Düz Kas Nedir? Düz Kas Nerede Bulunur?

İskelet sistemi üç temel kas yapısından oluşur. Bu kas yapıları ise kalp kası, çizgili kas ve düz kas olarak bilinir. İç organların sağlıklı bir şekilde çalışma sürecini tamamlayabilmesi için düz kas türlerine ihtiyaç duyulur. Bu kaslar sadece organlar için değil bütün vücut sistemi için oldukça önemlidir. İstemsiz çalışan kas grubu olarak da bilinen düz kaslar, otonom sinir sistemi tarafından kontrol edilir ve vücuttaki sistemlerin neredeyse hepsini direkt olarak etkiler.

Düz Kas Nedir?

Düz kas; iç organların duvar kısımlarında yer alan ve istemsiz kasılan kas türleridir. Organların genel işlevleri, bu kaslar yardımı ile kontrol edilir ve organların çalışma mekanizması ile direkt olarak bağlantılıdır. Uzun ve ince yapıya sahip olan bu kaslar, yavaş ve sürekli olarak kasılır. Aynı zamanda da kan damarlarının genişlemesini ve daralmasını sağlarlar, şeklinde yanıt verilebilir. 

Düz Kas Özellikleri Nelerdir?

Düz kas özellikleri gereği diğer kas türlerinden ayrılır. Düz kaslar, hormonlar ve otonom sinir sistemi tarafından kontrol edilen kas gruplarıdır. Bu kas grubunun genel özellikleri arasında şu maddelere yer verilir:

• Tek çekirdekli yapıya sahiptir.
• Çekirdekler, hücrenin tam orta noktasına konumlanmıştır.
• Silindirik bir görünüme sahiptir.
• Yavaş ve sürekli olarak kasılma gerçekleştirir.
• Az ATP harcar.
• Dayanıklı yapıya sahip olduğu için fazla yorulmaz.
• Hücreler arasında bağlantı kurar.
• Sinyal iletimini gerçekleştirir.
• Düz bir yapıda görülür (çizgili değildir).
• Hücreleri iğ şeklindedir.

Düz Kas Görevleri Nelerdir?

Düz kasın temel görevi, sindirim sistemindeki hareketleri gerçekleştirmek olarak bilinir. Yemek borusu, mide ve bağırsak gibi bölgelerde yer alan bu kas türleri sayesinde sindirim hareketi gerçekleşir. Böylelikle besinler, sindirim kanalına iletilebilir hale gelir. Bunun haricinde ise bu kasların diğer bir görevi, dolaşım sistemini düzenlemektir.

Kan damarlarının duvarlarında bu kas türleri yer alır. Kaslar sayesinde ise kan damarları genişler ve gerekli durumlarda daralır. Bu durum hem kan basıncının dengelenmesini sağlar hem de kanın dolaşım hızı kontrol altına alınır. Aynı zamanda solunum sistemi üzerinde de düz kasların önemli etkileri vardır. Bronşlarda yer alan düz kaslar, nefes alış verişini direkt olarak etkiler ve nefesin düzenlenmesini sağlar.

İdrarın depolanması ve boşaltılması da bu kas türü sayesinde gerçekleşir. Mesanede yer alan bu kaslar, gerekli durumlarda kasılarak idrarın tutulmasını sağlar. Kasların gevşemesi ile birlikte ise idrar boşaltımı gerçekleştirilir. Rahim bölgesinde yer alan düz kaslar ise doğum esnasında kasılıp gevşeyerek, doğum sürecinin gerçekleşmesini sağlar.

Düz Kaslar ile İlgili Hastalıklar Nelerdir?

Düz kaslarda herhangi bir hasar ya da problem meydana geldiğinde, kasılma ve gevşeme işlemi tam anlamıyla gerçekleşemez. Hangi bölgede bulunan kasta problem olduğuna bağlı olarak, ortaya çıkan hastalıklar da değişkenlik gösterir. Rahim bölgesinde yer alan düz kaslarda hasar meydana gelmesi, vajinismus problemine neden olabilir. Vajinismus psikolojik problemlere bağlı olarak da ortaya çıkabilen bir durum olarak bilinir. Kişinin tacize uğraması ya da travmatik olaylar yaşaması nedeni ile rahim kendisini kasarak korumaya çalışır.

Solunum sisteminde yer alan düz kaslarda sorun söz konusu ise kişinin nefes alış verişinde problemler meydana gelebilir. Bu durum astım hastalığına yol açabilir. Bu durum, bronşlarda yer alan kasların çok fazla kasılması ile ortaya çıkar ve kronik öksürük şeklinde kendisini gösterebilir. Solunum yolunda yer alan bu kaslarda yapısal bir bozulma meydana gelmesi halinde ise KOAH oluşumu görülme ihtimali yüksektir. 

Damarlarda herhangi bir problem söz konusu ise genellikle damar tıkanıklığı ile karşılaşılır. Damar çapının daralması, kan basıncının yükselmesine yol açar. Bu nedenle de hipertansiyon hastalığı ortaya çıkar. Damarlardaki düz kaslarda plak oluşumuna bağlı olarak da ateroskleroz gibi sağlık problemlerinin görülme ihtimali artar.

Sindirim sisteminde bulunan bu kasların zarar görmesi, bağırsak spazmı oluşturur. Aynı zamanda akalazya hastalığının oluşma riski de bu süreçte artış gösterir. Akalazya, yemek borusundaki kasın gevşeyememesi nedeni ile yiyeceklerin mideye ulaşmaması olarak tanımlanır. Sindirim sistemindeki düz kaslara bağlı olarak ortaya çıkabilecek diğer bir hastalık türü ise irritabl bağırsak sendromu olarak bilinir.

Bazı genetik hastalıkların ortaya çıkma nedeni de düz kas hasarı olarak bilinir. Özellikle düz kas distrofileri, bu hasar nedeni ile meydana gelen nadir bir genetik hastalıktır. Rahim bölgesinde, düz kasların hasar almasına bağlı olarak tümör oluşumu gözlemlenebilir. Aynı zamanda farklı bölgelerde, kötü huylu tümör oluşma riski de söz konusudur.

Mesane bölgesinde yer alan düz kaslar nedeni ile ortaya çıkabilecek farklı sağlık problemleri vardır. İdrar kesesinde hasar söz konusu ise kişilerde idrar kaçırma gibi problemler görülebilir ya da rahim kasılmalarına bağlı olarak regl düzensizliği, regl döneminde şiddetli ağrı oluşumu ve doğumda yetersiz kasılma ortaya çıkar. Mesanedeki düz kaslarda sorun olması, aşırı aktif mesane sendromuna da neden olabilir.

Düz Kas Nerelerde Bulunur?

Düz kas nerelerde bulunur sorusuna verilebilecek en doğru yanıt, bu kas türlerinin insan vücudunun büyük bir kısmında ve iç organların duvarlarında yer aldığıdır. Kişinin sindirim sisteminden mesanesine kadar birçok alanda bu kaslar vardır. Düz kasın bulunduğu yerler şu şekilde sıralanabilir:

• Dolaşım sistemi 
• Solunum sistemi
• Sindirim sistemi
• Ürogenital sistem
• Arter duvarları
• Bağırsaklar
• Boğaz
• Mesane
• Akciğer
• Rahim

Kıl folikülleri ve diğer birçok iç organda bu kas türlerinin yer aldığı bilinir.