Hiperemezis Gravidarum Nedir? Gebelikte Hiperemezis Gravidarum Neden Olur?

Tedavinin işe yaramadığı veya uygulamada geç kalındığı durumlarda annede akıl karışıklığı, hafıza sorunları gibi ciddi sorunlar ortaya çıkabilir. Hiperemezis Gravidarum tedavisi hastalık etiyolojisindeki bilinmezlik nedeniyle annenin şikayetlerini azaltmak, dehidrasyondan korumak ile ilgilidir. İlaç tedavisinin yanında alışkanlıkların değiştirilmesi, çevrede bulantıyı tetikleyen uyaranların azaltılması da etkili olabilir.

Hiperemezis Gravidarum Nedir?

Hiperemezis Gravidarum , genellikle ilk trimesterde görülen bulantıya kusmanın da eşlik ettiği gebenin ciddi kilo kaybı nedeniyle hastaneye yatışına yol açabilen atakları ifade eder. “ Hiperemezis Gravidarum nedir ?” ile ilgili ortak bir tanımlama kabul edilmemiş olsa da genel olarak şiddetli bulantı ve kusma şikayeti olarak açıklanır. Bu probleme sahip kadının kısa sürede sahip olduğu kilonun yüzde 5 oranında kaybı görüldüğünde ciddi sorunlar ortaya çıkabilir. Sabah bulantısı hamilelerde yaygın olarak görülür ancak hiperemezis de şikayetler daha ciddi seyreder. Hamilenin yaşam kalitesinde ciddi düşüşe neden olur. Kusmanın günde birkaç defa yaşandığı hastalarda ciddi sıvı kaybı yaşanır. Müdahale edilmediğinde baş ağrıları, halsizlik gibi dehidrasyon belirtileri ortaya çıkar.

Hiperemezis tanısının konulmasında bir fikir birliğine varılamamıştır. Genellikle yaşanan şikayetlerin ciddiyetini tespit etmek amacıyla kan, idrar testleri ve genel muayene tercih edilir. Bunun yanında bulantının mide-bağırsak sorunları nedeniyle oluşup oluşmadığını kontrol etmek için bazı incelemeler yapılabilir. Bebeğin genel durumu incelemek amacıyla ultrason görüntüleri de incelenebilir.

Hiperemezis Gravidarum Belirtileri Nelerdir?

Hiperemezis Gravidarum belirtileri hamileliğin ilk üç ayında ortaya çıkan şiddetli bulantı, kusma ve bunlara bağlı semptomları içerir. “ Hiperemezis Gravidarum nedir ?” açıklanırken de bu belirtilerden yararlanılır. Hiperemezis Gravidarum belirtileri arasından bazıları şu şekilde sıralanabilir:

• Şiddetli ve dayanılmaz mide bulantıları
• Günde 3 ve daha fazla kez kusma
• Hamilelik öncesi kilonun %5’i veya daha fazlasını kaybetmek
• Normalde daha fazla tükürük salgılanması
• İdrarın normale oranla daha koyu renkli olması
• Cilt kuruluğu, baş ağrısı, halsizlik gibi dehidrasyon belirtileri
• Bayılma
• Baş dönmesi veya dönmesi hissinin görülmesi
• Şikayetlerin daha şiddetli seyrettiği hastalarda şu belirtiler de görülebilir:
• Kan basıncının düşmesi
• Kalp atışlarında hızlanma
• Ciltte görülen belirgin kuruluk
• Bilinç bulanıklığı
• Karaciğerde yaşanan hasar nedeniyle sarılık oluşumu
• Sürekli kusma nedeniyle yemek borusunda meydana gelen tahriş
• Wernicke-Korsakoff sendromu olarak isimlendirilen bir tür hafıza problemi

Bazı hastalarda yaşanan sorunların etkisiyle depresyon, bunalım gibi psikolojik sorunlar ortaya çıkabilir. Tedavilerden yanıt alamayan hamilelerde ensefalopati, görüş bozuklukları gibi şikayetler nadir de olsa ortaya çıkabilir.

Hiperemezis Gravidarum Neden Olur?

Hiperemezis Gravidarum oluşumunun etiyolojisi tam olarak açıklanmasa da oluşumunu tetikleyen bazı durumlar mevcuttur. Hastalığın oluşmasında etkisi bulunan bazı durumlar şöyle sıralanabilir:

• Genetik faktörler yaşanma riskini artırabilir. Ailesinde hamilelik döneminde bulantı sorunu yaşayan kişilerde görülme ihtimali daha yüksektir.
• İlk kez hamilelik yaşayan kişilerde ve çoğul gebeliklerde (ikiz, üçüz gibi) sık rastlanır.
• Plasenta tarafından salgılanan gonadotropin hormonu(HCG) hamileliğin başlarında en yüksek seviyelere ulaşır. Bu hormonun artışı bulantı oluşumuna yol açabilir. Bunun yanında tiroid, östrojen gibi vücutta salgılanan diğer hormonlarda meydana gelen değişiklikler bulantıyı artırabilir.
• Genellikle kentsel alanlarda ve büyük şehirlerde yaşayan kadınlarda rastlanır.
• Hareket hastalığı ve migren şikayeti bulunan hastalar hamile kaldığında görülme riski daha yüksektir.
• Bebekte bir kitlenin geliştiği veya anormal büyümenin olduğu gebeliklerde bulantı şikayetinde artış olabilir.
• GDF15 hormonu iştahı düzenler ve etkileşimde olduğu reseptör gen kusma refleksinin yönetildiği kısımda yer alır. Hiperemezis Gravidarum görülen hastalarda bu hormonun yüksek olduğu tespit edilmiştir. Bu hormonun üretimi ile ilgili durumlar genetik sebepli olabilir.
• Annenin fazla kilo şikayeti bulunması, hamilelik öncesinde reflü gibi mide rahatsızlıklarına sahip olması ve annede görülen bazı psikolojik sorunlar hastalığın ortaya çıkmasını tetikleyici olabilir.

Hiperemezis Gravidarum Nasıl Tedavi Edilir?

Hiperemezis Gravidarum tedavisi hastalığa neden olan etmenlerin tam olarak bilinmemesi nedeniyle semptomların hafifletilmesi üzerine bazı müdahaleleri içerir. İlerleyen süreçte ortaya çıkabilecek komplikasyonlara önlem olarak vitamin takviyesi gibi bazı preparatlara başvurulabilir. Tedavinin ilk aşaması olarak dehidrasyon ve elektrolit dengesizliğinin giderilmesi sağlanır. Bunun için şikayetin ciddiyetine bağlı olarak serumlar ve oral solüsyonlar tercih edilebilir. Ciddi şikayetler devam ederse oral beslenme solüsyonları ve intravenöz beslenme solüsyonları ile hastanın gerekli besinleri alması sağlanabilir.

Sonraki süreçte bulantının azaltılması için antiemetik ilaçlar tercih edilir. İlaçların yanı sıra hayat değişikleri ve beslenmenin düzenlenmesi de etkili olabilir. Öncelikle bulantının ortaya çıkmasına yol açan ses, ışık, parfüm kokuları gibi etkenlerin ortadan kaldırılması sağlanabilir. Bulantının azaltılması için akupunktur bantları, kusma önleyici bileklikler gibi ilaç içermeyen ürünlerin kullanımı tercih edilebilir. Kusmanın önlenmesi için daha sık küçük porsiyonlar halinde beslenme ve ara öğünlerde hafif tuzlu krakerlerin tüketilmesi uygun olacaktır.