Hidrosel Nedir? Nedenleri, Belirtileri ve Tedavisi

Hidrosel Nedir?

Hidrosel, testisin çevresini saran zarlar arasında normalden fazla sıvı birikmesiyle ortaya çıkan bir durumdur. Bu sıvı birikimi, testis torbasında yani skrotumda şişlik oluşmasına neden olur. Hidrosel genellikle tek taraflı görülse de bazı kişilerde iki taraflı da gelişebilir.

Yenidoğan bebeklerde hidrosel çoğu zaman doğumsal nedenlerle ortaya çıkar ve bazı durumlarda zamanla kendiliğinden düzelebilir. Yetişkinlerde ise enfeksiyon, travma, testis çevresindeki iltihabi durumlar, cerrahi işlemler veya farklı testis hastalıkları sonrasında gelişebilir.

Hidrosel çoğu zaman ağrısızdır ancak şişlik büyüdükçe ağırlık, gerginlik ve rahatsızlık hissi oluşturabilir. Tanı ve tedavi planı için üroloji uzmanı değerlendirmesi önemlidir.

Hidrosel Belirtileri Nelerdir?

Hidroselin en belirgin belirtisi testis torbasında şişliktir. Bu şişlik genellikle yavaş gelişir ve çoğu zaman ağrıya neden olmaz. Ancak hidroselin büyüklüğüne, altta yatan nedene ve eşlik eden enfeksiyon ya da travma durumuna göre belirtiler değişebilir.

Hidrosel belirtileri arasında şunlar yer alabilir:

• Testis torbasında tek taraflı veya iki taraflı şişlik
• Skrotumda dolgunluk ve ağırlık hissi
• Testis çevresinde gerginlik
• Yürürken veya otururken rahatsızlık hissi
• Şişliğin zamanla büyümesi
• Kasık bölgesine doğru rahatsızlık hissi
• Büyük hidrosellerde günlük hareketlerde zorlanma
• Nadiren ağrı veya hassasiyet

Hidrosel genellikle iyi huylu bir durumdur ancak testis torbasında ani şişlik, şiddetli ağrı, kızarıklık, ateş, bulantı veya testiste hassasiyet varsa acil değerlendirme gerekebilir. Çünkü bu belirtiler enfeksiyon, testis torsiyonu veya başka ürolojik sorunlarla ilişkili olabilir.

Hidrosel Neden Olur?

Hidrosel, testis çevresindeki zarlar arasında sıvı dengesinin bozulması ve sıvının normalden fazla birikmesi sonucu oluşur. Bu durum doğumsal olabileceği gibi sonradan da gelişebilir.

Yenidoğanlarda görülen hidrosel genellikle karın içi ile testis torbası arasındaki kanalın doğumdan sonra tam kapanmamasıyla ilişkilidir. Bu kanaldan sıvı geçişi devam ettiğinde testis torbasında şişlik oluşabilir.

Yetişkinlerde hidrosel enfeksiyonlar, testis veya epididim iltihabı, travma, geçirilmiş kasık veya testis cerrahileri, varikosel ameliyatı sonrası değişiklikler ya da testis çevresindeki bazı hastalıklar nedeniyle ortaya çıkabilir.

Bazı kişilerde ise belirgin bir neden saptanamayabilir. Testis torbasında şişlik fark edildiğinde hidroselin yanı sıra fıtık, kist, enfeksiyon veya testisle ilgili farklı sorunların da ayırt edilmesi gerekir. Bu nedenle üroloji uzmanı değerlendirmesi önemlidir.

Hidrosel Nasıl Tedavi Edilir?

Hidrosel tedavisi, kişinin yaşına, hidroselin büyüklüğüne, şikâyet oluşturup oluşturmamasına ve altta yatan nedene göre planlanır. Bebeklerde görülen hidrosellerin bir kısmı ilk yaş içinde kendiliğinden gerileyebilir.

Bu nedenle bebeklerde her hidrosel hemen ameliyat gerektirmez ancak şişliğin büyümesi, kasık fıtığı şüphesi veya uzun süre devam etmesi durumunda çocuk cerrahisi ya da üroloji uzmanı tarafından değerlendirilmelidir.

Yetişkinlerde küçük ve belirti oluşturmayan hidroseller düzenli takip edilebilir. Şişlik büyürse, ağrı veya rahatsızlık yaparsa, günlük yaşamı etkilerse ya da altta yatan başka bir hastalık şüphesi varsa tedavi gerekebilir.

Kalıcı ve belirgin hidrosellerde en sık uygulanan tedavi yöntemi cerrahidir. Hidroselektomi adı verilen ameliyatla sıvı boşaltılır ve sıvının yeniden birikmesini azaltmak için testis çevresindeki zarlar düzenlenir.

Bazı durumlarda iğne ile sıvı boşaltma işlemi yapılabilir ancak bu yöntem sonrası hidroselin tekrar etme riski daha yüksektir ve enfeksiyon gibi riskler taşıyabilir. Bu nedenle hangi tedavi yönteminin uygun olduğuna üroloji uzmanı karar vermelidir. Ani ağrı, kızarıklık, ateş, bulantı veya testiste hassasiyet varsa acil tıbbi değerlendirme gerekir.

Hidrosel Ameliyatı Nasıl Yapılır?

Hidrosel ameliyatı, testis çevresinde biriken sıvının boşaltılması ve sıvının tekrar birikmesini önlemek amacıyla testisi saran zarların düzenlenmesiyle yapılan cerrahi bir işlemdir.

Bu ameliyat tıbbi olarak hidroselektomi olarak adlandırılır. Genellikle hidroselin büyüdüğü, rahatsızlık verdiği, günlük yaşamı etkilediği veya kendiliğinden düzelmediği durumlarda uygulanır.

Ameliyat öncesinde üroloji uzmanı fizik muayene yapar ve çoğu zaman ultrason gibi görüntüleme yöntemleriyle şişliğin hidrosele bağlı olup olmadığını değerlendirir. İşlem genellikle lokal, spinal veya genel anestezi altında yapılabilir. Anestezi türü hastanın yaşı, genel sağlık durumu, hidroselin büyüklüğü ve cerrahın değerlendirmesine göre belirlenir.

Ameliyat sırasında testis torbası veya kasık bölgesinden küçük bir kesi yapılır. Hidrosel kesesine ulaşıldıktan sonra biriken sıvı boşaltılır. Ardından sıvının yeniden birikme riskini azaltmak için testis çevresindeki zarlar çıkarılabilir, çevrilebilir veya yeniden düzenlenebilir. İşlem tamamlandıktan sonra kesi kapatılır ve bölge pansumanla korunur.

Hidrosel ameliyatı çoğu zaman aynı gün taburculukla tamamlanabilen bir işlemdir. Ameliyat sonrası dönemde hafif ağrı, şişlik, morluk veya hassasiyet görülebilir. Bu şikâyetler genellikle zamanla azalır.

Hastanın bir süre ağır kaldırmaktan, yoğun egzersizden ve bölgeyi zorlayacak aktivitelerden kaçınması gerekir. Pansuman, ilaç kullanımı ve kontrol randevuları hekim önerisine göre sürdürülmelidir.

Ameliyat sonrası ateş, artan ağrı, aşırı şişlik, kızarıklık, akıntı veya kanama gibi belirtiler olursa vakit kaybetmeden doktora başvurulmalıdır. Hidrosel ameliyatı ve iyileşme süreci kişiye göre değişebileceği için en doğru bilgi üroloji uzmanının değerlendirmesiyle verilir.