Diş ağrısı, genellikle diş çürüklerine bağlı olarak meydana gelen ağrı hissi şeklinde tanımlanır. Diş çürüklerinin yanında aşırı soğuk ve sıcak tüketmek de diş ağrısına yol açabilir. Bunların yanında ciddiye alınması gereken nedenler olarak enfeksiyon ve iltihaplar da gösterilebilir. Bunlar kişinin yaşam kalitesini olumsuz etkileyen durumlar arasındadır.
Pek çok farklı nedenden kaynaklanabilen diş ağrısının tedavisi için en kısa sürede diş hekimine başvurmak gerekir. Tedavi edilmeyen diş ağrıları daha büyük sorunları beraberinde getirebilir. Ancak doğal olarak diş ağrısına iyi gelen yöntemler arasında tuzlu su ile gargara yapmak, ağrıyan bölgeye soğuk kompres uygulamak, karanfil yağı veya sarımsak macunu sürmek yer alır. Bu yöntemler diş ağrısını yatıştırmaya yardımcı olur.
Diş Ağrısı Neden Olur?
Diş ağrısının en sık rastlanan nedeni, diş çürükleridir. Tedavi edilmeyen çürükler, apse yaparak daha da şiddetli ağrıları beraberinde getirebilir. Ayrıca diş minesinin aşınmasından kaynaklanan sıcak-soğuk hassasiyeti de diş ağrısına neden olur. Bunun yanında enfeksiyon, iltihap, 20'lik dişler, diş eti çekilmesi ve dişlerin çok sert fırçalanması da diş ağrısına neden olabilir.
Diş ağrısının nedenleri şu şekilde sıralanabilir:
- Dişlerin çürümesi
- Enfeksiyon kaynaklı diş eti apseleri
- Sıcak veya soğuğa karşı hassasiyet
- Gömülü dişler
- Diş eti iltihabı
- Diş eti çekilmesi
- Dişlerin çok sert fırçalanması
- Sinüzit
Çürük Dişler: Çürük dişiniz varsa sıklıkla yiyecekler çürüğün harap ettiği ve normal dokusunu kaybetmiş olan çürük bölgesine takılarak veya birikerek rahatsızlık verir. Dişinizde dayanılmaz ağrılar varsa, bu ağrılar gece uykunuzdan uyandırıyorsa veya hiç uyutmuyorsa, artık bakteriler dişin pulpası dediğimiz damar ve sinirleri içeren öz kısmına ulaşmış demektir.
Yani bakteriler ve hatta yemek artıkları artık dişin siniri ile mikro düzeyde temas halindedir ve bu durum genellikle çok şiddetli ağrılara sebep olur. Sadece tatlı bir şeyler yerken veya içerken dişleriniz kısa bir süre kamaşıyor gibi oluyorsa ve birkaç dakika içerisinde geçiyorsa, büyük ihtimalle çürük dişiniz var demektir.
Dentin Hassasiyeti: Eğer dişiniz sadece soğuk veya sıcak gıdalar tükettiğinizde aniden çok ağrıyor ve bu ağrı etken ortadan kalkınca hızlı bir şekilde geçiyorsa muhtemelen dişlerinizde soğuğa hassasiyet vardır. Ayrıca diş eti çekilmesi sebebiyle kök yüzeyleri açığa çıktığından soğuk ve sıcak gibi termal uyaranlarda dişinizde hassasiyet oluşması çok olasıdır.
Gömülü dişler: Halk arasında 20 yaş dişleri olarak bilinen üçüncü büyük azı dişleri, çenelerin en sonunda bulunan ve bu sebeple çok iyi temizlenemeyen dişlerdir.
Etkin temizlenemediği için sıklıkla fark edilmeden çürüyerek ağrıya neden olabilir. Gömülü 20 yaş dişleri ağız ortamına çıkamadığı için hemen önündeki ikinci büyük azı dişine de zarar verebilir. Böyle bir durumda hasta genellikle çenesinin arka bölgesinde, kulağında, gözünde ve hatta boyun bölgesinde bile ağrı hissedebilir.
Ağrı yapan gömülü dişlerin tek tedavisi vakit kaybetmeden çekilmesidir. Aksi takdirde önündeki dişin de kaybına neden olabilir veya uzun süreçte kist oluşturabilir. Diş hekimine gidene kadar geçen süreçte ağrı kesici ilaçlardan yararlanmak mümkündür. Bazı durumlarda ise ilgili bölgede veya yüzde şişlik oluşabilir. Bu durum enfeksiyon göstergesidir ve diş hekimi önerisiyle antibiyotik kullanılması gerekebilir.
Diş eti kaynaklı ağrılar: Diş ağrısı her zaman diş kaynaklı olmayıp diş eti kaynaklı (periodontal) da olabilir. Bazen dişiniz nispeten sağlıklı olsa bile diş etleriniz sağlıksız olabilir. Diş etinin iltihaplanmasına periodontitis adı verilir. Periodontitisin belirtileri; diş etinde kanama, kırmızı/mavimsi-morumsu renk değişikliği, diş eti çekilmesi, diş eti büyümesi, dişlerde yer değiştirme, aralanma, uzama, sallanma, apse oluşumu, hassasiyet ve kötü ağız kokusudur. Ağrı genellikle apse oluşumu ile birlikte görülür. Diş etindeki iltihaptan dolayı basınç artar ve diş ağrıyormuş gibi hissedilir. Bu yüzden iltihap tedavi edildikten sonra dişteki ağrı şikayeti de geçer. Tedavi olarak kanamalı bir işlem olan ve lokal anestezi altında yapılan iltihaplı diş etlerinin uzaklaştırılması ve antiseptik gargaralarla kontrol altına almak şeklindedir.
Yansıyan diş ağrıları: Yansıyan diş ağrıları ise kaynağından uzak bölgelerde hissedilen ağrılardır. Bir dişin ağrısı yanındaki dişe, iki-üç sıra önündeki dişe veya karşı çenedeki bir dişe yansıyabilir. Ancak yansıyan diş ağrısı çenenin orta hattını geçmez. Çenenin sol tarafındaki bir ağrı sağ tarafına, sağ tarafındaki bir ağrı da sol tarafında hissedilmez. Örnek olarak alt yirmi yaş dişlerinin kulak ağrısına veya ön dişlerde ağrıya neden olması, üst yirmi yaş dişlerinin şakaklara, göze ve elmacık kemiklere kadar vuran ağrıya neden olması, tek taraflı çiğnemek yada diş gıcırdatmanın eklem ağrısına hatta kulak çınlamasına neden olması, sistemik olarak kalp krizi geçmişi bulunan hastalarda kalp ağrısının sol kola, omuza, boyuna, sol çene ve dişlere yansıması sayılabilir.
Sinüzit: Üst çenede bulunan dişlerden özellikle arka bölgede yer alan dişler, bazı hastalarda sinüs dediğimiz boşluklarla ilişkide olabilir. Sinüsler, kafa kemiklerinin içine yerleşen ve ağızları (yani kanalları) burun içine açılan, içi hava dolu kemik boşluklarıdır. Sinüs boşluklarındaki mukozanın çeşitli sebeplerle iltihaplanması ile sinüzit denilen hastalık ortaya çıkar. Sinüzitin neden olduğu ağrı, bazen diş ağrısı ile karıştırılabilir. Bunun ayrımını diş hekimi ve kulak-burun-boğaz doktorları yapabilir. Böyle bir durumda sinüzite yönelik tedavi uygulanıp ağrıyan dişlerin durumu bir süre takip edilir.
Diş Ağrısı Belirtileri Nelerdir?

Diş ağrısının en yaygın belirtisi, sıcak veya soğukla temas halinde ilgili bölgenin zonklayıcı şekilde ağrı meydana getirmesidir. Ağrıyla birlikte şu belirtiler de görülebilir:
- Ağrıyan bölgede hassasiyet, şişlik
- Diş ağrısı olan bölgede kızarıklık
- Ağız kokusu
- Ateş
- Kulak ağrısı
Diş Ağrısı Nasıl Teşhis Edilir?
Diş ağrısı şikayetiyle hastaneye başvuran kişiye diş hekimi tarafından birtakım sorular sorulur. Bu sorular genellike, "Diş ağrısı hangi bölgede?", "Ağrı ne kadar süredir devam ediyor?", "Zonklama var mı?", "Hangi durumlarda diş ağrısı tetikleniyor?" şeklindedir. Bunların akabinde ağrıya neden olan faktörün belirlenmesi için bilgisayarlı tomografi, MR veya diş ultrasonu çekilir. Bunların sonucunda ağrının nedeni saptanır ve uygun tedavi yöntemi belirlenir.
Diş Ağrısına Ne İyi Gelir?
Diş ağrısı olan bölgeye soğuk kompres uygulamak, tuzlu su veya oksijenli su ile gargara yapmak, hassasiyet giderici diş macunları kullanmak, dişe karanfil yağı veya vanilya özü sürmek diş ağrısına iyi gelebilir. Ancak ağrının şiddetli olup geçmediği durumlarda diş hekimine başvurmak gerekir.
Diş ağrısına iyi gelen yöntemler arasında şunlar yer alır:
- Diş ağrısı olan bölgeye soğuk kompres uygulamak
- Tuzlu su veya oksijenli su ile gargara yapmak
- Hassasiyet ve ağrı giderici diş macunları kullanmak
- Dişe karanfil yağı ve vanilya özü sürmek
- Ağrı kesici almak
- Diş aralarını diş ipi ile temizlemek
Hassasiyet ve ağrı giderici diş macunları kullanmak
Diş hassasiyeti sebebiyle olan ağrıların giderilmesi için hassasiyet giderici diş macunları kullanılabilir. Bu amaçla üretilen diş macunları, florür ve potasyum içerir. Açık kök yüzeyleri ve diş eti çekilmesi varsa diş hekimi tarafından koruyucu olarak özel verniklerle dentin hassasiyeti tedavisi uygulanabilir.
Diş ağrısı olan bölgeye soğuk kompres uygulamak
Diş ağrısının olduğu bölgeye soğuk kompres uygulamak bölgedeki kan damarlarını daraltarak kan akışını yavaşlatır ve bu da bir yumuşama sağlayarak ağrıyı yatıştırabilir.
Tuzlu su veya oksijenli su ile gargara yapmak
Diş ağrısına iyi gelen yöntemlerin başında gargara yapmak gelir. Tuzlu su ile ağız içine yapılacak gargara, dişlerin arasındaki kalıntıları temizlemeye, ağız yaralarını ve iltihaplanmayı gidermeye yardımcı olur. Uygulama için ise yarım çay kaşığı tuzu bir bardak ılık suda eritin, 30 saniye boyunca çalkalayıp, ardından tükürün.
Karanfil çiğnemek veya dişe karanfil yağı sürmek
Karanfil, anestetik ve antiseptik özellikleri olan öjenol içermesiyle bilinir. Bu da diş ağrısını yatıştırma etkisi taşır. Uygulama olarak karanfil tanesini ağızda emip eritebileceğiniz gibi, karanfil özlü yağı bir pamuğa damlatıp, ağrıyan bölgeye de sürebilirsiniz.
Ağrı kesici almak
Diş ağrısının çok şiddetli seviyelere ulaştığı durumlarda doktor kontrolünde reçeteli veya reçetesiz ağrı kesiciler kullanabilirsiniz. Bu ilaçlar ağrının nedenini ortadan kaldırmaz ancak ağrıyı bir süreliğine yatıştırır.
Dişiniz çürük sebebiyle ağrıyorsa çürüğün mutlaka tedavi edilmesi gerekir. Ağrıyı hafifletmek için ağrı kesici ilaçlar kullanılabilir, ancak diş tedavi edilmezse bu ağrılar ilaç almayı bıraktığınızda tekrar başlar.
Tedavi için lokal anestezi altında (dişin uyuşturulması) çürüğün tamamen temizlenmesinin ardından oluşan boşluğu kapatmak için doku dostu dolgu malzemeleriyle yapılması gerekir.
Ancak bazen çürük dişin öz kısmına yani pulpasına kadar ilerlemiş olabilir. Bu durumda yapılacak işlem kanal tedavisidir.
Alt ve üst çenelerde yer alan diş dizilerinin en sonundan çıkan üçüncü büyük azı dişi, 20 yaş dişi ya da 20'lik diş olarak tanımlanır.
17 ile 20 yaşları arasında, en son çıkan kalıcı dişler olan 20'lik dişler, çene içindeki konumları gereği çoğunlukla diş eti ya da kemikle kaplı ve gömülü durumdadır. Bu gibi durumlarda 20 yaş dişleri gömülü kalır ve çıkmaları gereken dönem olan 20 yaş civarında çıkamayabilir.
Ayrıca ağız içinde yeterli boşluk olmaması da 20 yaş dişlerinin, diğer dişlerin altında gömülü kalmasına yol açabilir. İlerleyen zamanlarda dişin çıkamamasına neden olan etken ortadan kalktığında 20 yaş dişleri, çene kemiğinde yer bularak çıkabilir. Ancak çoğunlukla 20 yaş dişleri çene kemiği üzerinde yer bulamaz.
Yer bulsa dahi 20 yaş dişleri çiğneme için kullanılamayabilir. 20 yaş dişleri gömülü değilse ve herhangi bir problem yaratmıyorsa çekilmesi gerekmez. Ancak bazı durumlarda gömülü kalmış ya da tam çıkamamış dişler, ağrıya neden olabilir.
20'lik dişlerin ağrı yaratması durumunda kişinin mutlaka hekime başvurması ve kontrollerini yaptırması gerekir.
Özellikle üst çenede yer alan dişlerde var olan apse, önemli sağlık problemlerine yol açabilir. 20'lik dişlerin durumuna göre diş hekimi ağrı kesici ve antibiyotik reçete edebilir. Dişte yer alan enfeksiyonun giderilmesinin ardından 20'lik diş çekilerek tedavi tamamlanır.
Diş Ağrısı Nasıl Geçer?
Diş ağrısını geçirmek için ılık bir tuzlu su ile gargara yapmak, dişlerin arasında kalan besin artıklarını temizlemek amacıyla diş ipi kullanmak, ağrı kesici almak ve yanağın dış tarafına soğuk kompres uygulamak diş ağrısını yatıştırabilir.
Bu uygulamalar dışında özellikle gece ortaya çıkan diş ağrısında başvurulabilecek çeşitli yöntemler ile iyi bir gece uykusunun sağlanması adına önemli bir adım atılabilir:
- Başın yüksekte tutulması
- Yatağa girmeden önce asitli, soğuk veya sert yiyeceklerin tüketiminden kaçınmak
- Uyumadan önce ağrıyan bölgeye soğuk kompres yapmak
- Diş ağrısının altında yatan nedene bağlı olarak diş hekiminiz sizin durumunuza en uygun tedavi yöntemine karar verecektir.
- Diş çürüklerinde oluşan boşluğun temizlenip başka bir materyal ile doldurulması gerçekleştirilebilirken kırık veya çatlaklarda tamir veya diş protezi uygulamalarına başvurulabilir.
Diş ağrısının bir sinüs enfeksiyonuna bağlı olması halinde ise antibiyotik ilaçların yardımıyla hem enfeksiyonun hem de ağrı hissinin giderilmesi sağlanabilir. Sağlıklı dişler için dişlerinize her gün gerekli bakımları yapmalı ve en ufak bir semptomu ihmal etmemelisiniz.
Diş Eti Ağrısına Ne İyi Gelir?
Diş eti ağrısı genellikle iltihaplanma, diş eti hastalıkları veya sert yiyeceklerin tahriş etmesi sonucu ortaya çıkar. Bu ağrıyı hafifletmek için ilk olarak ağız hijyenine dikkat etmek gerekir. Ilık tuzlu su ile gargara yapmak, iltihaplanmayı azaltarak ağrıyı hafifletebilir. Ayrıca antiseptik ağız gargaraları ve aloe vera jeli gibi doğal yatıştırıcılar da diş etlerine iyi gelebilir.
Ağrı şiddetliyse ve diş eti kanaması gibi ek belirtiler varsa, diş hekiminize danışarak uygun tedavi yöntemlerini öğrenmek önemlidir.
Çocuklarda Diş Ağrısına Ne İyi Gelir?
Çocuklarda diş ağrısı genellikle çürükler, diş çıkarma süreci veya diş eti iltihaplarından kaynaklanır. Ilık tuzlu suyla gargara yaptırmak veya diş etlerine hafif bir masaj yapmak rahatlatıcı olabilir.
Ağrılı bölgeye soğuk kompres uygulamak da etkili bir yöntemdir. Çocuklar için uygun olan diş jelleri veya doktor onayıyla verilen ağrı kesici şuruplar da kullanılabilir. Ancak çocuğunuz sürekli diş ağrısı çekiyorsa mutlaka bir diş hekimine götürerek detaylı bir kontrol yaptırmalısınız.
İltihaplı Diş Ağrısına Ne İyi Gelir?
İltihaplı diş ağrısı genellikle diş çürükleri, diş eti hastalıkları veya enfeksiyonlardan kaynaklanır. Ağrıyı hafifletmek için tuzlu su gargarası yapmak ve antibakteriyel ağız suları kullanmak faydalı olabilir. Sarımsak ve karanfil yağı gibi doğal antiseptikler iltihabı yatıştırabilir. Ancak iltihap ilerlemişse ve şiddetli ağrıya neden oluyorsa, antibiyotik tedavisi gerekebilir.
Bu yüzden mutlaka bir diş hekimine danışarak uygun tedavi yöntemlerini belirlemek önemlidir.
Bebeklerde Diş Ağrısına Ne İyi Gelir?
Bebeklerde diş ağrısı genellikle diş çıkarma sürecinden kaynaklanır. Bu dönemde diş etleri şişebilir ve bebek huzursuz olabilir.
Soğutulmuş diş kaşıyıcıları veya temiz bir bezle yapılan hafif masajlar diş etlerini rahatlatabilir. Bebeğin diş etlerine uygun diş jelleri sürmek de yatıştırıcı bir etki sağlayabilir.
Anne sütü veya su içirmek de bebeklerin rahatlamasına yardımcı olabilir. Eğer ağrı uzun süre devam ederse ve bebek sürekli huzursuzsa, çocuk doktoruna veya diş hekimine danışmanız önemlidir.
Çekilen Diş Ağrısına Ne İyi Gelir?
Diş çekimi sonrası ağrıyı hafifletmek için doktorun önerdiği ağrı kesicileri kullanmak etkili olabilir. Ayrıca şu yöntemler de rahatlama sağlayabilir:
- Soğuk kompres: İlk 24 saat boyunca buz torbası uygulamak şişliği ve ağrıyı azaltabilir.
- Tuzlu su gargarası: Çekim sonrası yara iyileşmeye başladığında enfeksiyonu önlemek için hafif tuzlu suyla gargara yapılabilir.
- Dikkatli beslenme: Çok sıcak, sert veya baharatlı yiyeceklerden kaçınmak iyileşme sürecini hızlandırır.
Eğer çekim sonrası ağrı birkaç günden uzun sürerse veya şiddetlenirse, mutlaka diş hekiminize başvurmalısınız.
Diş Ağrısı Nasıl Tedavi Edilir?
Diş ağrısının tedavisi, ağrının nedenine bağlı olarak değişir. Eğer ağrı diş çürüğünden kaynaklanıyorsa, genellikle dolgu veya kanal tedavisi uygulanır. Diş eti iltihabı veya enfeksiyona bağlı bir ağrı söz konusuysa, profesyonel diş taşı temizliği, antibiyotik tedavisi veya diş eti tedavisi gerekebilir.
Apse oluşumu gibi iltihaplı durumlarda, önce enfeksiyon kontrol altına alınır, ardından gerekli görülürse kanal tedavisi veya diş çekimi yapılabilir. Hafif ağrılarda ılık tuzlu suyla gargara yapmak ya da soğuk kompres uygulamak geçici rahatlama sağlayabilir. Ancak bu yöntemler kalıcı çözüm değildir.
Diş ağrısı genellikle kendi kendine geçmez; bu nedenle ağrı uzun sürüyorsa veya şiddetleniyorsa, mutlaka bir diş hekimi tarafından muayene edilip tedavi edilmesi gerekir.
Diş Ağrısına Evde Ne İyi Gelir?

Diş ağrısının sebebi bulunduktan sonra uygulanacak yöntemler de değişkenlik gösterir. Diş hassasiyeti sebebiyle olan ağrıların giderilmesi için hassasiyet giderici diş macunları kullanılabilir. Bu amaçla üretilen diş macunları, florür ve potasyum içerir.
Açık kök yüzeyleri ve diş eti çekilmesi varsa diş hekimi tarafından koruyucu olarak özel verniklerle dentin hassasiyeti tedavisi uygulanabilir.
Hatta açık kök yüzeyleri dolgu ya da protezlerle kapatılabilir.
Ek olarak bu tip bir durum söz konusuysa evde uygulayabileceğiniz bazı basit işlemler de hassasiyetinizi azaltabilir. Örneğin ılık tuzlu su ile günde birkaç kez ağız gargarası yapmak ve yumuşak bir diş fırçası ile diş etlerinizi yuvarlar şekilde fırçalamak bir nebze rahatlatabilir.
Septal ağrı diye bilinen, yemek yedikten sonra özellikle arka dişlerin arasına yemek artığının sıkışması ile diş etine baskı yaparak ortaya çıkabilir. Bunun nedeni ise yemek artıklarının diş aralarından etkili şekilde temizlenememesidir. Bu yüzden yemek yedikten sonra arayüz fırçası veya diş ipi ile iyice temizlemek önemlidir.
Soğuk kompress (bası) uygulamalar ağrı şikayetinin rahatlatılmasında başvurulabilecek bir diğer yöntemdir. Bu yöntemin özellikle travma kaynaklı meydana gelen diş ağrılarında etkili olduğu kabul edilir. Soğuk uygulamalar sonrasında ilgili bölgedeki kan damarları kasılır, ödem ve inflamasyon azalır. Böylelikle hissedilen ağrının şiddetinde de bir azalma meydana gelebilir.
Bu ağrı azaltılmasında kullanılan yöntem ilgili bölgeye havlu içerisine yerleştirilmiş buz torbası vasıtası ile gerçekleştirilebilir. Ağrının hissedildiği alanda tek seferde 20 dakika olacak şekilde yapılan uygulama birkaç saatte bir tekrarlanabilir.
Binlerce yıldır çeşitli problemlerin giderilmesi amacıyla başvurulan sarımsak, dişte plak oluşumu ile karakterize zararlı bakterileri ortadan kaldırmasının yanında ağrı kesici özelliği ile de kullanılmıştır. Bu yöntemde bir diş sarımsak ezilip macun kıvamına getirildikten sonra etkilenen bölgeye sürülmek suretiyle kullanılabilir. Buna alternatif olarak bir diş sarımsak ağrıyan dişlerin arasına alınarak yavaşça çiğnemek şeklinde de kullanılabilir.
Tarih boyunca diş ağrısının tedavisinde kullanılan bir diğer bitki de karanfildir. Bu bitkinin içerisinde yer alan yağ hem iltihabi yanıtı baskılar hem de ağrı hissini uyuşturucu etki gösterebilir. İçerdiği eugenol doğal antiseptik bir madde olarak kabul edilir. Küçük bir pamuk parçasının üzerine damlatılacak az miktarda bir karanfil yağı bu uygulama için yeterlidir.
Bazı kişiler uygulama öncesinde kullanılacak karanfil yağını zeytinyağı gibi bir taşıyıcı yağ içinde dilüe etmeyi (yoğunluğunu azaltmak, seyreltmek) tercih edebilir. Bu uygulama gün içerisinde birkaç kez yapılabilir.
Kekik, güçlü antibakteriyel ve antioksidan özellikleri ile diş ağrısının tedavisinde katkı sağlayabilecek bir bitkidir. Kekiğin bu amaçla kullanımında önce birkaç damla kekik yağı ile birkaç damla su karıştırılarak yağın seyreltimesi sağlanabilir. Ardından bu karışım bir pamuk yardımıyla etkilenen bölgeye uygulanabilir. Kekik yağı aynı zamanda küçük bir bardak suya 1 damla kekik yağı damlatılarak gargara şeklinde de kullanılabilir.