Esans Nedir? Cilt Bakımında Esans Ne İşe Yarar?

Esans Nedir?

Cilt bakımında kullanılan esans, içeriğinin büyük bölümü su olan ve nem bağlayıcı bileşenlerle zenginleştirilmiş sıvı bir üründür. Kıvamı tonik kadar akışkan, serumdan ise daha hafiftir. Cilt tarafından hızla emilir ve yüzeyde yağlı bir his bırakmaz. Japonya ve Kore'de uzun süredir bakım rutininin ayrı bir adımı olarak kabul edilen esans, son yıllarda dünya genelinde de yaygınlaşmıştır.

Esansın ilk örnekleri, maya ve benzeri mikroorganizmalarla fermente edilmiş sıvılar içeren ürünlerdir. Fermente maya özlerinin Doğu Asya'da 1970'lerden bu yana kozmetikte kullanıldığı düşünülmektedir. Bu ürünlerin, sake üretiminde çalışan işçilerin ellerinin daha genç görünmesi gözleminden doğduğu anlatılır; ancak bu hikâye bilimsel bir kanıta değil, kozmetik sektörünün anlatısına dayanır.

"Esans" Kelimesi Neden Karışıklığa Yol Açar?

Türkçede esans kelimesi uzun süredir parfüm ve bitkilerden elde edilen uçucu yağlar için de kullanılır. Cilt bakımındaki esans ise bir ürün türünün adıdır ve uçucu yağ içermek zorunda değildir. Bu ayrım önemlidir; çünkü yoğun esansiyel yağlar cilde seyreltilmeden sürüldüğünde tahrişe ve alerjik reaksiyonlara neden olabilir.

Esans, Tonik ve Serum Arasındaki Farklar

Bu üç ürün birbirine benzer görünse de kıvamları ve kullanım amaçları farklıdır. Ürünlerin adlandırılması markadan markaya değiştiği için etiketteki addan çok içerik listesine bakmak daha doğru bir yaklaşımdır. Genel hatlarıyla farklar şöyledir:

• Tonik: En akışkan üründür. Temizlikten sonra cilde kalan kalıntıları alır ve cildin pH dengesini toparlamaya yardımcı olur.
• Esans: Tonikten biraz daha yoğundur. Asıl görevi cilde nem kazandırmak ve yüzeyi sonraki adımlara hazırlamaktır.
• Serum: Belirli bir cilt sorununa yönelik etken maddeleri daha yüksek yoğunlukta taşır. Kıvamı esanstan daha koyudur.
• Ampul: Serumun daha yoğun bir türü olarak tanımlanır ve genellikle kısa süreli bakım kürlerinde kullanılır.

Esans ile serum arasında etken madde yoğunluğunu belirleyen resmî bir sınır yoktur. Bu nedenle bazı esanslar serum kadar zengin içerikli olabilirken bazı serumlar esans kadar hafif kalabilir.

Esansın Cilde Faydaları

Esansın temel işlevi nem desteğidir. İçerdiği nem bağlayıcı maddeler, cildin en dış katmanında su tutarak gerginlik ve pullanma hissini azaltır. Nem dengesi yerinde olan cilt daha dolgun ve canlı görünür. Ayrıca bazı esanslarda bulunan bileşenler cildin koruyucu bariyerini destekler.

Esanslarda sık rastlanan içerikler ve bilinen etkileri şunlardır:

1. Hiyalüronik asit: Suyu bağlayarak cildin yüzeyinde tutan güçlü bir nem tutucudur. Büyük moleküllü türü cilt yüzeyinde koruyucu bir nem tabakası oluşturur.
2. Gliserin ve panthenol: Cildin en dış katmanındaki su miktarını artıran, iyi bilinen nem bağlayıcılardır.
3. Niasinamid: B3 vitamininin bir türevidir. Cildin doğal yağlarından olan seramidlerin yapımını artırarak bariyeri güçlendirdiği gösterilmiştir.
4. Centella asiatica (gotu kola) özü: Yatıştırıcı özelliğiyle bilinir; ancak bu konudaki çalışmalar az sayıda ve küçük ölçeklidir.
5. Fermente içerikler: Esansların simgesi hâline gelse de etkilerine ilişkin klinik kanıt henüz sınırlıdır.

Esans Kullanmak Zorunlu mu?

Esans, sağlıklı bir cilt için zorunlu bir ürün değildir. Temel cilt bakımı için nazik bir temizleyici, cilde uygun bir nemlendirici krem ve güneş koruyucudan oluşan basit bir rutin denilebilir. Dermatologlara göre bakımda adım sayısından çok düzenlilik önemlidir. Cildi kuruluğa eğilimli olan ya da hafif bir nem katmanını sevenler için esans, bu temel rutine eklenebilecek isteğe bağlı bir adımdır.

Esans Nasıl Kullanılır?

Cilt bakımında yaygın kabul gören pratik kural, ürünlerin en akışkandan en yoğuna doğru sıralanmasıdır. Bu sıralama dermatolojik bir zorunluluk olmasa da hafif ürünlerin cilde daha kolay ulaşmasını sağlar. Esans içeren bir rutin şu sırayla uygulanabilir:

• Yüz ılık su ve nazik bir temizleyiciyle yıkanır.
• Kullanılıyorsa tonik sürülür.
• Birkaç damla esans avuç içine alınır ve yüze hafifçe bastırılarak yayılır.
• Esans emildikten sonra serum uygulanır.
• Nemlendirici ile nem cilde hapsedilir.
• Sabah rutininin son adımı en az 30 koruma faktörlü, geniş spektrumlu güneş kremi olur.

Esans sabah, akşam ya da günde iki kez kullanılabilir. Kullanım miktarı ve sıklığı için ürünün kendi talimatı esas alınmalıdır. Pamukla sürmek ürünün bir kısmının pamukta kalmasına yol açtığı için çoğu kişi avuç içiyle uygulamayı tercih eder.

Cilt Tipine Göre Esans Seçimi

Esans seçerken cilt tipinin bilinmesi, uygun içeriğin bulunmasını kolaylaştırır. Cilt tiplerine göre öneriler şöyle sıralanabilir:

• Kuru cilt: Hiyalüronik asit, gliserin ve panthenol gibi nem bağlayıcıların öne çıktığı formüller seçilebilir. Cilt kuruluğu belirginse esansın ardından daha zengin bir krem kullanılmalıdır.
• Yağlı ve sivilceye eğilimli cilt: Yağ içermeyen ve etiketinde gözenek tıkamadığı belirtilen hafif formüller tercih edilmelidir.
• Hassas cilt: Parfüm, alkol ve uçucu yağ içermeyen, içerik listesi kısa ürünler daha güvenlidir.

Esans Kullanırken Nelere Dikkat Edilmelidir?

Kozmetik ürünlerde alerjik reaksiyonların en sık nedenleri arasında parfüm ve uçucu yağlar yer alır. Doğal olarak tanıtılan ürünlerde uçucu yağ bulunma olasılığı daha yüksektir. Rozasea ve egzama gibi hassas cilt hastalıkları olanlar için bu ayrım özellikle önemlidir.

Yeni bir esans yüzün tamamına sürülmeden önce basit bir deneme yapılması önerilir. Ürün, kol iç yüzü ya da dirsek iç kıvrımında bozuk para büyüklüğünde bir alana günde iki kez, 7-10 gün boyunca sürülür. Kızarıklık, kaşıntı ya da şişlik oluşmazsa ürün kullanılabilir. Reaksiyon gelişirse bölge hemen yıkanmalı ve ürün bırakılmalıdır; geçmeyen ya da şiddetli belirtilerde kontakt dermatit olasılığı için hekime başvurulmalıdır.

Raf Ömrü ve Gebelikte Kullanım

Açılmış ürünlerin ne kadar süre kullanılabileceği ambalajdaki açık kavanoz simgesinden anlaşılır. Simgenin üzerindeki "12M" gibi bir ifade, ürünün açıldıktan sonra 12 ay içinde tüketilmesi gerektiğini gösterir. Gebelik döneminde bazı kozmetik içeriklerden kaçınılması gerektiği için anne adaylarının kullandıkları ürünlerin içerik listesini hekimleriyle gözden geçirmeleri önerilir.

Cildinde sürekli kuruluk, kızarıklık, sivilce ya da tahriş yaşayan kişiler için en uygun bakım rutini dermatoloji uzmanının değerlendirmesiyle oluşturulabilir.