Elisa Testi Nedir? Elisa Testi Neden Yapılır?

Elisa Testi Nedir? 

Elisa testi, hastalıkların teşhis edilme sürecinde başvurulan bir tanı yöntemi olarak bilinir. Vücudun oluşturduğu antikorlar, bu test yardımı ile saptanır. Hastalarda hangi alerji türlerinin olduğunun teşhis edilmesi için de bu testin kullanımına başvurulması mümkündür. Elisa testi, halk arasında HIV testi olarak da bilinir. HIV teşhisi için kullanılan bir test türüdür fakat farklı hastalıkların tanısında da kullanılır.

Elisa Testi Nasıl Yapılır?

Elisa testi genellikle kişiden kan örneği alınarak gerçekleştirilir. Fakat bazı durumlarda idrar tahlili ya da tükürük örneği ile de testin gerçekleştirilmesi mümkündür. Hastadan alınan örnekler, laboratuvar ortamında incelenir.

Bu süreçte kişiden alınan örnekler bir tüp içerisindedir ve tüpler, özel cihazlara yerleştirilir. Cihazlar, antijenleri ve antikorları birbirinden ayırır. Ayrılma işleminde bazı enzimlerin kullanımından faydalanılır. Böylelikle alınan örnekte renk değişimleri görülür.

Elisa Testi Türleri Nelerdir?

Elisa testinin bilinen dört farklı türü bulunur. Direkt elisa testinde, tek bir antikor kullanımı ile gerçekleştirilir. Antijen, direkt olarak plakaya sabitlenir. Kompetitif elisa testinde ise alınan örnekteki antijen ya da antikor, başka bir madde ile yarışır ve kantitatif ölçüm için tercih edilir.

Sandviç elisa testinde iki antikor kullanılır. İndirekt elisa testi özellikle HIV taraması için tercih edilir. Virüs ya da bakteri kaynaklı antikorların teşhisi için uygulanır.

Elisa Testi ile Hangi Hastalıklar Teşhis Edilebilir?

Elisa testi özellikle HIV/AIDS teşhisi için kullanılır. Fakat sadece bununla sınırlı değildir. AIDS haricinde, bazı otoimmün hastalıkların teşhis edilmesine de yardımcıdır. Aynı zamanda alerjik hastalıkların tanısı için de bu testin kullanımına başvurulabilir. Elisa testi ile teşhis edilebilecek hastalık türleri şu şekilde bilinir:

• Kızamık
• Kızamıkçık
• Hepatit B
• Kabakulak
• Su çiçeği
• Zika virüsü 
• Covid - 19
• Frengi 
• CMW
• Lyme hastalığı
• Bruselloz
• Tüberküloz (verem) hastalığı
• Sistemik lupus eritematozus
• Romatoid artrit 
• Çölyak hastalığı

Pozitif Elisa Testi Ne Demek?

Elisa test sonucunun pozitif çıkması, hastadan alınan örnekte antijen ya da antikorun bulunduğu anlamına gelir. Fakat kişinin daha öncesinde geçirdiği farklı rahatsızlıklar söz konusu olabilir.

Bu durum, test sonucunun değerlendirilme sürecinde göz önüne alınır. Multidisipliner yaklaşım ile sonucun değerlendirilmesi gerekli olabilir. Kişide antikor ya da antijen olması halinde, bu durumun hangi hastalık ile alakalı olduğu incelenir. Gerekli durumlarda hastanın tedavi planlaması yapılır. 

Negatif Elisa Testi Ne Demek?

Sonuç negatif ise hastadan alınan örnekte antijene ya da antikora rastlanılmamıştır. Bu durum, kişide antikor ve antijen üretimine neden olan bir hastalığın olmadığını gösterir.

Bazı durumlarda ise hastalık söz konusudur ama bağışıklık sistemi henüz antijen ya da antikor üretmemiştir. Hastada herhangi bir belirti söz konusu ise ilerleyen süreçlerde tekrar test yaptırılması gerekebilir.

Test Öncesinde Nelere Dikkat Edilmelidir?

Test yaptırmaya aç karnına gidilmelidir. Testten ortalama olarak 10 - 12 saat öncesinde besin tüketimi kesilmelidir. İşlem öncesinde alkol tüketiminden kaçınılmalıdır. Yoğun egzersizler, test sonuçlarında hata oluşumuna yol açabilir. Bu nedenle testten önceki gün ve test günü, yoğun efor gerektiren egzersizlerin yapılmaması önerilir.

Test öncesi sigara içilmemesi de oldukça önemlidir. Kullanılan bazı ilaçlar da test sonuçlarında hataya neden olabilir. Test talep edildiğinde, hangi ilaçların kullanıldığı doktora bildirilmelidir. Gerekli olması halinde testten birkaç gün önce ilaç kullanımına ara verilir.

Elisa Testinin Faydaları Nelerdir?

Elisa testi, bazı hastalık türlerinin erken evrede teşhis edilmesine yardımcıdır. Böylelikle hastalık ilerlemeden tedavi sürecine başlanabilir. Özellikle bulaşıcı hastalık türlerinin erken dönemde fark edilmesi, hastalığın yayılım riskinin azaltılması açısından oldukça önemlidir. 

Test sayesinde henüz belirti göstermemiş bazı hastalık türleri de teşhis edilebilir. Kısaca belirtmek gerekirse bu test, hastalıkların erken dönemde fark edilmesini sağlayarak tedavi sürecini hızlandırır.

Kimler Elisa Testi Yaptırmamalıdır?

Elisa testi genellikle güvenilir ve herkes için uygun bir tanı yöntemidir. Fakat bağışıklık sistemi baskılanmış olan kişilere test uygulanması, hatalı sonuçlara yol açabilir.

Bağışıklık sisteminin baskılanması, bazı hastalıkların tedavisine bağlı olarak ve kullanılan ilaçlar nedeni ile ortaya çıkar. Bu durumda vücut antikor üretemeyebilir ve hastalık olsa dahi antikor teşhis edilemez.

Yenidoğan bebeklere de bu testin uygulanması önerilen bir durum değildir. Aynı zamanda acil sonuç gerektiren hastalarda da elisa testine başvurulmaz. Testin sonuçlarının çıkması birkaç gün sürebilir.

Elisa Testi Kimlere Uygulanır?

Bazı hastalık türlerinde düzenli takip gerekir ve bu nedenle elisa testi yapılmalıdır. Enfeksiyon hastalığı şüphesi söz konusu olan hastalara da bu testin uygulanması gerekli olabilir. Aynı zamanda aile geçmişinde riskli hastalık türleri olan kişilere de bu testin uygulanması, erken dönemde tanı konulmasına yardımcı olur.

Korunmasız cinsel ilişki yaşayan kişiler için de test yapılabilir. Korunmasız cinsel ilişki yaşanması, cinsel hastalık türlerinin bulaşmasına yol açabilir. Özellikle HIV şüphesi varsa elisa testi uygulanır.