Buğday Alerjisi Nedir? Buğday Alerjisi Belirtileri Nelerdir?

Buğday alerjisi yetişkin ve bebeklerde görülebilen yaygın alerji çeşitlerinden biridir. Buğday alerjisi buğdayın içerisinde bulunan bir proteine vücudun verdiği tepkidir. Böyle bir duruma tepki basit bir kaşınmadan, ciddi anaflaktik şoka kadar değişebilir.

Buğday alerjisi durumu buğdaydan ve buğday içeren besinlerden kaçınılarak yönetilebilir. Bunun için gıdaların içerik etiketleri dikkatlice okunmalıdır. Gerekli durumlarda ilaçla tedavi edilebilir.

Buğday Alerjisi Nedir?

Buğday alerjisi bağışıklık sistemimizin buğdayın içerisindeki bir proteine verdiği immün cevaptır. Bir başka otoimmün rahatsızlık olan çölyak hastalığı ile kolayca karıştırılabilir. Ancak glüten sebebiyle meydana gelen çölyaktan farklıdır. Bu durum buğday ve bazı tahıllarda bulunan başka bir proteine vücudun verdiği tepki dolayısıyla oluşur. Vücut bu proteini zararlı bir yapı olarak görür ve alerjik reaksiyon başlatır. 

Buğday alerjisinin tanısının koyulabilmesi için detaylı bir özgeçmiş gerekir. Bunun yanında fizik muayene ve alerji testleri tanı koyulmasını sağlar. Sadece buğday değil; buğday içeren, makarna, ekmek, pastane ürünleri ve mısır gevreği gibi, gıdaların tümü bu alerjiyi tetikleyebilir. Bilinen buğday kaynaklarının dışında buğday içeren gıdaları tespit edebilmek adına ürün etiketi okumak önemli bir alışkanlıktır. 

Buğday Alerjisi Belirtileri Nelerdir?

Buğday alerjisi nasıl anlaşılır sorusu belirtileri anlamak için önemlidir. Yetişkinlerde buğday alerjisi insan hayatını zorlaştıran en ciddi sağlık sorunlarından birisidir. Kimi zaman hafif belirtilerle yalnızca rahatsızlık verici bir durum olarak gözlenir.

Buğday alerjisi belirtileri kişiden kişiye değişkenlik gösterebilir. Burada kişinin bağışıklık sistemi ve tükettiği alerjenin miktarı önemli olur. Bu belirtiler buğday tükettikten veya bazı ileri durumlarda kişi o ortamı soluduğunda kısa bir süre içinde meydana gelir.

Buğday alerjisinin yaygın belirtileri şöyledir:

• Ciltte ürtiker veya egzama gibi reaksiyonlar. Genellikle kırmızı kaşınan döküntüler şeklinde kendini gösterir.
• Tıkalı veya sürekli akan burun gibi solunum sıkıntıları görülebilir. Burunda rahatsızlık hissi ve hapşırma eşlik edebilir. Bazı durumlarda nefes almada zorluk ve astım benzeri semptomlar kendini gösterebilir.
• Bazı durumlarda karın ağrısı, baş dönmesi ve kusma, ishal gibi sindirim sistemi rahatsızlıkları görülebilir. 
• Çok daha ileri durumlarda nefes almada ciddi zorlukla kendini gösteren anaflaksi durumu gözlenebilir. Bu durumda kan basıncı düşer. Çarpıntı, baş dönmesi ve bilinç kaybı görülebilir. Acil tıbbi müdahale gerektiren bir durumdur. 

Buğday Alerjisi Neden Olur?

Bağışıklık sistemi buğdayın içindeki proteini tehdit olarak algıladığında buğday alerjisi gelişebilir.

Bağışıklık sisteminin bu yanıtı şu nedenlerle oluşabilir:

• İmmün sistem cevabıdır. Buğday alerjisine sahip biri buğday içeren bir gıda tükettiğinde bağışıklık sistemi gerçekte zararlı olmasa bile zararlı bir madde vücuda girmiş gibi davranır. Genellikle bu protein zararsızdır. Dolayısıyla bu cevap anormal bir sistem cevabıdır.
• Alerjik bireylerde IgE adı verilen bir madde üretilir. Buğday alerjisi rahatsızlığında ise madde buğdayın içindeki proteine özgü üretilir. Üretilen bu madde buğdaydaki proteini tespit edip gerekli sistem cevabını üretmek için vücuda sinyal göndermekle görevlidir.
• IgE maddesi vücutta histamin salınımına sebep olur. Histamin ve diğer kimyasallar alerjiyle ilgili rahatsız edici semptomların meydana gelmesinde etkilidir. Bu maddeler sebebiyle kaşınma, öksürük, anaflaksi gibi semptomlar meydana gelebilir.

Bebeklerde Buğday Alerjisi Belirtileri

Yetişkinlerde buğday alerjisi görece kolay tespit edilebilen bir rahatsızlıktır. Bir yetişkinde meydana gelen buğday alerjisi besinlerden kaçınarak kolayca yönetilebilir. Ancak bebeklerde buğday alerjisi belirtilerini tespit etmek ve yönetmek daha karmaşık süreçlerden oluşur. Temelde oluşum mekanizması benzer olsa da bebeklerde süt alerjisi gibi başka durumlar da yaygın olduğu için ayırt edilmesi zorlaşabilir.

Bebekler yenidoğan döneminden itibaren ciddi alerjiler geliştirebilirler. Bebeklerde buğday alerjisi tanılandığında şu şekilde yönetilebilir:

• Bebeğin tükettiği gıdalarda buğday ve buğday içeren besinler beslenmesinden uzaklaştırılmalıdır. Bu aşamada uzman görüşü alarak iyi bir beslenme rutini oluşturmak gerekir. 
• Bilinmeyen buğday kaynaklarını görmek için etiket okumak gerekir. Birçok üründe beklenmedik şekilde buğday olabilir.
• Besin değeri olarak eşit derecede besleyici başka tahıllar mutlaka beslenme planına eklenmelidir.
• Olası ciddi alerjik reaksiyonlar için mutlaka çocuk immünolojisi ve alerji birimine danışarak bir acil durum planı oluşturulmalıdır. 

Buğday Alerjisi Nasıl Geçer?

Alerjen maddeyle temas, alerjen maddeyi solumak ve alerjen maddeyi tüketmek alerjik reaksiyonlara sebep olabilir. Herhangi bir alerjinin tedavisinde ilk basamak her zaman, eğer mümkünse, alerjen maddeden kaçınmaktır. Buğday alerjisinde de ilk basamak tedavi buğday ve buğday içeren besinlerden uzak durmakla başlar.

Bazı durumlarda yalnızca tüketmekten kaçınmak yeterli olmaz. Buğday alerjisinin ileri durumlarında pastane gibi yoğun buğday bulunan ortamlarda durmak da alerjiyi tetikleyebilir. Bu gibi durumlarda buğdayı tüketmemenin yanında bu gibi ortamlardan da uzak durmak gerekir.

Buğdaydan kaçınırken besin değeri olarak yerine geçebilecek diğer tahıllar beslenme rutinine katılmalıdır. Buğday alerjisi durumunda bu besinleri denerken de alerji durumu tek tek değerlendirmeli. Semptom oluşturan diğer tahıllara karşı da önlem alınmalıdır.

Buğday alerjisinin geçmesi için profesyonel destek mutlaka alınmalıdır. Bazı durumlarda yalnızca semptomları hafifletmeye yönelik tedaviler kişilerin alerjiyle birlikte yaşamasını kolaylaştırır. Bazı durumlarda ise bir profesyonel ile birlikte acil durum planı yapılmalıdır. Kimi ilaçlar alerjiyle savaşan kişiye verilebilir ve günlük hayatında sürekli yanında taşıması istenebilir. 

Her durumda buğday alerjisinin tamamen iyileşmesi gerekmez. Meydana getirdiği semptomların tedavi edilmesiyle kişi rahat bir hayat sürebilir. Tedavi süreci için alerji ve immünoloji birimine danışmak gerekir.