Erken Membran Rüptürü Nedir?

Erken Membran Rüptürü Nedir?

Halk arasında bebeğin geliştiği su olarak bilinen amniyon sıvısı bebeğin dış travmalardan korunmasını sağlar, kolay hareket etmesine yardımcı olur ve onu sabit ısıda tutar. Bu sıvının etrafında yer alan zar vajina veya serviksten yukarıya geçme ihtimali olan mikroorganizmalardan bebekleri korur. Erken membran rüptürü durumunun 37. haftadan önce gerçekleşmesi İngilizce olarak premature rupture of membrane (PROM) olarak adlandırılır. Tüm gebelik vakalarının yüzde 10’unda görülen erken membran rüptürü bazı hallerde çok belirgin olmayabilir ya da sıvı aralıklı olarak az miktarlarda gelebilir. Bu problem erken doğumun en önde gelen nedenleri arasında yer alır. 

Normal olarak su kesesi doğum esnasında açılarak, doğuma yardımcı olur. Fakat PROM vakalarında zarın erkenden yırtılması bebeğin ve annenin sağlığını olumsuz etkileyebilecek çeşitli risklere yol açabilir. 

Erken membran rüptürü sorununun en önemli komplikasyonlarından biri enfeksiyon riskini doğurmasıdır. Çünkü artık bebek sıvısı dış ortamla temas etmeye başlar. Bunun yanı sıra bu problem erken doğuma, kordonun sıkışmasına ya da doğum süresinin uzamasına da neden olabilir. PROM probleminin ortaya çıkmasının nedenleri arasında rahim içindeki basıncın yükselmesi; bazı enfeksiyon hastalıkları, çoğul gebelik ya da önceki doğumlarda benzer öykülerin olması yer alır. 

Erken membran rüptürü tanısı daha sık olarak annenin şikayetlerinden, muayene bulgularından ve bazı testlerden faydalanarak doğrulanabilir. PROM probleminin tedavisi gebeliğin hangi haftada olduğuna, bebeğin durumuna ve annenin genel sağlık durumuna göre değişkenlik gösterebilir. Bazı vakalarda doğumun başlatılması gerekirken bazen de enfeksiyondan korunma ya da yakın gözlem öncelikli olabilir.

Erken Membran Rüptürü Nedenleri

Erken membran rüptürü sorunu farklı nedenlerden kaynaklanabilir. Genellikle zarın 37. haftadan önce yırtılması kasılmaların basınçtan kaynaklı olarak, zayıflamasına neden olur. Zarın kendiliğinden yırtılması normal bir durum olarak kabul edilir. Ancak zarın kendiliğinden yırtılması genellikle doğum başlamasından sonra gerçekleşir. Rahim ağzı bazı durumlarda genişler ama bu genişleme esnasında, kaslarda kasılmanın hissedilmemesi mümkündür. Bu durum nedeniyle ise kese zayıflayabilir ve ardından yırtılma meydana gelir.

Erken membran rüptürü genellikle gebelik komplikasyonlarından ya da tıbbi sorunlardan kaynaklı olarak ortaya çıkar. Ancak bilinmesi mümkün olmayan nedenlerden ötürü de bu sorun ortaya çıkabilir. PROM sorunu vajinal kanamadan, rahmi etkileyebilecek doğuştan gelen genetik bozukluklardan ya da servikal yetmezlikten oluşabilir.

Erken Membran Rüptürü Belirtileri Nelerdir?

Membran zarının yırtılmasını en belirgin olan belirtisi vajinadan bir sıvının fışkırması hissinin yaşanmasıdır. Ancak bu belirti sonucu her zaman fışkırma yaşanması görülmez. Bazıları yavaş bir akıntı veya sızıntı hissedebilir. Bu suyun gelmesi kontrol edilebilecek bir durum değildir. Bu akıntı yaşanırken idrar yaparken tecrübe edilebildiği gibi sızıntının tutulması imkansız olabilir.

Bazı durumlarda da vajinal akıntının mı, idrar sızıntısının mı yoksa amniyotik sıvının sızdığının mı anlaşılabilmesi zor olabilir. Akıntı yaşanan yere beyaz bir kağıt havlu konulduğunda, sıvıda herhangi bir koku oluşumu söz konusu ise ya da akıntı sarı renkli ise bu durum, akıntının idrar olduğunu gösterir. Eğer sıvı kokusuz ve berraksa bu durum karşısında, alanında uzman bir hekime danışılması önerilir.

Erken Membran Rüptürü Sorunu Yaşanırsa Ne Olur?

Eğer çok erken bir dönemde bu problem yaşanırsa fetüsün prematüre doğum veya enfeksiyon riski olabilir. Eğer hamilelik 37. haftaya ulaşmışsa prematüre doğum riski düşüktür. Eğer 37. haftadan önce bu durum yaşanmışsa erken doğum komplikasyonları riski bulunur. Bu komplikasyonlar arasında bebeğin solunum problemleri yaşaması ve vücut ısısıyla ilgili sorunlar yaşaması yer alır.

Ayrıca bu problemde fetüsün anne karnındaki pozisyonunda değişiklikler olabilir. Bu da doğumu zorlaştırabilir. Bunların yanı sıra amniyotik kesenin ve amniyotik sıvının korunamaması, rahim enfeksiyonu riskini işaret edebilir. Bu enfeksiyonlar son derece ciddi problemlere yol açabilir. 

Erken Membran Rüptürü Nasıl Teşhis Edilir?

Erken membran rüptürü için hastanedeki uzmanlar steril bir nitrazin kağıdı kullanabilir. Nitrazin kağıdı vajinanın pH değeri yani asidik değerini ölçmede kullanılır. Bu işlem vajinadan gelen sıvıdan bir damlanın kağıt şeridine damlatılmasıyla yapılır. Kağıt şeridinin maviye dönüp dönmediği kontrol edilir. Renk mavi dönerse ve kağıt üzerindeki sıvının asidik değeri 6.0’dan yüksekse büyük ihtimalle bunun amniyotik sıvı olduğu belirlenebilir.

Doktorların vajinadan akan svının pH değerini kontrol etmesinin başka yolları da mevcuttur. Bunlardan birisi de vajinadan akan sıvıdan sürüntü alınması ve pH değerinin test edimesidir. Eğer bu sürüntü vajinal sıvı ise asidik değeri amniyotik sıvıdan daha düşük olur. Gebelik bakım uzmanları tarafından kullanılan bir diğer yöntem de eğreltiotu testi olarak bilinir. Bu test kuru amniyotik sıvının eğrelti otu benzeri bir desene sahip olduğunu ifade eder. Bu yöntem için sıvı örneği toplanarak mikroskop altında bunun deseni incelenir.  

Erken Membran Rüptürü Tedavileri

Erken membran rüptürü için tedavi fetüsün durumuna, annenin sağlığına ve gebeliğin kaçıncı haftada olduğuna göre değişkenlik gösterebilir. 37 haftadan sonraki gebeliklerde PROM problemi yaşayan hamilelerin %90’ının suyu geldiğinde 24 saat içerisinde doğum sancıları kendiğilinden tekrar başlar. Doktorlar doğumun kendiliğinden ilerlemesine izin verebilir ya da doğumu ilaçlar yardımıyla başlatabilir. Bu durumda 24 saat içerisinde doğumun gerçekleşmesi en güvenli seçenek olarak bilinir.

34-37 hafta arasındaki erken membran rüptürü vakalarında doktorlar doğumun riskini, gebelik durumunun devam etmesine izin verilmesinin neden olabileceği enfeksiyonları veya diğer komplikasyonları değerlendirir. Eğer doktor doğumun gerçekleşmesi gerektiğine karar verirse bebeğin yenidoğan bakım ünitesine yerleştirmesine karar verilebilir.

34 haftadan önce erken membran rüptürü problemi yaşanması durumunda komplikasyonlar daha yoğun olarak görülür. Doktorlar gebeyi yatak istirahatinde tutar ve hamileliğin uzatılması için çalışır. Ayrıca doktorlar hamileliğin uzatılması ve bebeğin durumuna iyi gelmesi için ilaçlar verebilir. Doktolar enfeksiyon belirtileri bakımından gebeleri yakından takip eder. Bunların yanı sıra fetüsün hareketleri ve kalp atış hızı izlenerek problem olup olmadığından emin olunması gerekir. Bu tedaviler hamileliğin 34. haftaya kadar uzatılmasını sağlamak için uygulanır. 

Erken Membran Rüptürü Problemi ile İlgili Riskler

Erken membran rüptürü riski; cinsel yolla bulaşabilen hastalıklar, ikiz üçüz gibi çoğul bebek bekleyenlerde, bakteriyel vajina enfeksiyonu sorunu olanlarda ya da vajinal kanama yaşayanlarda daha sık ortaya çıkar. 

Erken membran rüptürü rahatsızlığından ötürü doğabilecek en önemli sorun erken doğumdur. Bebeğin 37 haftadan önce doğması erken doğum olarak bilinir. Erken doğum nedeniyle bebeğin yaşayacağı problemler arasında düşük bir vücut ısısının olması, nefes darlığı ve yetersiz büyüme bulunur. Erken doğan bebeklerde ileriki yaşlarda da gelişim problemleri yaşanabilir. 

Doktorlar erken membran rüptürü yaşanması halinde doğumun en doğru zamanına karar verirken erken doğumun yaratacağı sorunları hastalığın diğer komplikasyonlarıyla ve enfeksiyonla karşılaştırır.