Çikolatanın Faydaları ve Zararları Nelerdir?

Çikolatanın Faydaları ve Zararları Nelerdir?

Çikolatanın faydaları bilimsel araştırmaların ışığında etkileyici sonuçlarla ortaya çıkarılmıştır. Binlerce yıldır tüketilen çikolatanın tarihi Güney Amerika'da kakao bitkisini yetiştiren Mayalar'a kadar uzanır.

Güncelleme :
Görüntüleme : 18.259
Medical Park’ı sağlıkta güvenilir kaynağınız olarak seçin
ai Bu İçeriği Yapay Zeka İle Özetle

Günümüzde de küçük büyük fark etmeden çoğumuzun severek tükettiği bu yiyecek kakao meyvesinden elde edilir ve kakao tanelerinin kurutulup kavrulmasıyla üretilir. Ham çekirdek kakao süt kreması, süt tozu, kakao yağı ve daha birçok madde harmanlandığında çikolata çeşitleri yapılır. Güney Amerika'dan Avrupa'ya, Avrupa'dan da dünyanın her yerinde üretilmeye başlayan çikolata en fazla bitter, sütlü ve beyaz türleri tercih edilir. 

Çikolatanın Faydaları Nelerdir?

Çikolatanın faydaları tahmin edilemeyecek kadar fazladır. Temel maddesi kakao olan çikolata B grubu vitaminleri, kalsiyum, demir, flavanoid, polifenol, manganez ve potasyum deposudur. İçerisine yapay eklentiler dahil edilmeden üretildiğinde bu özellikleriyle sayısız faydalar zincirine sahiptir.

Çikolatanın faydaları arasında şunlar bulunur:

  • Doğal enerji verici bir atıştırmalıktır.  
  • İçinde bulunan triptofan rahatlatıcı etkisiyle stresi azaltır ve mutlu hissettirir.  
  • Kanser hücrelerini azaltan bir yönü vardır.  
  • Potasyum ve flavonoidler ile tansiyonu düşürür.  
  • Yüksek oranda antioksidan barındırdığından kalbi korur. 
  • Beyindeki serotonin hormonunu uyarır, hafıza ve algılama performansını artırır. 
  • Doğal bir magnezyum kaynağı olduğu için anti stres minerali içerir. Buna bağlı olarak kas ve sinir gevşetici etkileri vardır. aKan akışını artırır ve beyin fonksiyonlarını 2-3 saat boyunca daha iyi çalıştırır. 
  • Vücutta iltihap oluşma süreçlerini engelleme konusunda büyük bir paya sahiptir. 
  • Kakaoda bulunan acı bir alkaloid olan theobromine vagus sinirlerindeki hareketliliği azaltır ve öksürük belirtilerini hafifletir. 
  • Kan akışını iyileştirir. 
  • İçeriğinde yer alan flavonoidler proteinli besinlerle birleştiği zaman sıvı salınımını düzenler.  
  • Hormonal durumlara olan etkileriyle bilinen çikolata özellikle hamilelik döneminde stresi azaltır.  

Sütlü Çikolatanın Faydaları Nelerdir?

Sütlü çikolatanın faydaları henüz çok fazla bilinmese de birbirinden farklı olumlu etkilerinden bahsedilebilir. Yoğun bir lezzet sunan bu çikolata türü tatlı krizlerinde ilk tercih edilen atıştırmalıklardan biridir. Üstelik bazı yararlı yönleriyle sağlık için değerli paya sahip olduğu göz ardı edilmemelidir.

Nitekim sütlü çikolatanın faydaları nelerdir, sorusunun yanıtları aşağıdaki gibi sıralanabilir: 

  • Kalsiyum, B vitamini ve protein içermesi ile beyin fonksiyonlarını güçlendirir ve kemik sağlığına iyi gelir.  
  • Bilişsel işlevleri desteklediği için yaşa bağlı zihinsel gerilemenin önüne geçmeye yardımcı olabilir. 
  • Yoğun fiziksel ve zihinsel faaliyetlerde enerjiyi artıran bir besindir.  
  • Düzenli ve ölçülü miktarda tüketildiği zaman kan basıncını düşürmesi tespit edilmiştir.  
  • Beyinde endorfin salgılar ve mutluluk hissini artırır.  
  • Serotonin hormonu seviyesini yükseltir ve daha iyi hissettirir.  
  • Antioksidan içeren bir yiyecek olmasıyla kalbi zararlı etkilerden korur. 

Sütlü çikolatanın faydaları nelerdir sorusuna yanıt olarak yukarıdakileri vermek mümkündür. Fakat tüketim miktarı hakkında herhangi bir öneri yapmak güçtür.

Nitekim herkes farklı yaşam tarzına ve sağlık durumuna sahip olduğundan ve özellikle de alerjik semptomlar ortaya çıkacağından bu şartlara göre değişebilir. Bununla birlikte sütlü çikolatanın şeker ve kalori oranı da göz önünde bulundurulmalı ve uygun miktarlarda tüketilmelidir.  

Bitter Çikolatanın Faydaları Nelerdir?

Bitter çikolata, temel bileşeni olan kakao ile yaklaşık %40-50 kakao yağı, %25 palmitik asit, %33 oleik asit ve %33 stearik asit gibi doğal yağlar ve asitler barındırır. Kakao çekirdeğinde bulunan fenolik antioksidanlar diyet polifenolleri olarak bilinen kateşinler, proantosiyanidinler ve flavonoidler içerir.

Özellikle kakao oranı yüzde 60'ın üzerinde olan çikolata türlerini tüketildiğinde yararlarından daha fazla faydalanılabilir. Kakao oranı ne kadar fazla olursa şeker ve yağ oranı düşer ve kalorisiyle sağlıklı diyetlere uygun olur.

Bunların da ötesinde bitter çikolatanın faydaları şunları kapsar:

  • Anti-inflamatuar etkisi vardır ve iltihaplanmayı önler.  
  • Güçlü antioksidan kaynağıdır, vücudu ve cildi zararlı etkenlere karşı korur.  
  • Depresyondan kaynaklanan semptomları hafifletmeye yardımcı olur.  
  • Bilişsel fonksiyonları geliştirir.  
  • Kalp hastalıklarının meydana gelme riskini düşürür.  
  • Tansiyonu düşürür.   
  • Bağırsak florasına iyi gelir.  
  • Kilo verme sürecinde tercih edilebilecek bir çikolata türüdür. 

Bitter çikolata, diğer çikolata türlerine göre yoğun oranda kakao içerir. Bu nedenle şeker ve kalori oranı daha düşüktür. Buna bağlı olarak diyet dostu bir atıştırmalık olarak tercih edilebilir. Özellikle de ara öğün veya kahvaltılarda fit şekilde tüketilmesi metabolizmanın hızlanmasını sağlar.  

Beyaz Çikolatanın Faydaları Nelerdir?

Beyaz çikolatanın faydaları bakımından vücut sağlığında önemli bir paya sahiptir. Diğer çikolatalardan farklı olarak içerisine süt kreması veya tereyağı eklenir. Bu nedenle kıvamı, rengi, kokusu ve tadı daha farklıdır.

Diğer türleri gibi beyaz çikolatanın faydaları da şu şekildedir: 

  • İçeriğinde yer alan kafeinin vücutta dolaşım sistemini uyarma etkisi vardır. Buna bağlı olarak gün içerisinde daha canlı ve dinç hissetmeyi sağlar. 
  • Beyaz çikolata yüksek miktarda kakao yağı içerir ve antioksidan bakımından zengindir. Bu nedenle bağışıklık sistemini güçlendirir. 
  • Deri rahatsızlıklarına iyi gelir.  
  • Mutluluk hormonu olan serotonini artırır ve ruhsal açıdan faydalı bir etkisi vardır.  
  • Diğer çikolata türlerine göre kafein miktarı az olduğu için çocukların tüketimine uygundur.  
  • İçerisinde anti-inflamatuar etkiye sahip olan tanen bileşeni bulunur ve deri üzerindeki bozuklukları ve yaraları iyileştirmeye yardımcı olabilir.

Çikolatanın Yapımı Nasıldır?

Çikolatanın Yapımı Nasıldır?

Çoğu kişinin tutkunu olduğu çikolatanın hammaddesi kakao tohumlarıdır. Kakao ağaçlarından toplanan tohumlar belirli süre fermente edilir ve aromaları oluşur. Diğer aşamada kakao tohumları kurutulur ve öğütülür.

Öğütülme aşamasında liquor, kakao tozu ve kakao yağı elde edilir. Üreticiler çoğunlukla şeker, süt tozu ve benzeri malzemeleri ekler ve karıştırır. Kıvam alana kadar karıştırılır ve özel kalıplarına dökülür. Soğuma işleminden sonra kalıplardan çıkarılarak paketlenerek sunulur. 

Çikolatanın Zararları Nelerdir?

Çikolata; kakao, şeker ve yağ içeren, enerji değeri yüksek bir besindir. Özellikle şeker ve yağ oranı yüksek çikolataların sık veya aşırı tüketilmesi kilo kontrolünü zorlaştırabilir, kan şekeri dengesini etkileyebilir ve diş sağlığı üzerinde olumsuz sonuçlara yol açabilir. Çikolatanın etkileri; tüketilen çeşide, porsiyon miktarına ve kişinin sağlık durumuna göre değişir.

Çikolatanın olası zararları şunlardır:

Kilo artışına neden olabilir: Yüksek kalori, şeker ve yağ içeriği günlük enerji alımını artırabilir.

Kan şekerini yükseltebilir: Özellikle sütlü ve beyaz çikolata, yüksek şeker içeriği nedeniyle kan şekerinde hızlı değişikliklere yol açabilir.

Diş çürüğü riskini artırabilir: Şekerli çikolataların sık tüketilmesi ağız içindeki bakterilerin çoğalmasını ve diş minesinin zarar görmesini kolaylaştırabilir.

Reflü şikâyetlerini tetikleyebilir: Çikolata bazı kişilerde mide yanması, ekşime ve ağıza acı su gelmesi gibi belirtileri artırabilir.

Baş ağrısını tetikleyebilir: Migreni bulunan bazı kişilerde çikolata tüketiminin ardından baş ağrısı gelişebilir.

Uyku düzenini etkileyebilir: Kakao içeren ürünlerde bulunan uyarıcı bileşenler, özellikle akşam saatlerinde fazla tüketildiğinde uykuya dalmayı zorlaştırabilir.

Çarpıntıya neden olabilir: Fazla tüketim, uyarıcı bileşenlere duyarlı kişilerde kalp atışlarında hızlanma ve huzursuzluk oluşturabilir.

Sindirim sorunlarına yol açabilir: Aşırı tüketim karın ağrısı, şişkinlik, gaz veya ishale neden olabilir.

Alerjik reaksiyon oluşturabilir: Çikolatanın içindeki süt, fındık, yer fıstığı veya soya gibi bileşenler duyarlı kişilerde alerjiye yol açabilir.

Bağımlılık benzeri tüketim alışkanlığı oluşturabilir: Şekerli yiyeceklere sık yönelmek, porsiyon kontrolünü zorlaştırabilir.

Çikolata tamamen beslenmeden çıkarılmak zorunda değildir. Porsiyonun küçük tutulması, şeker oranı yüksek çeşitlerin sık tüketilmemesi ve içeriğinde alerjen bulunan ürünlerin dikkatle seçilmesi önemlidir. Diyabet, reflü, migren, kalp ritim bozukluğu veya kilo kontrolü sorunu bulunan kişiler tüketim miktarını bireysel durumlarına göre düzenlemelidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Sıkça Sorulan Sorular

Tansiyon hastaları, porsiyon kontrolüne dikkat ederek çikolata tüketebilir. Şeker ve yağ oranı yüksek çeşitler yerine daha düşük şekerli seçenekler tercih edilmeli; çarpıntı veya tansiyon dalgalanması yaşayanlar tüketimi sınırlamalıdır.

Çikolata, özellikle kakao oranı yüksek çeşitler, içerdiği magnezyum nedeniyle bazı kişilerde rahatlama hissi sağlayabilir. Ancak regl ağrısını tedavi etmez ve aşırı tüketimi şişkinlik ile kalori alımını artırabilir.

Şeker, doymuş yağ ve katkı maddesi oranı yüksek çikolatalar daha olumsuz bir besin profiline sahiptir. Özellikle beyaz çikolata ve dolgulu, karamelli veya kremalı çeşitler daha yüksek kalori ve şeker içerebilir.

Çikolata herhangi bir hastalığın tedavisi değildir. Kakao oranı yüksek çeşitler antioksidan bileşenler içerse de olası faydaları yalnızca dengeli beslenmenin bir parçası olarak değerlendirilmelidir.

Tüketim miktarı çikolatanın çeşidine ve kişinin günlük enerji ihtiyacına göre değişir. Genellikle 20–30 gramlık küçük bir porsiyon yeterli olabilir.

Aç karnına çikolata tüketmek bazı kişilerde mide yanması, bulantı veya kan şekerinde hızlı değişikliklere yol açabilir. Reflü, gastrit veya kan şekeri düzensizliği bulunanların tokken ve küçük porsiyonlarla tüketmesi daha uygundur.

Her gün bir tam paket çikolata tüketmek günlük kalori alımını artırarak zamanla kilo artışına katkıda bulunabilir. Küçük bir porsiyon ise dengeli beslenme içinde yer aldığında tek başına kilo alımına neden olmaz.

Günlük çikolata tüketim miktarı için net bir belirleme yapmak zordur. Öneriler tamamen sağlıklı yetişkin bireyler için gerekli olup yaşam tarzı, kilo, herhangi bir sağlık problemi gibi faktörlerde değişkenlik olanların uzman tavsiyesi almaları gerekir. Bu nedenle sağlıklı yetişkinlerin günde 100 gramdan fazla yememeleri gerekir. Bitter çikolatanın da en fazla 20-30 gram arası tüketilmesi daha uygundur. 

Çikolatanın faydaları içeriğindeki antioksidanlar, vitamin ve minerallerle öne çıkar. Her besinin fazla tüketilmesi zararlı olduğu için bitter, beyaz veya sütlü gibi çikolataları aşırı yemek de uygun olmayan bir beslenme alışkanlığıdır. Bağımlılık etkisi de yaratan bu atıştırmalıkları her gün yemek uykusuzluğa neden olabilir. Bununla birlikte kalbe zarar vereceği için kalp ritim bozukluğuna zemin hazırlar. Yüksek şeker ve yağ içerdiğinden cildin yağlanmasına ve sivilce oluşumuna sebebiyet verir. Bu nedenle her zaman uygun miktarda tüketmek gerekir.

Teşekkürler

En kısa sürede sizinle iletişime geçeceğiz. Sağlıklı günler dileriz!


Güncelleme
Güncel Versiyon
Yayınlanma Tarihi:
Dyt. Şeyma Dinç

Dyt.

Şeyma Dinç

Beslenme ve Diyet

Bu içeriğin geliştirilmesinde  Medical Park Yayın Kurulu  katkı sağlamıştır. Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka hekiminize başvurunuz.

Teşekkürler! En kısa sürede sizinle iletişime geçeceğiz. Sağlıklı günler dileriz!

Makaleye Dön

Sayfa bağlantısı panoya kopyalandı!

Tamam