Elde Deri Soyulması Neden Olur?

Elde deri soyulması, stratum corneumun yani cildin en dış katmanındaki koruyucu bölgenin bütünlüğünü kaybetmesine bağlı olarak ortaya çıkar. Aynı zamanda; epidermis tabakasında nem kaybı, enfeksiyon hastalıkları, vitamin eksiklikleri ya da alerjik reaksiyonlar nedeniyle de elde deri soyularak pul pul dökülebilir.

Genellikle ciddi bir sağlık problemi olarak değerlendirilmez. Cildin kendisini yenileme mekanizması bu süreçte devreye girer. Fakat deri soyulması uzun süre devam ediyorsa muayene edilmesi gereklidir. 

Elde Deri Soyulması Nedir?

Elde deri soyulması, epidermisteki hücrelerin bütünlüğünü kaybederek dökülmesine ve soyulmasına neden olan dermatolojik bir problem olarak değerlendirilir. El bölgesindeki cilt bariyerinin diğer bölgelere kıyasla daha hassas yapıda olması, gün içinde ellerin fazla kullanımına bağlı olarak hasara yol açabilir. Bu hasar ise deride soyulmaya neden olur.

Alt tabakadaki yeni hücrelerin yüzeye çıkabilmesi için ise üstte kalan ölü derinin dökülmesi gereklidir. Kısaca belirtmek gerekirse elde deri soyulması, hasar gören cilt bariyerinin yenilenme sürecidir. 

Elde Deri Soyulması Neden Olur?

Elde deri soyulmasının temel nedeni cilt bariyerinin hasar görmesi ve cildin kendini yenilemeye çalışmasıdır. Cilt bariyeri birçok farklı etkene bağlı olarak hasar görebilir.

Gün içerisinde ellerin çok fazla yıkanması ya da kimyasal maddelere çıplak el ile temas etmek bu duruma yol açabilir. Hassas cilt yapısına sahip olan kişilerde ise mevsim geçişlerinde el yüzeyindeki deri dökülebilir. Elde deri soyulmasının nedenleri arasında şu maddelere yer verilebilir:

• Alerji belirtileri
• Vitamin eksikliği
• Soğuk alerjisi
• Sedef hastalığı
• El mantarı
• Hijyen eksikliği
• Kontakt dermatit

Çevresel Faktörler

Elde deri soyulması, soğuk hava ya da mevsim değişimleri gibi çevresel faktörlere bağlı olarak ortaya çıkabilir. Eldiven takmadan; bulaşık deterjanı, çamaşır deterjanı, dezenfektan ürünleri ya da çamaşır suyu ile temas etmek de cilt bariyerine zarar veren etkenler arasında değerlendirilir. Ellerin alkali içerikli sabunlar ile yıkanması ve fazla sıcak su ile temas nedeniyle de elde soyulmalar görülebilir.

Bunların haricinde ise su tüketiminin yetersiz olmasına bağlı olarak da cilt bariyeri nem dengesini kaybederek soyulmaya neden olabilir. Yaz aylarında ise fazla güneşe maruz kalındığında bu durum ortaya çıkabilir.

Dermatolojik Faktörler

Dermatolojik cilt hastalıkları, cilt bariyerini direkt olarak etkileyebilir ve bu durum elde deri soyulmasına yol açar. Elde sedef hastalığı, mantar ya da egzama oluşması bu durumun nedenleri arasında yer alır.

Aynı zamanda bazı alerjik reaksiyonlara bağlı olarak da kişilerin el bölgesinde soyulma ya da pul pul dökülme problemi görülebilir. Özellikle kozmetik ürünlerine karşı oluşan alerji türleri ya da lateks alerjisi, el üzerindeki derinin soyulmasına neden olabilir. Elde soyulmaya neden olabilen diğer bir dermatolojik faktör ise eksfolyatif keratoliz olarak bilinir. 

Elde Deri Soyulması Belirtileri Nelerdir?

Elde deri soyulması belirtileri arasında ciltte pullanma ve döküntü oluşumu yer alır. Bu süreçte soyulmaya ek olarak elde yanma hissi meydana gelebilir. Ciltte gerginlik hissi görülmesi mümkündür. Deri kendisini yenilediği için bölgede kaşınma meydana gelebilir. Elde deri soyulması belirtileri şu şekilde sıralanabilir: 

• El kaşıntısı
• Ciltte ısı artışı
• Cilt gerginliği 
• Ağrı hissi
• Ciltte kuruluk
• Kızarıklık ve hassasiyet
• Hareket ettirirken iğne batma hissi
• Pullu görünüm
• Dishidrotik egzama kaynaklı su kabarcıkları
• Ciltte çatlama kaynaklı kanama

Elde Deri Soyulması Tanısı Nasıl Konulur?

Elde deri soyulması tanısı konulabilmesi için öncelikle kişinin dermatoloji uzmanları tarafından muayene edilmesi gereklidir. Döküntülerin oluşum yeri, kişinin kimyasal ürünlere teması olup olmadığı ve kaşıntının şiddeti fiziki muayenede değerlendirilir.

Bu süreçte hastanın farklı bir dermatolojik hastalık geçmişi hakkında bilgi alınır. Döküntünün alerji kaynaklı olma ihtimali olduğu için kişinin bilinen alerjik problemleri öğrenilir. Gerekli olması halinde alerji testi talep edilir.

Mantar ihtimalinin değerlendirilebilmesi adına soyulan bölgeden kazıntı örneği alınarak laboratuvar ortamında incelemeler yapılır. Vitamin ve mineral eksikliklerinin kontrol edilebilmesi için ise kan tahlili istenir.

Soyulmanın temel probleminin teşhis edilebilmesi için hastaya farklı testler ve tetkikler uygulanabilir. Uygulanan bu testler, tahliller ve tetkikler sonrasında sonuçlar multidisipliner yaklaşım ile değerlendirilerek tanı konulur. Böylelikle kişiye uygun olan tedavi planlaması yapılır.

Elde Deri Soyulması Nasıl Tedavi Edilir?

Elde deri soyulmasının tedavi edilebilmesi için öncelikle soyulmanın neden kaynaklı olarak ortaya çıktığı teşhis edilmelidir. Alerjik reaksiyon kaynaklı ise bazı alerji ilaçları ile belirtiler hafifletilebilir.

Alerjiye neden olan etken ortadan kaldırıldığında, soyulma devam eder ancak tekrarlanma riski azalır. Soyulma dermatolojik hastalıklar nedeniyle ortaya çıkıyorsa bu hastalığın tedavisine başlanmalıdır. Kimyasal teması kaynaklı ise koruyucu önlemler alınması gereklidir.

Elde oluşan soyulmanın tedavi sürecinde cildin nemlenmesine ve cilt bariyerinin onarılmasına yardımcı olacak kremler ya da solüsyonlar hastalara reçete edilir. Egzama ve sedef kaynaklı soyulmalarda topikal kremler reçete edilir. Bölgedeki kaşıntının hafifletilebilmesi için ise antihistaminikler önerilebilir. Hafif soyulma problemlerinde genellikle kremler ile tedavi gerçekleştirilir. Fakat şiddetli durumlarda ilaç tedavisi ile sürece devam edilmelidir.