HbA1c Nedir, Kaç Olmalı? HbA1c Düşüklüğü, Yüksekliği ve Testi

Hba1c tıp dilindeki ismi ile hemoglobin A1c olarak bilinir. Diyabet (şeker) hastalarının kan şekerlerinin taramasına yardımcı bir tahlil türüdür. Son iki ya da üç ay içerisindeki şeker değerlerinizin ölçülebilmesi için hba1c kan tahlili verilmesi gerekir. Diyabet hastası kişilerin glisemik kontrolü için değerlendirme testi olarak da bilinen hba1c kan tahlilinin düzenli olarak yapılması gerekir. 

Hba1c kan tahlili nedir sorusuna genel olarak tip 2 diyabet teşhisinin konulabilmesini sağlayan testtir denilebilir. Bu test sayesinde hem hastalığın tanısı konulur hem de hastalık sürecinde kişinin değerleri takip edilir. Yani kan tahlilinde hba1c nedir sorusu için; kişinin şeker seviyesinin kontrol edilmesine imkan sunan yöntemdir, diyebiliriz. Bu kan tahlili sayesinde kişide hba1c yüksekliği ya da düşüklüğü olup olmadığı kontrol edilebilir. 

Hba1c nedir kan tahlili sonuçlarında anlaşılır. Hastanın değerleri bu kan tahlili sayesinde belirlenir. Böylelikle hastanın tedavi sürecinde nasıl ilerlenmesi gerektiği de ortaya çıkar. Kişinin hba1c düşüklüğü ya da yüksekliği göz önüne alınarak sürece devam edilir. Bu değerlerin sürekli değişkenlik göstermesi mümkündür. Bu nedenle de diyabet (şeker) hastalarının belirli aralıklar ile kan tahlili yaptırması gerekir.

Kan Tahlili Hba1c Nedir?

Kan tahlili hba1c nedir sorusuna verilebilecek en doğru cevap; hba1c kan tahlili sayesinde kişilerin şeker hastası olup olmadığını öğrenmek mümkün hale gelir. Aynı zamanda bu kan tahlili sayesinde hastalığın evreleri ve kişilerin hba1c değerlerinin ilerlemesi kontrol edilir. Bu kontroller doğrulusunda ise kişiye uygulanan tedaviye devam edilir ya da farklı bir tedavi sürecine başlanır. Hemoglobin A1c ismi ile de bilinen bu kan testi, hastaların son 2 - 3 aylık kan şekeri seviyesinin ne durumda olduğunu ortaya çıkarır. 

Hemoglobin, kana kırmızı rengi verir ve vücuda oksijen dağılımının yapılmasını sağlar. Hemoglobin kısaca bir proteindir. Hemoglobin testinin üç ayda bir ya da altı ayda bir yapılması gerekir. Bu şekilde hastaların hba1c yüksekliğine ya da düşüklüğüne bağlı olarak ortaya çıkabilecek bazı problemlerin önüne geçilmesi mümkün hale gelir. 

Hba1c testi klasik şeker ölçümlerinden daha farklı bir şekilde işler. Bu kan tahlili, parmaklardan cihaz yardımı ile kan ölçümü yapılmasından çok daha detaylı sonuçları sunar. Bu nedenle bu test sayesinde hba1c nedir kan tahlili sonuçlarında daha kesin bilgilere ulaşılmasına yardımcı olur. 

Hba1c Nedir Kan Tahlilinde Nasıl Anlaşılır?

Hba1c testi nedir kan tahlilinde nasıl anlaşılır kısaca bahsetmek gerekirse; öncelikle hba1c testinin diyabet hastalarının rutin kontrolleri için yapılan bir uygulama olduğunu belirtmekte fayda vardır. Kan tahlilinde hba1c sonuçları bazı değerler aralığındadır. Bu değer aralıkları göz önüne alınır. Böylelikle kişinin şeker seviyesinin ne durumda olduğu kontrol edilir. 

Tahlil sonuçlarına göre ise kişide ortaya çıkabilecek semptomları önleyici tedavi sürecine başlanır. Bu şekilde kişinin şeker hastalığına bağlı olarak krize girmesinin önüne geçilir. Belirli dönemlerde yapılan bu işlem sayesinde ortalama üç aylık kan tahlilinin net dökümü ortaya çıkar.

Hba1c Kan Tahlilinde Normal Değerler Ne Olmalıdır?

Hba1bc nedir ve kan tahlilinde sonuçlar ne olmalıdır sorusuna net bir cevap almak için alanında uzman hekimlere danışmak gerekir. Fakat genel olarak hba1c kan tahlili sonucunda ortaya çıkan değerlerin % 4,7 ila % 5,6 aralığında olması gerektiği bilinir. Hemoglabin a1c kan tahlili sonuçlarının % 5,7 ila % 6,4 aralığında çıkması ise pre diyabete yol açabilir. Kısaca bu durum gizli şeker hastalığı riskinin ortaya çıkmasına sebebiyet verebilir. 

Kan Tahlilinde Hba1c Yüksekliği Nedir?

Hba1c nedir kan tahlili sonuçlarına göre belirlenir. Kişinin hba1c değerinin hangi aralıklarda olduğuna bağlı olarak kişide hba1c yüksekliği olup olmadığı kontrol edilir. Kan tahlili sonucunda bu değerlerin yüksek çıkması, gizli şeker başlangıcı olarak kabul edilir. Kan tahlillerinde bu değerlerin yüksek çıkması halinde değerlerin düşürülmesi gerekir. Bunun için alanında uzman hekimler tarafından detaylı bir tedavi listesi hazırlanır. 

Bu liste doğrultusunda kişinin değerlerinin düşürülmesi adına bazı işlemler yapılır. Tedavi sürecine ek olarak kişiye sağlıklı diyet listesi de önerilebilir. Üç ay sonrasında ise kişiden yine kan tahlili talep edilir. Kişinin hba1c değerleri normal düzeye ulaşana kadar üç ayda bir test yaptırılması önerilir. Değerlerin normale dönmesi ile bu süre altı ayda bire kadar uzayabilir.

Hba1c Düşüklüğü Neden Olur?

Hba1c nedir kan tahlili sonucunda Hba1c düşüklüğü genellikle agresif diyabet olarak adlandırılır. Normal değerlerin altında bulunan hba1c seviyesi, hipoglisemiye neden olabilir. Hba1c düşüklüğünün temel nedenlerinden birisi sağlıksız ve yetersiz beslenmedir. Kişilerin beslenmelerine dikkat etmemesi halinde bu seviyeler düşebilir. Bu kan değerlerinin yüksek olması kadar düşük olması da kişinin sağlığını tehdit eden unsurlardan biridir.

Aynı zamanda yanlış ilaç dozajı da yine hba1c değerlerinin düşmesine neden olan etkenler arasında yer alır. Alanında uzmanlaşmış olan doktorlar tarafından kişinin muayene edilmesi ve ilaçlarının düzenlenmesi gerekir. Ayrıca kişinin beslenme alışkanlıklarını da değiştirmesi gereklidir. Böylelikle kişinin kan değerlerleri normal seviyeye ulaşabilir.

Hba1c Kan Tahlili Randevusu Nasıl Alınır?

Hba1c kan tahlili randevusu almak isteyen kişilerin ilk olarak hastanelerden randevu alarak muayene olması gerekir. Kişi muayene olduktan sonra doktorlar tarafından hba1c kan tahlili talep edilir. Doktorların yönlendirmesi doğrultusunda hastanelerin ilgili bölümlerine giderek kan tahlili verilir. Sonuçlar çıktıktan sonra ise tekrar doktordan randevu alınarak sonuçlar gösterilir. Sonuçlara bağlı olarak doktorunuzun sizden tekrar tahlil talep etme ihtimali bulunur. 

HbA1c Testi Nasıl Çalışır?

HbA1c testi, kandaki glikozillenmiş hemoglobin (HbA1c) miktarını ölçerek son 2-3 aylık ortalama kan şekeri düzeyini gösterir. Kırmızı kan hücrelerinde bulunan hemoglobin, kandaki glikoz ile birleştiğinde glikozillenmiş hemoglobin oluşur. Kan şekeri ne kadar uzun süre yüksek seyrederse HbA1c değeri de o kadar yükselir.

Kırmızı kan hücrelerinin ortalama yaşam süresi yaklaşık 120 gün olduğundan HbA1c testi yalnızca anlık kan şekeri düzeyini değil, son birkaç aylık glisemik kontrolü değerlendirir. Bu nedenle parmak ucu ölçümleri veya tek seferlik açlık kan şekeri testlerinden farklı olarak uzun dönem kan şekeri kontrolü hakkında daha kapsamlı bilgi sağlar.

HbA1c testi açlık gerektirmez ve günün herhangi bir saatinde yapılabilir. Diyabet tanısı almış kişilerde tedavinin etkinliğinin değerlendirilmesi, prediyabet taraması ve diyabet komplikasyonu riskinin belirlenmesinde sık kullanılan testlerden biridir.

HbA1c Sonuçlarını Etkileyebilen Durumlar

HbA1c testi güvenilir bir değerlendirme yöntemi olsa da bazı sağlık sorunları sonuçların olduğundan farklı görünmesine neden olabilir. Özellikle;

• Anemi (kansızlık)
• Böbrek yetmezliği
• Karaciğer hastalıkları
• Hemoglobin yapısını etkileyen kalıtsal hastalıklar
• Yakın dönemde kan transfüzyonu yapılması

gibi durumlarda test sonuçları yanıltıcı olabilir.

Ayrıca yalnızca HbA1c sonucuna bakılarak değerlendirme yapılması her zaman yeterli değildir. Gerektiğinde açlık kan şekeri, tokluk kan şekeri ve Oral Glukoz Tolerans Testi (OGTT) ile birlikte değerlendirilmesi daha doğru sonuç verir.

HbA1c Nasıl Düşürülür?

HbA1c değerini düşürmenin temel yolu kan şekeri kontrolünün sağlanmasıdır. Bunun için hekim tarafından planlanan tedaviye düzenli uyulması, sağlıklı beslenme alışkanlıklarının benimsenmesi ve düzenli fiziksel aktivite büyük önem taşır.

İnsülin kullanan hastalarda doz ayarlamalarının doğru yapılması, tip 2 diyabet hastalarında ise ilaç tedavisinin yaşam tarzı değişiklikleri ile desteklenmesi HbA1c düzeyinin kontrol altına alınmasına yardımcı olur. Kan şekeri hedeflerine ulaşıldığında HbA1c'nin %6,5 ve altında tutulması, diyabete bağlı göz, böbrek, sinir ve kalp-damar komplikasyonlarının gelişme riskini azaltabilir.

HbA1c Testi Ne Sıklıkla Yapılmalıdır?

HbA1c testinin tekrar sıklığı kişinin diyabet kontrolüne göre değişebilir. Kan şekeri iyi kontrol altında olan kişilerde yılda bir veya altı ayda bir test yeterli olabilir. Ancak yeni tanı alan, tedavisi değiştirilen ya da kan şekeri kontrolü sağlanamayan hastalarda testin yaklaşık 3 ayda bir tekrarlanması önerilebilir.

Düzenli HbA1c takibi sayesinde tedavinin etkinliği değerlendirilebilir, gerekli durumlarda ilaç veya yaşam tarzı düzenlemeleri erkenden planlanabilir ve diyabete bağlı uzun dönem komplikasyonların önlenmesine katkı sağlanabilir.