Çizgili Kas Nedir? Çizgili Kas Nerede Bulunur?

Çizgili Kas Nedir?

Çizgili kas yapıları, iskelet sisteminin en önemli parçaları olarak bilinir. Vücut hareketlerinin gerçekleşebilmesi için bu kas türlerine ihtiyaç duyulur. İstemli olarak çalışan bu kas yapıları, kişinin duruşundan nefes alış verişine kadar birçok alanda fayda sağlar. Hızlı kasılma özelliğine sahip olsalar da hızlı bir şekilde yorulabilirler. Bu kas türlerinin kendilerini yenileme özelliği yoktur. Bu nedenle de kasların güçlenmesi için düzenli egzersiz yapılması gereklidir. Evde yapılabilecek egzersizler ile dahi bu kasların güçlendirilmesi mümkündür.

Çizgili kas türlerinin güçsüzleşmesi, gün içerisindeki en basit hareketlerin dahi gerçekleşmesini zorlaştırır. Bu kas türleri, aynı zamanda organların çalışma sistemi üzerinde de birçok farklı etkiye sahiptir. Kasların hasar alması, farklı sağlık problemlerinin oluşmasına neden olabilir. Kasın çalışabilmesi için beyin, kaslara sinyal gönderir. Örneğin yemek yerken kolun hareket etmesi için beyin kaslara sinyal gönderir. Bu sinyal doğrultusunda ise çizgili kaslar, kolun hareket etmesini ve yemek yeme işlevinin gerçekleşmesini sağlar. Bu nedenle istemli kas türleri arasında yer alan bir kas yapısıdır.

Çizgili Kas Özellikleri Nelerdir?

Çizgili kaslar, birçok farklı özelliğe ve göreve sahiptir. Bu kas türleri sadece hareket etmeyi sağlamaz, aynı zamanda nefes almayı ve hareketlerin kısıtlanmasını da sağlar. Örneğin kişinin kolunun belirli bir oranda hareket etmesi, bu kas sayesinde gerçekleşir. Fakat kolun normalden daha fazla hareket etmesi hem çizgili kas hem de düz kas türleri sayesinde önlenir. Çizgili kas özellikleri genel olarak şu şekildedir:

• Silindir şeklinde bir yapıya sahiptir.
• Vücut kas kütlesinin yaklaşık %90'ını oluşturur.
• Hızlı çalışır fakat kolay yorulur.
• Elastik yapıdadır.
• Tendonlar ile birbirine bağlanır.
• Vücudun dik bir şekilde durmasını sağlar.
• Çok çekirdekli bir hücre yapısı vardır.
• Vücudun ısı üretmesini sağlar.
• Aktin ve miyozin içeriğine sahiptir.
• Bantlı bir görünümü vardır.
• Hem oksijenli hem de oksijensiz solunum gerçekleştirir.
• ATP yani enerji harcama miktarı yüksektir.

Çizgili Kas Nerede Bulunur?

Çizgili kas nerede bulunur sorusuna verilebilecek yanıt oldukça kapsamlıdır. Bunun nedeni ise bu kas türlerinin, neredeyse bütün vücutta yer alıyor olmasıdır. Çizgili kasların bulunduğu bölgeler, şu şekilde açıklanabilir:

Yüz Bölgesinde Bulunan Çizgili Kaslar

Bu kas türleri, yüz bölgesinde yer alır. Kişi gülerken dahi bu kaslar kasılır ve gülme işlevi bu şekilde gerçekleşir. Mimiklerin oluşabilmesi için bu kas türlerine ihtiyaç duyulur. Yemek yeme esnasında çenenin çiğneme hareketinin gerçekleşmesi dahi bu kas türleri ile gerçekleştirilir.

Kollarda Bulunan Çizgili Kaslar

Kol bölgesinde de çizgili kaslar yer alır. Kol hareketleri, bu kas türü sayesinde gerçekleştirilir. Kollarda, bilinen üç farklı çizgili kas türü yer alır. Bu kas türleri; biseps kası, triseps kası ve ön kol kaslarıdır. Bilek hareketleri, kol hareketleri ve el hareketleri bu kas türü sayesinde gerçekleşir. El sallama, yazı yazma, yemek yeme gibi birçok günlük el ve kol hareketi böylelikle gerçekleşir.

Gövdede Bulunan Çizgili Kaslar

Gövdede yer alan çizgili kas türleri dört farklı kategoride değerlendirilir. Karın bölgesinde yer alan kaslar, vücudun eğilebilmesini sağlar. Yere eğilmek, ayakkabı bağlamak, düşen bir şeyi almak gibi aktivitelerin gerçekleşmesi için karın kaslarının devreye girmesi gerekir. Vücudun iki yana eğilebilmesi için de yine karın kasları kasılıp ve gevşer. 

Omuzların hareket etmesi için ise trapez kasları devreye girer. Omuzun ileri geri hareket etmesi, kolun omuzdan gerçekleştirilen bütün hareketleri bu kas türü sayesinde gerçekleşir. Gövdede bulunan diğer çizgili kas türleri ise göğüs kası ve sırt kası olarak bilinir. Bu kas türleri sayesinde ise kolların öne ve arkaya hareket etmesi sağlanır.

Bacaklarda Bulunan Çizgili Kaslar

Bacaklarda ön uyluk ve arka uyluk kasları yer alır. Bu kaslar, bacakta yer alan çizgili kas türleri olarak bilinir ve bacağın dizden hareketlerinin gerçekleşmesi sağlanır. Dizin bükülmesi ve açılması bu kas türleri ile gerçekleştirilir. Baldır kası ise kişinin yürümesini ve diğer birçok bacak hareketinin gerçekleştirilmesini sağlar.

Çizgili Kasın Görevleri Nelerdir?

Çizgili kaslar, vücut hareketlerinin gerçekleştirilmesini sağlar ve postürü korur. Fakat bu kas türlerinin farklı görevleri olduğu da bilinir. Çizgili kas görevleri arasında şu maddelere yer verilir: 

• Eklem stabilitesi sağlar.
• Vücut ısısı üretimini destekler.
• İskelet yapısını ve organları korur.
• Kan dolaşımını destekler.
• Refleksler üzerinde etkin rol oynar.
• Omurgayı korur.
• Mimiklerin gerçekleşmesini sağlar.

Çizgili Kas Türleri ile İlgili Hastalıklar Nelerdir?

Çizgili kasların hasar almasına bağlı olarak, kişilerde farklı sağlık sorunlarının ortaya çıkma ihtimali söz konusudur. Kas hastalıkları, kişinin günlük hareketlerini dahi kısıtlayabilecek şiddette ortaya çıkabilir. Çizgili kas türlerinin hasar almasına bağlı olarak en sık rastlanan kas hastalığı, Duchenne kas distrofisidir. Duchenne kas distrofisi, kısaca DMD şeklinde bilinir. Kas distrofisi, kasların zamanla zayıflaması olarak tanımlanabilir. Genellikle çocukluk döneminden itibaren bazı belirtiler ile kendisini gösterir. Bacaklarda güçsüzlük meydana gelir ve ilerleyen yaşlarda ise kişi yürümekte zorluk çeker.

Bunun haricinde ise diğer bir çizgili kas hastalığı, myastenia gravistir. Myastenia gravis, bağışıklık sistemi ile alakalı bir sağlık problemidir ve kaslara direkt olarak zarar verir. Bu sağlık problemine bağlı olarak kişilerde yutma zorluğu ve konuşma problemleri meydana gelebilir. İlerleyen süreçlerde ise kas erimesi veosteoartrit gibi sağlık problemleri ortaya çıkabilir.

Bu kas türlerinin hasar görmesi, direkt olarak darbe sonucu meydana gelebilir. Trafik kazaları ve travmalar nedeni ile de kaslarda bazı problemlerin meydana gelme ihtimali söz konusudur. Tendon kopması gibi problemler nedeni ile de çizgili kaslar hasar görebilir.