Hgb Tahlili Nedir? Hgb Düşüklüğü, Yüksekliği!

Hemoglobin bir tip proteindir. Kemik iliğinde üretilir ve kırmızı kan hücrelerinde depolanır. Yapısında demir minerali bulunduğundan demir eksikliğinden direkt etkilenir. 

Oksijeni vücuttaki dokulara taşırken dokularda oluşan karbondioksiti de vücuttan atar. Vücut içerisindeki oksijen ve karbondioksitin dolaşımında etkin rol oynar. Düşük ya da yüksek olması problemdir. Düşük olması anemiyi akla getirirken yüksek olması durumunda kırmızı kan hücresinin fazla üretiminden kaynaklı çeşitli hastalıklardan söz edilebilir. 

HGB’den kaynaklı çoğu hastalık ilaç tedavisine cevap verir. Bazı durumlarda ise düşük HGB’yi normal seviyesine çıkarabilmek için kan transfüzyonu gerekebilir. HGB nedir kan tahlili referans aralıklarına bakılarak da cevaplanabilecek bir sorudur. Yenidoğan, 0-3 yaş, 3-11 yaş yetişkin erkekler ve yetişkin kadınlar ve hamileler için farklı referans aralıkları vardır. Dolayısıyla sonuçları değerlendirirken hastanın yaşını ve cinsiyetini göz önünde bulundurmak önemlidir. 

HGB Kan Tahlili Nedir?

Hemen hemen her tam kan sayımında (hemogram) kan tahlilinde HGB nedir sorusu hastalar tarafından sorulur. Hemogram testinin bir parçası olan hemoglobin testinde kırmızı kan hücrelerinizde yer alan HGB miktarı ölçülür. Özellikle HGB yüksekliği ve düşüklüğü akla ciddi bir hastalık olabileceği sorusunu getirir. Kan tahlili sonuçları vücuttaki kırmızı kanda depolanan protein miktarını desilitre(g/dL) cinsinden verir. 

Kandaki oksijen seviyesinin düşük olması HGB düşüklüğü ile direkt ilgilidir. Özellikle kansızlık ya da demir eksikliği hikayeniz varsa doktorunuz ilk olarak HGB değerlerinize bakar. Anemi, iç kanama, kalp, akciğer ve böbrekleri etkileyen bir patolojik durum olması durumunda kanınızdaki oksijene bağlı olarak HGB yüksekliği ya da düşüklüğü ortaya çıkar. 

HGB Kan Tahlili Normal Değeri Kaç Olmalı?

Kan tahlilinde HGB nedir diye sorarken bir yandan da çıkan değerlerin referans aralıkları içinde olup olmadığını kontrol edersiniz. Yaşınız, cinsiyetiniz hamile olup olmadığınız HGB sonuçlarınızı etkiler. 

Sağlıklı bir bireyde beklenen ortalama HGB değerleri aşağıdaki gibidir. 

• Çocuklarda 9.5-15.5 g/dL
• Yetişkin erkeklerde 14-18 g/dL
• Hamile olmayan yetişkin kadınlarda 12-16 g/dL
• Hamile kadınlarda 
• - İlk üç aylık dönem 11.5-14 g/dL
• - İkinci üç aylık dönem 10-15 g/dL
• - Üçüncü üç aylık dönem 9.5-15 g/Dl
• Yeni doğanlarda 13,5-24 g/dL
• 0-3 yaşındaki bebeklerde 11-13 g/dL
• 3-11 yaşındaki çocuklarda 12-14 g/dL

HGB nedir kan tahlili sonuçlarınıza göre değerlendirme yapıp cevap ararken bir yandan da düşük ya da yüksek olmasının nedenleri hakkında bilgi sahibi olmanızda fayda var . Ancak referans aralıkları laboratuvarların ölçüm tekniklerine göre değişebilir. Bununla birlikte referans aralığının alt sınırının altında bir HGB değeri kansızlık belirtisidir. Bu durumda doktorunuz kansızlık tedavisi uygulayabilir. Referans aralığının üst sınırının üstündeki değerler için ise doktorunuz farklı kan parametrelerine de bakarak bir teşhis koyar. 

HGB Kan Tahlili Düşüklüğü Nedenleri

HBG kan tahlili sonuçlarınızı değerlendirirken HGB kaç olmalı, sorunuzun cevabını referans aralıklarına bakarak bulabilirsiniz. Eğer sonuçlarınız referans aralıları arasında ise endişe etmenize gerek yok, hemoglobin sayınız normal diye düşünebilirsiniz. HGB düşüklüğü ise tahlil sonucunuz referans aralığının alt sınırında olması durumunda akla gelir. Hemoglobinin düşük olmasının birden fazla nedeni vardır. Bunlar arasında aşağıdaki nedenleri ilk başta saymak mümkündür.

Demir eksikliği anemisi

Vücut ihtiyacı olan demir desteğini dışarıdan karşılayamaz. Kan kaybının sürekli olması durumunda da vücut demir kaybetmeye devam eder. Bu durumda da demir eksikliği anemisi oluşur.

B12 ve folik asit gibi vitamin eksikliğine bağlı kansızlık

B12 ve folik asit gibi vitaminler vücutta kan hücrelerinin üretilmesi için gereklidir. Bu durumda hemoglobin üretimi yavaşlar. 

Vücudun Kan Kaybetmesi

Ağır adet kanaması geçiren kadınlarda olduğu gibi kanamalı yaralar, mide ve kolon kanseri, ülser, iç kanamalar gibi durumlarda da vücut hızla kan kaybeder.

Hipotiroidizm

Tiroid bezinin yeterli çalışmadığı ve yeterli hormonu üretemediği durumlarda hipotiroidizm oluşur. Bu durumda da HGB düşüklüğü gözlemlenir. 

Dalak büyümesi(Splenomegali)

Vücutta oluşan enfeksiyon, kanser ya da karaciğer rahatsızlıklarına bağlı olarak dalak büyümesi gerçekleşir ve HGB azalmasına sebep olur.

Kemik iliği rahatsızlıkları

Kemik iliği yeteri kadar kırmızı kan hücresi üretemediğinde lösemi ortaya çıkar. Lösemi kan kaybı anlamına gelir.

Kronik böbrek hastalığı

Kronik böbrek hastalığı da düşük HGB’nin sebebidir. Böbrekler düzgün çalışmadığından kırmızı kan hücresi üretimi için sinyal gönderen eritropoietin hormon eksikliği ortaya çıkar. 

Aplastik Anemi

Kan hücreleri vücutta üretilemediği ya da hatalı üretildiği durumlarda ortaya çıkar.

Hemolitik Anemi

Bazı hastalıklar vücutta hücre yıkımına sebep olur. Bu da hücre yıkımı kırmızı kan hücrelerindeki hemoglobinin dolaşımdaki miktarını azaltır.

Diğer sebepleri arasında fazla alkol tüketimi, kullanılan bazı ilaçlar, otoimmün hastalıkları, çok sık kan bağışı yapmak, gebelik sayılabilir. Çocuklarda ortaya çıkan aneminin sebebinin çocuğun anne sütüyle beslenmemesi olarak düşünülebilir.

HGB Kan Tahlili Yüksekliği Nedenleri

Kanda HGB’nin normalden yüksek çıkmasının birçok sebebi vardır. HGB nedir diye sorgularken yüksek HGB’nin nedenlerini de bilmek istersiniz. Polisitemi yüksek HGB’nin sebeplerden biridir. Anlamı ise vücutta çok fazla kırmızı kan hücresi bulunmasıdır. Kırmızı kan hücreleri arttığından hemen bir belirti vermez. Bununla birlikte kan pıhtısı atması, inme, kalp krizi gibi hayati tehlikeye sebep olabilecek sonuçlar doğurabilir. Hemoglobin yüksekliği belirtileri aşağıdaki gibi sıralanabilir; 

• Baş dönmesi
• Baş ağrısı
• Aşırı terleme
• Ağrılı eklem şişmesi
• Yorgunluk ve halsizlik hissi
• Ciltte mor ve kırmızı renk
• Sarılık
• Normalin üstünde kilo kaybı

Oksijen hücrelerin hayatta kalmasını sağlayan en önemli kaynaktır. Hücrelere yeterli oksijen ulaşmadığında vücut hazla hemoglobin üretir. Bu da çok fazla kırmızı kan hücresi anlamına gelir. HGB yüksekliği nedenleri arasında aşağıdaki maddeler sayılabilir.

• Polisitemi vera -Nadir görülen kan kanseri
• Kalp böbrek veya akciğer hastalıkları
• Dehidrasyon – vücudun aldığından daha fazla su kaybetmesi
• Tütün ürünleri kullanımı
• Karaciğer veya böbrek kanseri
• Yüksek rakımlarda yaşamak
• Kronik akciğer hastalığı (KOAH)
• Gereksiz yere eritropoietin almak

Düşük HGB ya da hemoglobin yüksekliği belirtileri yaşıyorsanız vakit kaybetmeden doktorunuza danışmanızda fayda var. Eğer aile öykünüzde kan veya kemik iliği hastalıkları gibi kırmızı kan hücresinin üretimini etkileyecek hikayeler varsa düzenli CBC ve HGB testleri yaptırmanız önerilir. Böylece HGB nedir kan tahlili verilerinizi doktorunuz ile birlikte değerlendirerek cevaplayabileceğiniz bir sorudur. Bununla birlikte nedeni bulduğunuzda tedaviniz de kolay olur.