Endoftalmi Nedir? Endoftalmi Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Endoftalmi Nedir?

Endoftalmi, göz küresinin iç kısımlarında meydana gelen enfeksiyon kaynaklı bir göz hastalığıdır ve tedavi edilmediğinde kalıcı görme kaybına yol açabilir. Özellikle göz ameliyatları sonrasında veya göz yaralanmaları nedeniyle ortaya çıkar.

Endoftalmi oluşumu endojen ve ekzojen olmak üzere iki farklı türde görülebilir. Genellikle gözde aniden başlayan ağrılar, görme kayıpları ya da göz kızarıklığı gibi belirtiler gösterir. Göz içi dokularının korunması ve enfeksiyon yayılımının önüne geçilebilmesi için erken dönemde tedavi edilmesi gereklidir. 

Endoftalmi belirtileri, şiddetli göz ağrısı, kızarıklık ve görmede azalma olarak bilinir. Enfeksiyon ilerledikçe göz kapaklarında ödem, ışığa karşı aşırı hassasiyet (fotofobi) ve gözün ön kamarasında iltihap birikmesi gibi belirtiler de ortaya çıkar. Gözde batma hissi de bu süreçte görülebilir. Belirtiler aniden şiddetli bir şekilde ortaya çıkabileceği gibi hafif başlayıp daha sonra şiddetlenebilir. Endoftalminin bir diğer belirtisi ise görmede netlik kaybı ve bulanıklıktır.

Endoftalmi tanısı, biyomikroskopik göz muayenesi ve göz içi sıvılarından alınan örneklerin analiz edilmesi ile konulur. İltihap hücreleri ve vitreus bulanıklığı detaylı bir şekilde değerlendirilir. Tanıyı kesinleştirmek ve patojeni belirlemek amacıyla göz içi sıvı aspirasyonu uygulanır. Aspirasyon sonrası kültür ve antibiyogram testleri yapılır. Kornea matlaşması söz konusu ise ya da göz arkası net görülemiyorsa göz ultrasonografisi (USG) talep edilebilir. 

Endoftalmi Türleri Nelerdir?

Endoftalmi, göz küresinin iç sıvısını ve dokularını etkileyen bakteriyel enfeksiyonlara bağlı olarak ortaya çıkan bir göz enfeksiyonudur. Gözün bazı bölgelerinde irin birikimi görülür ve iltihaplanmaya yol açar.

Aynı zamanda katarakt ameliyatı gibi operasyonlardan sonra ya da farklı bir enfeksiyon nedeniyle de gözde bu durumun ortaya çıkması mümkündür. Mikropların göz içerisinde birikmesi ve bu nedenle enfeksiyon oluşması, endoftalmi olarak tanımlanır. Oldukça ciddi bir göz hastalığıdır ve görme kaybına neden olma riski yüksektir.

Endoftalmi, patojen mikroorganizmaların göz içine giriş yoluna ve klinik seyrine göre eksojen ile endojen olmak üzere iki farklı türde değerlendirilir. Eksojen türler dış ortamdan göz içine mikroorganizmaların girmesi ile oluşum gösterir.

Endojen ise vücudun farklı bölgelerinde oluşan enfeksiyonların kan yolu ile göze ulaşması ile oluşur. İki türün gelişim hızı, oluşum nedenleri ve uygulanacak tedavi yöntemleri birbirinden farklıdır. Bu nedenle doğru türün teşhis edilmesi gerekir. Endoftalmi türleri şu şekilde bilinir: 

Eksojen Endoftalmi: Eksojen endoftalmi, göz küresi bütünlüğünün dışarıdan bir müdahale veya travma sonucu bozulmasıyla iltihap oluşmasıdır. Katarakt,glokomveya vitrektomi gibi cerrahi operasyonlar sonrasında bu durum ortaya çıkabilir. Göze yabancı cisim batması veya travmalar da eksojen endoftalmiye yol açar.

Endojen Endoftalmi: Endojen endoftalmi, vücudun başka bir bölgesinde bulunan enfeksiyon patojenlerinin kan dolaşımı yoluyla göze ulaşması sonucu oluşur.Kalp iç zarı iltihabı (endokardit), karaciğer apsesi veya böbrek enfeksiyonu gibi nedenlere bağlı olarak yayılım görülebilir. Genellikle kronik rahatsızlıklar ya da bağışıklık sistemi zayıflığı bu duruma neden olabilir. Aynı zamanda endojen endoftalmi her iki gözü de etkileyebilir.

Endoftalmi Nedenleri Nelerdir?

Endoftalmi, mikroorganizmaların göze dışarıdan girmesi veya vücudun başka bir bölgesinden kan dolaşımı ile göz içi dokulara ulaşması sonucu oluşum gösterir. Cerrahi kesiler ya da göz travmaları nedeniyle gözün doğal koruma bariyeri hasar görebilir.

Böylece patojenler göz içine girerek enfeksiyon gelişimine yol açabilir. Aynı zamanda bazı bakteriler ve mantarlar da bu durumun temel nedenleri arasında değerlendirilir. Kişinin bağışıklık sisteminin zayıf olması ve buna bağlı gelişen bazı kronik hastalıklar da gözde enfeksiyona neden olabilir. Endoftalmi nedenleri arasında şu maddelere yer verilmesi mümkündür:

• Cerrahi operasyonlar
• Göze yabancı cisim batması
• Göz içi enjeksiyon uygulamaları
• Göze şiddetli darbe alınması
• İdrar yolu enfeksiyonu gibi nedenlere bağlı olarak enfeksiyonun endojen yayılımı
• Diyabet (şeker) hastalığı
• Kanser tedavisi
• Bağışıklık sistemi baskılayıcı ilaçların kullanımı

Endoftalmi Nasıl Tedavi Edilir?

Endoftalmi tedavisi, göz içine antibiyotik veya antifungal ilaç enjeksiyonlarının yapılması ve gerekli durumlarda vitrektomi ameliyatı ile gerçekleştirilir. Göz içerisine antibiyotik enjekte edilmesi, enfeksiyonu ortadan kaldırmaya ve yayılımını önlemeye yardımcı olur.

Aynı zamanda kişiye antibiyotik ilaçlar ve göz damlaları da reçete edilebilir. Böylelikle iltihabi reaksiyonun baskılanması hedeflenir. Görme kaybı riski yüksek olan ve ilaç tedavisine yanıt vermeyen hastalarda ise iltihaplı göz içi sıvısının temizlenmesi için cerrahi müdahale gerekir.

Uygulanacak tedaviler kişide hangi endoftalmi türünün görüldüğüne ve enfeksiyonun yayılımına bağlı olarak uzman hekimler tarafından multidisipliner yaklaşım ile planlanır. Her iki gözün de etkilendiği şiddetli durumlarda acil müdahale gerekli olabilir.

Endoftalmi oluşumunu önlemek genellikle mümkün değildir. Fakat cerrahi işlemler öncesinde ve sonrasında hijyen kurallarına uyulması ile oluşum riskini azaltmak mümkün olabilir. Göz ameliyatı geçiren hastalar, doktorun reçete ettiği antibiyotikli damlaları düzenli kullanmalıdır.

Aynı zamanda gözü dış etkenlere karşı korumak oldukça önemlidir. İş ve spor kazalarından korunmak için ise gerekli ekipmanların kullanımına dikkat edilmelidir. Kontakt lens kullanımında ise lensler takılırken ellerin temiz olması önerilir.

Endoftalmi, kontrol altına alınmadığı ya da erken dönemde tedavi edilmediğinde tüm gözün iltihaplanmasına neden olabilir. Bu durum kalıcı görme kaybı riski taşır. Hastalık nedeniyle sadece göz değil beyin de hasar görebilir.

Enfeksiyon beyne ya da farklı organlara yayılım gösterebilir. Endoftalmi nedeniyle kişilerde sepsis oluşumu gözlemlenebilir. Bunların haricinde ise şu sorunlar ortaya çıkabilir:

• Orbital selülit
• Panoftalmi
• Körlük
• Retinanın ayrılması
• Fitizis bulbi
• Sekonder glokom
• Katarakt
• Kafa içi enfeksiyonları