneş kremiyle korunması olmazsa olmaz bir kuraldır.

Hangi Bronzlaştırıcı Ürünler Tercih Edilmeli?

Yağ bazlı ürünler güneşlenme sürecinde koyulaşma için tetikleyici bir unsurdur. Bu ürün grupları süt ya da jel formunda formüle edilebilir. Ürün içeriklerinde kullanılan yağ bazlı başlıca ham maddeler ise hindistan cevizi, kakao yağı ya da havuç yağıdır. Aynı zamanda UVB filtresinin üründe olması yanıkları ve soyulmaları engeller. Bu nedenle ürün SPF faktörü de içermelidir. Jel olarak kullanılan ürünler su bazlı olma özelliğine sahiptir. Bu özelliği ile cildi yatıştırma etkisi daha yüksektir, ancak pigment sentezini yavaşlatabilir. Süt formunda ürünler ise daha akışkandır ve cilt üzerinde bronzluk eşit bir dağılım gösterir.

Sıkça Sorulan Sorular

Sıkça Sorulan Sorular

Bronzluk estetik açıdan güzel bir görünüm oluştursa da önlemler alınmazsa sağlıksız bir durum haline gelebilir. Özellikle kontrolsüz güneşlenme yaşlanma, kızarıklık, iltihaplanma, deri kanseri ya da lekelenme gibi ciddi problemlere neden olabilir. Tüm bu sebeplerle birlikte en az SPF faktörü 30 olan bir ürünle cilt korunduğunda ve güneşlenme süresi 20 dakikayı aşmadığında bronzluk olumlu sonuçlanır. Bu olumlu sonuçlardan biri D vitamini sentezlenmesinde aktif rol almasıdır.

Cildin koyulaşması için melanin pigmenti UVA ya da UVB ışınlarına karşı filtreleme gücünü arttırır. Vücudun buna tepki göstermesinin ana nedeni ise hücrelerin yapısının bozulmaması ve DNA 'nın hasar almaması içindir. Eğer vücut gereğinden fazla UVA ve UVB ışınlarına maruz kalırsa hücre ölümü gerçekleşeceği ya da DNA hasar alacağı için cilde zarar verebilir. 

Her cilt tipinin sentezleyebildiği bir melanin miktarı vardır. Bu nedenle açık ya da koyu tenli kişilerin güneş altında kalma süreleri farklılık gösterir. Pigmentasyonda maksimum düzeye ise güneşin zararlı ışınlarından korunarak yavaş yavaş ulaşılması önerilir.

Teşekkürler

En kısa sürede sizinle iletişime geçeceğiz. Sağlıklı günler dileriz!


Güncelleme
Güncel Versiyon
Yayınlanma Tarihi:
Uzm. Dr. Beste Nigar Gök

Uzm. Dr.

Beste Nigar Gök

Dermatoloji (Cildiye)

Bu içeriğin geliştirilmesinde  Medical Park Yayın Kurulu  katkı sağlamıştır. Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurunuz.

Teşekkürler! En kısa sürede sizinle iletişime geçeceğiz. Sağlıklı günler dileriz!

Makaleye Dön

Sayfa bağlantısı panoya kopyalandı!

Tamam