Hepatit A Nedir? Hepatit A Aşısı Nasıl Yapılır?

Ülkemizde ve dünyada bulaşıcı hastalıklar önem taşır. Bu hastalıklar birçok sağlık problemine neden olabilir. Bulaşıcılığı yaygın olan hastalıklardan biri Hepatit A hastalığıdır.

Adından da anlaşılacağı gibi Hepatit A virüsünün vücuda girmesi sonucu ortaya çıkar. Karaciğer enfeksiyonu ile karakterizedir. Bulaşıcılık, hastalığı geçiren kişilerin dışkılarına temas yoluyla olur. 

Bulaşıcı hastalıklardan korunmak için ise hijyen çok önemlidir. Hepatit A hastalığından ise aşıyla korunmak mümkündür. Hepatit A hastalığı ile ilgili merak edilen tüm soruların yanıtlarını bu yazımızın devamında bulabilirsiniz.

Hepatit A Virüsü Nedir?

Hepatit A virüsü, bir çeşit RNA virüsüdür. İnsanlara bulaştığı zaman karaciğeri etkiler. Karaciğerde enfeksiyona ve sarılığa neden olur. Dışkı yoluyla kişiden kişiye bulaşır. Bu virüsten korunmak için hijyene önem vermek gerekir.

Hepatit A Hastalığı Nedir?

Hepatit A hastalığı, aynı adlı virüsün insan vücuduna girmesi sonucu ortaya çıkan bir hastalıktır. Karaciğerde iltihabi durum meydana gelir. Dışkı yoluyla bulaşan bir hastalık olduğu için temizliğe dikkat edilmeyen yerlerde yiyecek ve içecek tüketen kişilere bulaşma ihtimali yüksektir. Bunun sonucu olarak çeşitli belirtiler ortaya çıkar. Bu belirtiler çoğunlukla hafif seyretmesine rağmen, bazen ciddi ilerleyerek karaciğer problemlerine ve ölüme kadar gidebilir.

Hepatit A hastalığı belirtileri gösteren kişiler, enfeksiyon uzmanına başvurarak muayene olur. Klinik bulgular ve kan testi sonucunda kesin tanı konulabilir. Bu hastalığa yakalandıktan belirli bir süre sonra belirtiler kendiliğinden kaybolur. Hastalığın tedavisi mümkün değildir. Ancak kişiyi rahatsız eden bulgular, çeşitli ilaçlarla giderilerek hastalığın hafif geçirilmesi sağlanır.

Hepatit A Nasıl Bulaşır?

Hepatit A virüsüne temas edilmesi sonucunda Hepatit A hastalığı kişiden kişiye bulaşır. Hasta kişinin dışkısına temas etmek, hazırladığı yemeklerden yemek çok risklidir. Bu besinlerin çiğ ya da az pişmiş olarak tüketilmesi de risk taşır. Ayrıca cinsel temas yoluyla da bulaşabilen bir virüstür.

Hepatit A Bulaşma Yolları Nelerdir?

Hepatit A, temel olarak Hepatit A virüsü ile enfekte olan kişilerin dışkısına temas edilmesiyle bulaşan bir hastalıktır. Bu nedenle temizliğe ve hijyene çok dikkat edilmelidir. Hepatit A hastalığının bulaşma yolları arasında şunlar sayılabilir:

• Hepatit A hastalığı taşıyan kişilere direkt temas ile,
• Hepatit A hastası olanların kişisel eşyalarına (havlu, bardak, kıyafet gibi) temas ile,
• Kirli ve klor uygulanmamış yüzme havuzları ile,
• Dışkıya temas etmiş yiyeceklerin iyi pişmeden tüketilmesi ile,
• Kanalizasyon suyunun işlemden geçirilmeden içilmesi nedeniyle,
• Dışkıya temas etmiş meyve ve sebzelerin iyi yıkanmadan tüketilmesi ile,
• Gıda sektöründe çalışan kişilerin temizliğe dikkat etmemesi nedeni ile Hepatit A virüsü kişiden kişiye bulaşabilir.

Hepatit A Testi Nedir?

Hepatit A hastalığının tanısı, büyük oranda hastalık bulguları ile konulabilir. Kesin teşhis için Hepatit A testinden yararlanılır. Kandaki IgM ve IgG antikorlarının seviyesine bakılarak hastalık teşhis edilir.

Ayrıca antikor seviyesi sayesinde kişinin daha önceden hastalığı geçirip geçirmediği ya da aşılamanın daha önce yapılıp yapılmadığı tespit edilebilir. Bu testin yapılabilmesi için normal bir şekilde vücuttan alınan kanın değerlendirilmesi yeterlidir.

Hepatit A Tedavisi Nasıl Yapılır?

Hepatit A hastalığına özgü bir tedavi veya ilaç yoktur. Virüsle temas öncesinde aşı yapıldıysa hastalıktan ömür boyu korunmak mümkündür. Ancak virüs bulaştıktan sonra tedavi ile virüsü vücuttan atmak mümkün değildir.

Hepatit A virüsünün yarattığı karaciğer enfeksiyonu sonucu vücutta ortaya çıkan bulgular tedavi edilebilir. Ateş, halsizlik, yorgunluk gibi semptomlara karşı doktorun verdiği tedavi yöntemleri kullanılır. Virüs, zamanla etkisini yitirerek bulgular ortadan kalkar.

Hepatit A Belirtileri Nelerdir?

Hepatit A hastalığı, çocuklarda fazla bulgu vermezken yetişkinlerde ciddi etkileri olabilir. Başka bir hastalığı bulunmayan sağlıklı ve erişkin bireylerde bu hastalık hafif semptomlarla atlatılır. Ancak, risk grubundaki kişilerde hastalığın belirtileri daha ciddidir. Hepatit A hastalığının belirtileri arasında şunlar sayılabilir:

• Yorgunluk,
• Halsizlik,
• Eklem ağrısı,
• Ateş,
• İştahsızlık,
• Hızlı kilo kaybı,
• İshal,
• Mide rahatsızlığı,
• Mide bulantısı,
• Kusma,
• Gözlerde ve deride sararma,
• İdrarın koyu renkte olması,
• Dışkının beyazımsı renkte olması.

Hepatit A Hastalığı Konusunda Yüksek Risk Taşıyan Kişiler Kimlerdir?

Hepatit A hastalığına ait belirtiler genelde hafif olsa bile bazı risk grubundaki kişilerde hastalık kötü sonuçlara neden olabilir. Yüksek risk altında olan kişiler şunlardır:

• Karaciğer hastalığı olanlar,
• Hepatit B, Hepatit C veya Hepatit D hastalığı olanlar,
• Kanama ve pıhtılaşma bozukluğu olanlar,
• Bağışıklık sistemi zayıflamış olan kemoterapi altındaki kanser hastaları, organ nakli bekleyen kişiler,
• AIDS hastalığı olanlar,
• Kanalizasyonda çalışan kişiler,
• Enfeksiyon hastalıkları ya da yoğun bakım ünitelerinde görev yapan sağlık çalışanları,
• Laboratuvar çalışanları,
• Bakımevi ve kreş çalışanları,
• İnşaat işçileri,
• Uyuşturucu bağımlıları.

Hepatit A Aşısı Nedir?

Hepatit A aşısı, insanları Hepatit A virüsüne karşı korur. Tedavi edici bir aşı değildir. Bu nedenle hastalık bulaştıktan sonra yapılması fayda etmez. Ancak hastalık bulaşmadan önce yapılırsa,

Hepatit A virüsüne karşı koruyuculuk sağlar ve temas durumunda virüsün vücuda girmesini önler. Ülkemizde Hepatit A aşısı çocukluk döneminde yapılan, rutin aşılar grubuna dahildir. 2 farklı doz şeklinde uygulanır.

Yetişkin bireylerin de yaptırmasında sakınca yoktur. Kan tahlili yapıldıktan sonra daha önce hiç Hepatit A aşısı yaptırmadığı tespit edilen kişiler bu aşıyı güvenle yaptırabilir.

Ancak daha önce Hepatit A aşısı yapıldıysa ya da hastalık geçirildiyse, yeniden aşı uygulaması gerekli değildir. Hamile kadınlar, zorunlu bir durum olmadıkça hamilelik döneminde aşı yaptırmamalıdır.

Hepatit A Aşısı Ne Zaman Yapılır?

Hepatit A aşısı uygulaması için yaş sınırı yoktur. Ülkemizde bebeklik çağında uygulanan rutin aşı takvimi içerisinde bulunur. Doğumdan sonraki on sekizinci aydan itibaren yapılması uygundur. Bu aşı 2 doz halinde, farklı zamanlarda uygulanır.

Bebeklerde yapılan diğer aşılarla birlikte uygulanmasında sakınca bulunmaz. Kas içerisine uygulanan Hepatit A aşısı, genellikle kol bölgesine yapılır. Aşıdan on beş gün sonra vücutta antikor üretilir ve aşının koruyuculuk etkisi başlar.

Hepatit A aşısını yetişkinler de yaptırabilir. Ancak Hepatit A virüsüne karşı bağışıklığı olan kişilerin bu aşıyı yaptırması gerekli değildir. Çünkü bu kişilerin zaten Hepatit A virüsüne karşı koruyuculukları vardır.

Bu nedenle Hepatit A aşısı yaptırmayı düşünen yetişkin bireylere öncelikle kan tahlili yapılarak bağışıklık durumları kontrol edilmelidir. Gebeler, hamilelik sürecinde zorunlu değillerse bu aşıyı yaptırmamalıdır.

Hepatit A Aşısı Yan Etkileri Nelerdir?

Hepatit A aşısı genel olarak güvenli kabul edilen bir aşıdır. Yan etkiler çoğu kişide hafif seyreder ve genellikle 1-2 gün içinde kendiliğinden azalır. En sık görülen yan etkiler; aşının yapıldığı bölgede ağrı, kızarıklık, hassasiyet veya şişliktir. Bunun yanında hafif ateş, baş ağrısı, yorgunluk, halsizlik, iştahsızlık ve kas ağrısı da görülebilir.

Nadir durumlarda ciddi alerjik reaksiyon gelişebilir. Kurdeşen, yüzde veya boğazda şişme, nefes almada güçlük, hızlı kalp atışı, baş dönmesi, bayılma hissi veya yaygın güçsüzlük gibi belirtiler ortaya çıkarsa acil tıbbi yardım alınmalıdır.

Aşı sonrası baş dönmesi, kulak çınlaması veya görmede değişiklik gibi bayılma öncesi belirtiler yaşanırsa sağlık personeline bilgi verilmelidir.

Hepatit A aşısı sonrası hafif yan etkiler genellikle beklenen bağışıklık yanıtıyla ilişkilidir. Ancak yüksek ateş, uzun süren şikâyetler, şiddetli alerjik bulgular veya kişinin genel durumunda belirgin bozulma olursa doktora başvurulmalıdır.