Giriş Yap / Üye Ol 
Hızlı Randevu 
TR 
EN 
RU 
AR 
FR 
El mantarı, dermatofit adı verilen bir grup mantarın, cildin üst tabakasına yerleşerek neden olduğu bir enfeksiyondur.
Ellerin nemli kalması, hijyen eksikliği, enfeksiyonla doğrudan temas, bağışıklık sisteminin zayıf oluşu gibi sebepler dermatofitlerin çoğalmasına yol açar.
Hastalığın belirtileri arasında kızarıklık, kaşıntı, pullanma ve kuruma bulunur.
El mantarı tedavisinde antifungal ilaçlar kullanılır. Bunun yanında hijyen uygulamalarına dikkat etmek, kişisel eşyaların paylaşımından kaçınmak, cildi tahriş eden maddelerden uzak durmak da iyileşmeye yardımcı olur. El mantarı tedavi edilmezse kronik bir hal alabilir.
Belirtileri gösteren hastaların dermatoloğa başvurması tavsiye edilir.
El Mantarı Belirtileri Nelerdir?
El mantarı enfeksiyonu belirgin ve rahatsız edici semptomlarla kendini gösterir. Elde mantar enfeksiyonu semptomları genellikle tek elde başlar ve temas yoluyla diğer ele yayılır. El mantarının yaygın belirtileri şunlardır:
- Elde kaşıntı ve kızarıklık
- Cilt kuruluğu
- Pullanma ve dökülme
- Su toplaması
- Çatlama ve yarıklar
- El derisinde kalınlaşma
- Enfeksiyonlu bölgede kırmızı lekeler görülebilir. Parmak aralarında veya avuç içinde yoğun, geçmeyen kaşıntı hissi olur. Ciltte kuruma yaşanabilir.
El mantarı enfeksiyonu deride pul pul dökülmeye de yol açar. Bazı durumlarda dökülmeler avuç içi veya el sırtında beyaz ya da gri renkte kabuklanma şeklinde olabilir.
İçi sıvı dolu küçük kabarcıklar (veziküller) veya irin dolu kabarcıklar (püstüller) görülebilir. Kabarcıklar kaşındığında patlayarak enfeksiyon yayılabilir.
El mantarı parmak aralarında ve avuç içinde ağrılı çatlaklarla kendini gösterebilir.
Çatlama ve derin yarıklar enfeksiyonun ilerlediğini gösterir. Enfekte olan cilt bölgelerinde kalınlaşma meydana gelebilir.
El Mantarı Nedenleri
El mantarı dermatofit adı verilen mantar türlerinin ciltteki keratin ile beslenerek çoğalmasıyla yayılır. Dermatofit enfeksiyonu bulaşıcı bir hastalıktır. Çevresel nedenlerle meydana gelebilir.
El mantarı genellikle başka bir kişiden ya da enfekte yüzeylerden bulaşır.
Mantar bulaşmış havlu, sabun veya spor ekipmanları risk oluşturur. Vücudun başka bir bölgesinde, özellikle ayakta mantar temas yoluyla ellere yayılabilir.
Mantarlar nemli ve sıcak ortamlarda kolay üredikleri için bu durum da nedenler arasında yer alır.
Ellerin uzun süre nemli kalması mantar gelişimi için ideal bir zemin oluşturur.
Elleri yıkadıktan sonra iyi kurulamamak, terleme, uzun süreli eldiven kullanımı el parmaklarında mantar oluşumuna neden olabilir.
Bağışıklık sistemi zayıflamış kişilerde mantar enfeksiyonlarına karşı direnç düşer ve enfeksiyon gelişme riski artabilir.
Diyabet hastaları ve kanser tedavisi gören bireyler risk altındadır.
Bazı mantar türleri hayvanlardan da bulaşabilir. Evcil hayvanlarda deri enfeksiyonu olması durumunda bulaşma yoluyla el mantarına sebep olabilir.
Ciltteki kesikler, çatlaklar, sıyrıklar veya tahrişler mantarların derinin alt katmanlarına nüfuz etmesine olanak tanır.
El Mantarı Tanısı Nasıl Konulur?
El mantarının teşhisi fizik muayene yoluyla yapılır. Egzama, sedef hastalığı gibi cilt rahatsızlıkları ile benzer semptomlar gösteren elde mantar enfeksiyonu tanısını kesinleştirmek için laboratuvar testleri uygulanabilir.
Erken teşhis tedavi sürecinin başarı şansını ciddi ölçüde artırır.
Tanı süreci dermatolog tarafından yapılan klinik muayene ile başlar.
Kaşıntı, kızarıklık, kabuklanma, çatlaklar gibi klasik belirtiler tanıya yardımcı olur. Bağışıklık sistemi sorunları veya ayak mantarı gibi risk faktörleri araştırılır.
Eldeki döküntünün görünümü, yaygınlığı, şekli ve yerleşimi gibi özellikler incelenir.
Tanıyı kesinleştirmek amacıyla enfekte bölgeden küçük bir deri kazıntısı alınabilir.
Alınan örnek, mikroskop altında, potasyum hidroksit (KOH) solüsyonu ile incelenir. KOH cilt hücrelerini eriterek mantar ipliklerinin ve sporlarının görülmesini sağlar.
Daha kesin bir tanı gerektiğinde deri örneği laboratuvarda mantar kültürüne gönderilir.
Bu yöntemle hangi mantar türünün enfeksiyona neden olduğu belirlenebilir. Enfeksiyon tırnaklara bulaştıysa tırnak mantarı tanısı için örnek alınarak incelenebilir.
Nadir durumlarda biyopsi yapılabilir. Biyopsi döküntü atipik göründüğünde veya diğer cilt hastalıklarından ayırt edilmesi zor olduğunda tercih edilebilir.
Biyopside küçük bir cilt örneği alınarak patolojik incelemeye gönderilir.
El Mantarı Tedavisi Nasıl Yapılır?
El mantarı tedavisi, enfeksiyonun şiddetine, yaygınlığına ve etkilenen cilt bölgelerine göre belirlenir.
Cilde uygulanan antifungal ilaçlar ilk tedavi seçeneğidir. Dirençli veya yaygın enfeksiyonlarda ise oral antifungal ilaçlar kullanılabilir.
Mantar kremi hafif ve orta şiddetteki el mantarlarında reçete edilir. Temiz ve kuru ele ince bir tabaka halinde sürülen krem, mantarın hücre duvarını bozarak üremesini engeller.
Günde 1-2 kez uygulanan ilaç 2 ila 4 hafta boyunca kullanıldığında tam olarak etkisini gösterir.
Devam eden durumlarda kreme destek olarak oral yolla alınan ilaçlar da reçete edebilir.
Bu ilaçlar sistemik olarak etki gösterir ve mantarları vücut içinden tedavi eder. Oral antifungal ilaçların kullanım süresi enfeksiyonun şiddetine ve türüne göre değişir.
Mantar tedavisinin yanında kaşıntı ve kızarıklığı hafifletmek için kortizon içeren kremler kısa süreli olarak verilebilir.
Antiseptik özelliği bulunan elma sirkesi de mantar üremesini yavaşlatabilir. Tedavi sürecinde hijyen kurallarına azami dikkat gösterilmesi iyileşme hızını artırır.
Cildi tahriş edebilecek sabun, deterjan ya da diğer kimyasallardan uzak durulması önerilir.
El Mantarından Korunma Yolları
El mantarından korunmak için alınabilecek bir dizi basit ama etkili yöntem bulunur.
Bu yöntemler yoluyla mantar sporlarına maruz kalma riskini azaltılabilir. Böylece mantarların gelişmesi için uygun ortamı ortadan kaldırılır.
El mantarından korunmak için şu yollara başvurulabilir:
- Elleri sık sık yıkamak ve parmak aralarını iyice kurulamak el mantarının yayılmasını engelleyebilir.
- Bulaşma riski sebebiyle kişisel eşyaların başkalarıyla paylaşılmaması tavsiye edilir.
- Ellerin deterjan ve temizlik maddeleriyle sık temas etmesi cildi zayıflatır. Temizlik sırasında iç yüzeyi pamuklu eldiven tercih edilebilir.
- Nemlendirici kullanmak cilt bariyerini koruyarak enfeksiyon riskini azaltır.
- Bağışıklık sistemi zayıf olan kişilerde mantar enfeksiyonları daha kolay gelişebilir. Dengeli beslenmek, yeterli uyku ve stres yönetimi vücudun bağışıklık sistemini güçlendirir.
- Yaralanmalar mantarların derinin altına girmesini kolaylaştırabilir. Ellerin kesik, çizik ve diğer küçük yaralanmalardan korunması tavsiye edilir.
- El mantarı enfeksiyonu belirtileri görülmesi durumunda uzman bir dermatoloğa başvurulması önerilir.
Makaleye Dön.svg){kind=small}
Hızlı Randevu