Fistül Ameliyatı Nedir? Nasıl Yapılır?

Sağlıklı bireylerde rastlanmayan fistüller, kendiliğinden oluşabileceği gibi, sıklıkla bir hastalık neticesinde oluşum gösterir. Doğal olarak kendiliğinden oluşan fistüller, bağırsak-vajina veya bağırsağın uç kısmından anüsün yakınındaki deri arasında oluşum gösterir.

Kadınlarda fistül ameliyatı nedir sorusuna cevap olarak, vajina ile rektum arasında oluşan fistülün düzeltilmesi için gerekli cerrahi işlemdir denilebilir. Kadınlarda görülen bu fistül türü, rekto vajinal fistül olarak isimlendirilir. Fistüller yaralanma sonucu da oluşabilir.

Organ veya damar arasında, bağlantı ya da geçiş olarak tanımlanan fistülün en sık görülen türü ise perianal fistüldür. Bağırsakta oluşan bu fistül ülseratif kolit denilen iltihaplı bağırsak sorunlarında ve crohn hastalığı neticesinde oluşum gösterir.

Fistül Ameliyatı Nedir? 

Fiziki muayene ve bilgisayarlı tomografi (BT) tetkiki sonucunda, fistül oluşumu tespit edilir. Bu işlemlere ek olarak, doktor tarafından gerekli görülmesi halinde, baryum lavmanı, üst endoskopi ve kolonoskopi görüntülemesi, sigmoidoskopi veya fistülogram gibi diğer testler de değerlendirmeye dahil edilebilir. Tüm bu değerlendirmeler neticesinde, antibiyotik ve diğer ilaçlarla tedavi edilemeyen fistüller için fistül ameliyatı nasıl yapılacağı kararı verilir.

Fistül ameliyatı, fistül adı verilen ve vücutta oluşumu istenmeyen normal dışı bir bağlantının cerrahi işlem sonucunda düzeltilmesidir. Fistülün yeri ve ciddiyetine bakılarak farklı teknikler kullanılarak gerçekleştirilir. Fistül ameliyatı lokal veya genel anestezi uygulaması altında yapılır.

Fistülün açtığı boşluk veya kanal kapatılır, anormal durum izale edilerek, normal anatomik yapının geri kazanılması amaçlanır. Bazen fistülün kapatılması için doku transferi yapılarak veya flap adı verilen kapaklar kullanılarak bu oluşum engellenir. Bu açıklama Fistül ameliyatı nedir sorusuna cevap oluşturur.

Fistül ameliyatlarından başarılı sonuçlar elde edilir ve hastaların şikayetleri hızla rahatlatır. Bazı durumlarda fistül tekrar oluşabilir veya istenmeyen komplikasyonlar gelişebilir. Ameliyat sonrası dönemde doktorun talimat ve yönergelerine titizlikle uyulmalı, reçete edilen ilaç var ise dikkatli kullanılmalıdır.

Fistül Ameliyatı Nasıl Olur?

Fistül ameliyatının nasıl yapılır, sorusuna, fistülün oluştuğu bölge ve fistülün boyutu değerlendirilerek karar verilir. Oluşum yeri ve boyutuna göre operasyon için yöntem belirlenir ve fistül ameliyatı kaç saat sürer sorusu bu doğrultuda yanıtlanabilir. Genel anestezi altında yapılması gerekiyor ise 12 saat öncesinde hastanın aç kalması sağlanır. İşlem için uygun yerde ve boyutta bir kesi yapılır.

Kesi fistülün açıldığı veya drenaj sağlanacağı bölgede yapılır. Açılan bu kesiden kanala erişilerek, fistül ve çevre dokular temizlenir. Ameliyat sırasında, fistül etrafındaki enfekte doku ve irinli bölge tamamen temizlenir yada yerleştirilen diren aracılığı ile dışarı atılması sağlanır. Bu işlemler ardından fistül kanalı kapatılarak dikiş atılır veya özel bir cerrahi kapatma tekniği uygulanır. 

Fistül ameliyatı kaç saat sürer sorusu ameliyatın türüne, fistülün oluşum yeri ve şekline bağlı olarak süre değişmekle birlikte, ortalama 30 dk ile 1 saat arasında gerçekleştirilir.

Fistül Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Fistül ameliyatı, fistülün kapatılması veya düzeltilmesi için yapılan cerrahi bir işlemdir. Bu cerrahi işlemin çeşitli uygulama türleri vardır. Fiziki muayene ve tetkik sonuçlarına bakarak doktorun karar vereceği fistül ameliyatı türleri şunlar olabilir.

• Fistül Flep Cerrahisi: Fistül, uygun görülen doku transferi yapılarak kapatılır. 
• Bağlantı Tamamlama Cerrahisi: Fistülün iki ucu arasındaki bağlantıyı tamir edilerek fistül kapatılır.
• Fistül Odacığı Kapatma Cerrahisi: Fistül, bir doku transferi veya da doku genişletici bir materyalle doldurularak fistül kapatılır.
• Endorektal Flap Cerrahisi: Fistül, rektumun içinden geçen bir doku kullanılarak kapatılır. Ameliyat anüs yolundan ulaşılarak yapılır.
• Seton Uygulaması: Bir ip veya parça, fistül etrafına yerleştirilir. Fistülün drenajını sağlamak ve iyileşme sürecini kısaltmak için uygulanır.
• Fistülotomi: Fistülün çevresindeki cilt ve dokuların kesildiği ameliyat türüdür. Bu yöntem, fistül ağzını temizleyerek fistülün iyileşmesini amaçlar.

Fistül Ameliyatı Riskleri Nelerdir?

Hastanın genel sağlık durumu, yaşı, fistül boyutu ve yeri ameliyat riskini etkileyen faktörlerdir. Fistül ameliyatı, başarı oranı çok yüksek olsa da, her cerrahi işlemde olduğu gibi fistül ameliyatı riskleri de bulunur.

Sıklıkla meydana gelmemekle birlikte fistül ameliyatı riskleri aşağıdaki gibi listelenebilir: 

• Kanama
• Enfeksiyon 
• Bağırsak zedelenmesi
• İdrar torbası zedelenmesi görülebilir.

Fistül Ameliyatı Sonrası Ne Yapmalıyım?

Fistül ameliyat sonrasında doktor tarafından belirlenen ilaç tedavisine devam edilmeli. Aktivite gerektiren işlerden, zorlayıcı spor faaliyetlerinden, uzun yürüyüşler ve ağır kaldırmaktan kaçınılmalıdır. Anal fistül ameliyatı sonrasında haftada 2-3 kez sıcak su oturma banyosu yapılmalı.

Hastanın daha öneki mevcut diyet listesine ek olarak, bol sıvı alınmalı, baharatlı asitli yiyecek ve içecekler tüketilmemelidir. Sindirim kolaylığı açısından bol lifli gıda tüketilmeli ve gerekli oranda protein alımına özen gösterilmelidir. Gerek görüldüğü taktirde destek vitamin hapları kullanılabilir. Doktorun gerek gördüğü zamanda kontrol randevusuna gidilmelidir. 

Fistül Ameliyatı Kaç Günde İyileşir?

Fistül ameliyatı iyileşme süreci, fistülün cinsine ve kişiye bağlı olarak değişebilir. Ayrıca ameliyat sonrası hijyen kurallarına dikkat etmek ve doktorun önerdiği şekilde pansuman yapmak da iyileşme sürecini hızlandırabilir.

Ameliyat sonrası oluşabilecek komplikasyonlar veya enfeksiyon gibi durumlar iyileşme süresini etkileyebilir. Bu nedenle fistül ameliyatı sonrası düzenli kontrolleri ihmal etmemek ve doktorun önerilerine uymak önemlidir.

Genellikle iyileşme süresi 1 ila 2 hafta arasında değişebilir. İstenmeyen bazı komplikasyonlar gelişmesi gibi durumlarda ise iyileşme süresi daha uzun olabilir. Ameliyat sonrası dikişlerin alınması 7-10 gün sonra yapılır.