Güneş Lekeleri Nasıl Geçer? Güneş Lekelerine Ne İyi Gelir?

Güneş lekeleri, cildin güneşe maruz kalan bölgelerinde meydana gelen koyu renkli lekelerdir. Güneş lekeleri, sıklıkla koyu tenli kişilerde görülür. Alın, yanak, üst dudak bölgesi, burun, çene, boyun ve kollar gibi güneşe maruz kalan bölgelerde ortaya çıkar. Güneşe maruz kalınmasının dışında gebelik, doğum kontrol ilaçları, kozmetik uygulamalar ve guatr hastalığı gibi faktörler de güneş lekelerine yol açabilir. Cilt yenileme işlemleri, kriyoterapi ve kimyasal peeling gibi işlemler güneş lekelerine iyi gelen yöntemler arasında yer alır. 

Güneş Lekesi Nedir?

Güneş lekesi, genellikle güneşteki zararlı UV ışınlarına maruz kalınması sonucunda ciltte oluşan koyu kahverengi renkli lekelerdir. Güneş lekelerinin oluşumunda güneşin zararlı ışınları dışında farklı birçok faktör de yer alabilir. En önemli iki faktör genetik yatkınlık ve ultraviyole (görünmeyen zararlı güneş ışınları) ışınlarına maruz kalmaktır. Bunun dışında gebelik, doğum kontrol ilaçları, kozmetik uygulamalar, ilaçlar ve guatr hastalığı diğer nedenler arasında yer alır. Güneş ışınları sadece lekelerin oluşumuna değil, oluşmuş lekelerin üzerinde karartıcı etki ile lekelerin artışına da neden olur.

Kalıcı olsa bile genellikle ciddi bir tehlike arz etmeyen güneş lekelerinin yaratabileceği en olumsuz etki estetik açıdandır. Kişiler, estetik açıdan rahatsız oldukları için güneş lekeleri için tedaviye başvurur. Bu bağlamda güneş lekelerinin giderilmesi için cilt yenileme işlemleri, kriyoterapi ve kimyasal peeling gibi işlemlere başvurulabilir. 

Güneş Lekeleri Neden Olur?

Güneş lekelerinin oluşum sebebi, cildin güneş ışığına yoğun bir şekilde maruz kalması sonucunda ciltteki melanosit hücrelerinin üretiminin artmasıdır. Bu maruziyet sonucunda cildin bazı bölgelerinde koyu kahverengi lekeler ortaya çıkar. 

Bununla birlikte güneş lekelerine neden olan faktörler şöyle sıralanabilir:

• Güneş ışığına yoğun şekilde maruz kalmak
• Genetik yatkınlık
• Gebelik etkisi
• Doğum kontrol ilaçları
• Kozmetik uygulamalar
• Guatr hastalığı

Gebelikteki güneş lekeleri diğerlerinden farklı mıdır?

Pigmentasyon olarak tanımlanan lekeler gebelik döneminde ortaya çıkarsa gebelik maskesi olarak adlandırılır. Tedavi edilmeyen pigmentasyon kalıcıdır, kendiliğinden iyileşmez. Pigmentasyon şikayeti olan hastalar bu lekelerin basit güneş lekeleri olup olmadığı ve oluşum nedenlerinin saptanması açısından dermatologdan bilgi almalıdır.

Güneş Lekelerinin Çeşitleri Nelerdir?

Güneş lekeleri diğer yandan yaşılık lekeleri ve çil isimleriyle de ifade edilir. Genellikle zararsız olan kahverengi lekeler cilt kanseri tehdidi oluşturmaz ancak güneşe kronik olarak maruz kalınırsa risk unsuru doğabilir. 

Güneş Lekeleri Nasıl Geçer?

Güneş lekeleri, zamanla kendiliğinden solabilir; ancak daha hızlı sonuç almak için topikal kremler (retinoid, hidrokinon, C vitamini), kimyasal peeling, kriyoterapi, lazer tedavileri ve mikrodermabrazyon gibi dermatolojik yöntemler uygulanabilir. Bunun yanında güneşten korunmak ve düzenli güneş kremi kullanmak da yeni güneş lekesi oluşumunu önlemeye yardımcı olur.

Güneş lekelerine iyi gelen yöntemler şunları içerir.

• Topikal kremler (retinoid, hidrokinin, C vitamini)
• Kimyasal peeling
• Kriyoterapi
• Lazer tedavileri
• Mikrodermabrazyon
• Güneşten korunmak
• Düzenli güneş kremi kullanmak

Doktor tarafından, özel bir ışık olan wood ışığı incelemesi ile lekelerin derinin hangi tabakasında olduğu, derecesi değerlendirilir ve sonuca göre tedavi seçenekleri hastayla birlikte belirlenir. Genellikle uzun süreli bir tedavi gerekir.

Gebelik ve lohusalık döneminde tedavide güneş korumalar ve bu döneme uygun krem tedavileri ile sınırlı tutulur. Genel önlemler olarak güneşten kaçınılmalı, kozmetik ürün ve güneş duyarlılığı yapacak ilaçlar sınırlandırılmalıdır. Güneşten koruyucu ürün doktorunuzun önerdiği, en az 15 faktörlü, hem UV-A hem UV-B korumalı krem olmalı, yaz ve kış 4 mevsim kullanılmalıdır.

Topikal kremler

Tedavi amacı ile sıklıkla kullanılan kimyasal soyucular arasında; hidrokinon, tretinoin, azeleik asit ve kojik asit içeren ürünler gelmektedir. Bu ajanlar ile tedavi süresi tek kimyasal ürün kullanıldığında uzun süre alabilmektedir.

Kimyasal peeling işlemi

Kimyasal peeling de hastalığın tedavisinde etkilidir çünkü derinin üst tabakasının soyulması ile leke nedeni olan melanin pigmenti yavaş yavaş kaybedilir. Tedavide derin peelingler yan etkiler nedeni ile tercih edilmemektedir. Peeling amacıyla kullanılan ürünler arasında alfa hidroksi asitler (AHA), fenol, beta hidroksi asitler, kojik asitler ve salisilik asitler yer alır. Kimyasal peelingler topikal kimyasal soyucular ile birlikte kullanılabilir. Peeling ajanının türüne göre 3-8 seans arasında tedavi uygulanır. En sık görülen yan etki kızarıklık, kabuklanma ve deride hassasiyettir, bu etkiler de 3-10 günde gerilemektedir.

Kriyoterapi

Krioterapi olarak bilinen dondurma tedavisi; likid nitrojen veya karbondioksit karı ile uygulanabilmektedir. Pigmentasyonları azaltabilmektedir. Seans sayısı hastalığın derecesine göre değişebilmektedir.

Lazer tedavileri

Laser uygulama pigmentasyon tedavisi de güneş lekeleri için diğer bir seçenektir. IPL (intense pulsed light), pulsed dye, Nd:yag, Q-switched alexandrite, erbium yag, argon ve cupper vapor lazer kullanılabilir. Özellikle dirençli olgularda önerilmektedir. Melanin pigmenti içeren hücreleri yıkarak ve derinin üst katmanını soyarak etkili olur. Hücreler tekrar yenilenir. Bazen lazer ile kimyasal peelingin birlikte uygulanması daha başarılı sonuç verir. Lazer tedavisi sırasında yan etki olarak kaşıntı, ağrı, yanma, kabuklanma ve morarmalar görülebilir.

Sık karşılaşılan bir diğer lekelenme çillenmedir. Bu hastalar özellikle bahar ve yaz aylarında güneşten kaçınmalı ve güneşten koruyucular kullanmalıdır. Bu kişilerde kozmetik nedenler ile lazer iyi bir tedavi seçeneği olabilir.

Yaşlılık veya güneş lekesi olarak bilinen lentigolarda da krioterapi ve lazer tedavisi uygulanabilir. Bazı hastalarda lazer tedavisi ile tek seansta bile sonuç alınabilmektedir.

Güneş Lekelerine Ne İyi Gelir?

Güneş lekelerine iyi gelen tıbbi yöntemlerin başında retinoid içeren kremler, hidrokinon, C vitamini serumları, kimyasal peeling, lazer tedavileri ve mikrodermabrazyon gelir. Doğal yöntemler arasında ise aloe vera jeli, yeşil çay özleri, limon suyu (dikkatli kullanım şartıyla) ve elma sirkesi gibi antioksidan etkili maddeler yer alır. Bu yöntemler, güneş lekelerinin görünümünü hafifletmeye yardımcı olabilir. Ancak doğal yöntemler kullanılmadan önce cilt tipi ve hassasiyetine dikkat edilmeli, doktor kontrolü hareket edilmelidir.

Güneş lekelerine iyi gelen tıbbi ve doğal yöntemler şöyledir:

• Retinoid içeren kremler
• Hidrokinin
• C vitamini serumları 
• Kimyasal peeling
• Lazer tedavileri
• Mikrodermabrazyon
• Aloe vera jeli
• Yeşil çay özleri
• Limon suyu
• Elma sirkesi

Güneş Lekelerini Önlemenin Yolları

Güneş lekelerini önlemenin başlıca yolu uzun süre güneşe maruz kalmaktan kaçınmaktır. Bunun yanında güneşe çıkılsa güneş koruyucu kullanmak ve cildi güneşten koruyacak kıyafetler tercih etmek de güneş lekelerini önlemenin yolları arasındadır.