Hipermobilite, kişinin eklemlerinin normalden daha esnek olmasıdır. Bu esneklik bir veya birkaç farklı eklemde görülebilir. Vücuttaki iskelet ve bağ dokuları, sağlıklı bireylerde olduğu kadar dayanıklı olmayabilir.
Görülen bu esneklik bazı kişilerde hafif seyrederken bazılarında ise şiddetli şekilde ortaya çıkabilir. Hafif seyreden türler genellikle kişinin sağlığını etkilemez. Fakat şiddetli seyreden türlerdir sürekli düşmeler ve yaralanmalar görülebilir. Hipermobilitenin altında yatan asıl probleme bağlı olarak tedavi uygulanabilir.
Hipermobilite Nedir?
Hipermobilite, vücutta bulunan bazı eklemlerin normalden daha fazla hareket kabiliyetine ve esnekliğe sahip olması olarak tanımlanır. Genellikle eklemleri çevreleyen bağ dokularının esnekliği, eklemlerde bu tür durumların görülmesine yol açar.
Hipermobilite, vücudun normal hareketlerinin dışına çıkmasına neden olur. Bu durum esneklik olarak adlandırılabilir. Fakat vücudun normalden fazla esnemesi, sağlık problemlerine neden olabilir.
Hipermobilite Belirtileri Nelerdir?

Hipermobilite belirtileri arasında en sık görüleni, kişinin esneklik gerektiren hareketleri hiç zorlanmadan yapmasıdır. Vücutta bazı duruş problemleri de bu duruma bağlı olarak ortaya çıkabilir. Bazı kişilerde belirtiler fark edilmeyebilir.
Bu durum, hipermobilitenin şiddetli şekilde ortaya çıkmaması ile alakalıdır. Hipermobilite belirtileri arasında şu maddelere yer verilir:
- Eklemlerde esneklik
- Eklem ağrısı
- Kronik ağrı oluşumu
- Kas yorgunluğu
- Postür bozuklukları
- Eklemlerde hassasiyet ya da şişlik
- Sürekli düşmeler ve yaralanmalar
- Sık tekrarlayan el ya da ayak burkulmaları
- Ayağa kalkıldığında baş dönmesi, göz kararması ya da tansiyon düşmesi
- Çabuk yorulma
- Ciltte kolay morarmalar
- Yaraların geç iyileşmesi
Hipermobilite Türleri Nelerdir?
Hipermobilite genellikle üç farklı türde değerlendirilir. Bu türler, belirtilere ve etkilenen eklemlere göre farklılık gösterir. Bazı türlerde tek bir eklem etkilenirken, bazılarında ise birkaç farklı eklem aynı anda etki görebilir. Aynı zamanda farklı hastalıklara bağlı olarak da hipermobilite türleri oluşum gösterebilir. Hipermobilite türleri şu şekildedir:
Hipermobilite Tipi Ehler Danlos Sendromu
Hipermobilite tipi ehler - danlos sendromu, kısaca HEDS olarak adlandırılır. Bu durum genetik olarak ortaya çıkar ve sadece eklemleri değil aynı zamanda damarları ve cildi de etkiler. Kişinin cilt elastikiyeti normalden fazladır. Damar yapıları da normale kıyasla çok daha esnektir. Bu türde hem hipermobilite belirtileri hem de ehler - danlos sendromu belirtileri aynı anda ortaya çıkar. Oluşan bu sendrom, kişinin sağlığını ve günlük yaşantısını olumsuz yönde etkileyeceği için tedavi gerektiriri.
Fizyolojik Eklem Hipermobilitesi
Fizyolojik eklem hipermobilitesi, diğer bir ismi ile iyi huylu hipermobilite olarak da bilinir. Genellikle ergenlik döneminde hafif belirtiler gösteren bir türdür. Kişilerde sağlık problemlerine neden olma riski düşüktür. Fonksiyon kaybı gibi problemlere yol açmadığı bilinir. Bu nedenle de tedavi gerektirmez.
Hipermobilite Spektrum Bozukluğu
Hipermobilite spektrum bozukluğu, kas ve iskelet ağrısına neden olan bir türdür. Semptomatik hipermobilite ya da kısaca HSB olarak da adlandırılır. Eklemlerde aşırı esnekliğe neden olur. Ergenlik döneminde görülen belirtiler çok daha şiddetli olabilir. Bu nedenle kişilerin tedavi olması önerilir. Aynı zamanda fizik tedavi sürecine de başlanmalıdır.
Hipermobilite Nedenleri Nelerdir?
Hipermobilitenin temel nedeni, genetik yatkınlık olarak bilinir. Kişinin aile geçmişinde bu problemin görülmesi, kişide de oluşum riski olduğunu gösterir. Farklı nedenlere bağlı olarak kişinin bağ dokularında hasar görülebilir. Kolajen sentezleme sürecinde hatalar meydana gelebilir. Bu gibi durumlar, hipermobilite oluşum nedenleri arasında yer alır.
Hipermobiliteye Eşlik Edebilecek Diğer Sağlık Problemleri Nelerdir?
Hipermobilite problemi olan kişilerde aynı anda farklı sağlık sorunları da görülebilir. Otonom sinir sistemi hastalıkları, bu süreçte en sık görülen problemler arasında yer alır.
Aynı zamanda Ehler danlos sendromu gibi farklı sendrom türleri de hipermobilite ile aynı anda oluşum gösterebilir. Bazı hastalıklar vücudu tetikler ve sorunlara neden olur. Bu sorunlar ise farklı hastalık türlerini ortaya çıkarır. Kişilerde hipermobilite ile aynı anda görülebilecek bazı hastalıklar ve sendromlar şu şekilde bilinir:
- Marfan sendromu
- Cilt hastalıkları
- İrritabl bağırsak sendromu
- Doku hastalıkları
- Senkop
- Postural ortostatik taşikardi sendromu
- Fibromiyalji
Hipermobilite Tanısı Nasıl Konulur?
Hipermobilite tanısı için fiziki muayenede kişinin belirtileri dinlenir ve eklem esnekliği incelenir. Fiziki muayenede kişilerden bazı hareketlerin yapılması talep edilir. El ya da ayak parmaklarının esneme derecesi ölçülür.
Eğilme hareketlerinde omurganın ve genel olarak vücudun ne kadar esnediği gözlemlenir. Böylelikle kişinin normalden daha esnek bir yapıya sahip olup olmadığı anlaşılır.
Bazı hipermobilite türlerinde esneklik çok şiddetli olmayabilir. Fakat kişiyi rahatsız eden belirtiler ortaya çıkar. Bu nedenle hastanın sık sık düşüp düşmediği ve yaralanmalar hakkında bilgi alınır. Eklemlerde ağrı hissi değerlendirilir. Fiziki muayene genellikle hipermobilite tanısı konulması için yeterlidir. Kişilere kesin bir tanı konulabilmesi için ise farklı yöntemlere başvurulabilir.
Bazı görüntüleme yöntemleri ile eklemlerin durumu incelenir. Bu problemin altında yatan ya da hipermobiliteye eşlik eden farklı sağlık problemlerinin oluşumu da tanı sürecinde değerlendirilerek, tedavi planlaması yapılır.
Hipermobilite Tedavisi Nasıl Gerçekleştirilir?
Her hipermobilite türü tedavi gerektirmeyebilir. Bazı durumlarda ise tedavi yerine belirtilerin hafifletilmesi tercih edilir. Kişiye uygulanacak tedavi yöntemleri; hipermobilite türüne, altta yatan nedene ve eşlik eden diğer hastalık türlerine göre belirlenir.
Eklemlerin güçlenmesi için kişilerin düzenli olarak egzersiz yapması önerilir. Kişinin sağlıklı bir şekilde eklemlerinin güçlendirmesi için fizik tedavi sürecine başlanmalıdır. Ağrılar şiddetli ise ilaç tedavisine başlanabilir.
Bu süreçte hipermobiliteye neden olan hastalıkların tedavisine başlanması mümkündür. Aynı zamanda hastalığa eşlik eden diğer sağlık problemleri için de farklı tedavi yöntemlerine başvurulabilir. Şiddetli şekilde seyreden hipermobilite için ise cerrahi müdahale gerekli olabilir. Böylelikle bağ ve eklem onarımı gerçekleştirilir. Ameliyat, genellikle son seçenek olarak değerlendirilir.