Oldukça zengin bir bitki örtüsüne sahip olan ülkemizde çörek otu; siyah kimyon, bereket tanesi, siyah tohum gibi isimlerle tanınır.
Çörek otunun tohumu kullanılarak elde edilen preparatlar yüzyıllardır halk hekimliği alanında; gripte, baş ağrısında, üst solunum yolu hastalıklarında, cilt hastalıklarında, sarılıkta, romatizmada ve enfeksiyon hastalıklarında destekleyici olarak kullanılır.
Çörek Otunun Faydaları Nelerdir?
Çörek otu faydaları yaklaşık üç yüz bin seneden beri insanlarca bilinmektedir. Çörek otunun faydaları nelerdir sorusuna yanıt verebilecek sayısız bilimsel çalışma ve yayın yapılmıştır.
Yapılan çalışmalar çörek otunun antioksidan, antitümör, antiinflamatuar, antibakteriyel, antifungal ve bağışıklık sistemini aktifleştirici etkilere sahip olduğunu ortaya koymuştur.
Çörek otu faydaları bu bitkinin içerdiği biyolojik olarak aktif olan kimyasal bileşiklerden gelir. Çörek otunun içerdiği biyoaktif bileşiklerin çeşidi ve miktarı bitkinin hasat edildiği zamana, yetiştiği iklime ve yetiştiği bölgenin toprak yapısına göre değişiklik gösterir.
Bununla beraber içerdiği temel bileşikler arasında timokinon, timohidrokinon, ditimokinon bulunur. Aktiflikten sorumlu asıl bileşen ise timokinondur. Timokinonun biyolojik aktivite gösterebilmesi için çörek otunun içerisinde en az %18 oranında bulunması gerekir. Çörek otunun bilinen faydaları arasında ise şunlar yer alır:
Gıdalarda oksidasyonu engelleyerek bozulmayı önler,
Yapılan çalışmalarda, çörek otu içeren takviye kullanan kişilerde hem kötü kolesterolün hem de trigliseritlerin kandaki miktarında azalma saptanmıştır. Kolesterol düşürücü etkide çörek otunun kendisinden ziyade yağının daha aktif etkiye sahip olduğu bulunmuştur.
Oldukça yüksek antioksidan aktivitesine sahiptir. Serbest radikalleri nötralize etme özelliğine sahip olan antioksidanlar bu sayede kanser gibi hastalıklara karşı korunmada etkili olabilir. Yani çörek otu ve aktif bileşeni timokinon kansere yakalanma riskini azaltma açısından önemli faydalara sahiptir.
Gösterdiği antibakteriyel etkinlik sayesinde bakteriyel hastalıkların tedavisinde destekleyici olabilir.
Sahip olduğu antienflamatuar aktiviteden dolayı enfeksiyon hastalıklarının önlenmesine ve tedavisine yardımcı olur.
Astım, KOAH (kronik obstrüktif akciğer hastalığı) gibi solunum yolu hastalıklarının önlenmesine yardımcı olabilir. Astım tedavisinin yanında çörek otu tohumu tüketmek hırıltılı solunumun, öksürüğün ve çeşitli solunum sorunlarının iyileşmesine katkı sağlayabilir. Aynı zamanda çörek otu astım semptomlarını hafifletmenin yanında düşük şiddetteki KOAH hastalarında da iyileşmeyi destekleyebilir.
Çörek otu çayının faydaları arasında alerjik reaksiyonların ve semptomların baskılanmasına yardımcı olmak yer alır. Gösterdiği anti alerjik etki sayesinde alerjik rinit, burun akıntısı, hapşırma, göz sulanması gibi sorunların giderilmesini destekler. Hatta çörek otu yağının burun içine uygulanması ile tıkanıklık ve kaşıntı gibi semptomlar hafifletilebilir.
Tansiyonun dengelenmesine yardımcı olur. Toz çörek otu ve kara çörek otu yağı faydaları arasında orta derecede tansiyona sahip yetişkinlerde kan basınıcının düşürülmesinin desteklenmesi yer alır. Ancak yüksek tansiyona sahip kişilerde etkili olup olmadığı konusunda kesin bilgiler mevcut değildir.
Tok tutma özelliğine sahip bir besindir. Oluşturduğu tokluk hissi ile gün içinde beslenme ihtiyacını azaltır. Bu sebeple kilo kontrolünün sağlanmasına yardımcı olur.
Antifungal aktiviteye sahiptir. Özellikle aflatoksin adlı toksik maddeyi üreten mantarlara, mayalara ve dermatofitlere karşı çörek otu faydaları saymakla bitmez. Bu türlerin yol açtığı hastalıkların önlenmesine ve tedavi edilmesine yardımcı olur.
Sabahları aç karnına çörek otu yemenin faydaları arasında sindirim sistemi rahatsızlıklarının önlenmesi ve hafifletilmesi gelir.
Cilt ve saçtaki sebumun dengelenmesine yardımcı olur. Ek olarak çörek otunun saça faydaları arasında hacim kazandırmak ve parlaklık vermek yer alır.
Çörek Otu Ne İşe Yarar?
Yapılan çalışmalar çörek otu faydaları konusunda baş rolün çörek otu tohumunun ana aktif bileşeni olan timokinondan kaynaklı olduğunu göstermiştir.
Timokinon nörolojik ve zihinsel hastalıklar, kardiyovasküler bozukluklar, kanser, diyabet, inflamatuar durumlar ve kısırlık da dahil olmak üzere çeşitli hastalıklara karşı tıbbi olarak etkili olduğunu göstermiştir.
“Çörek otunun faydaları nelerdir?” sorusuna tüm bu akut ve kronik hastalıkların yanında bakteriyel, fungal, paraziter ve viral enfeksiyonlara bağlı çeşitli bulaşıcı hastalıklarda iyileşmeyi destekler cevabı verilebilir.
Çörek Otu Hangi Hastalıkların Tedavisinde Kullanılır?
İçerdiği biyoaktif bileşikler sayesinde birçok hastalığın önlenmesinde ve tedavisinde çörek otu faydaları kullanılabilir. Çörek otunun kendisinin haricinde kara çörek otu yağı faydaları da oldukça fazladır. Çörek otunun etkili olduğu bazı hastalıklar arasında şunlar yer alır:
- Baş ağrıları,
- Yüksek tansiyon,
- Sindirim sistemi sorunları,
- Hashimoto tiroiditi,
- Metabolik sendrom,
- Sedef hastalığı,
- Egzama,
- Akne,
- Romatoid artrit.